Martaban (miasto)
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Prowincja |
Stan Mon |
Dystrykt |
Thatôn |
Populacja (2014) • liczba ludności |
|
Położenie na mapie Mjanmy ![]() | |
![]() |
Martaban (birm. မုတ္တမမြို့ /moʊʔtəma̰ mjo̰/; mon. မိုဟ် တၟံ /mùh mɔʔ/; ang. Mottama) – miasto w południowej Birmie, w stanie Mon, dystrykcie Thatôn, okręgu miejskim Paung.
Martaban położony jest na północnym brzegu rzeki Saluin, naprzeciw Mulmejn, z którym połączony jest mostem drogowo-kolejowym.
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/TinajaDeMartab%C3%A1nGresFerruginoso-1566-1600.jpg/220px-TinajaDeMartab%C3%A1nGresFerruginoso-1566-1600.jpg)
W roku 1281 władcą Martabanu został Wareru. Uczynił on miasto w roku 1287 pierwszą stolicą stworzonego przez siebie mońskiego Królestwa Hanthawaddy[2]. Funkcję tę Martaban pełnił do roku 1363, kiedy po przejęciu kontroli nad miastem przez buntowników stolica została przeniesiona do Donwun[3]. W roku 1541 miasto zostało zdobyte i spalone po siedmiomiesięcznym oblężeniu przez birmańskie wojska Tabinshwehtiego. Zarówno po stronie atakujących, jak i obrońców Martabanu występowali wówczas portugalscy najemnicy[4]. W 1852 roku, po II wojnie brytyjsko-birmańskiej, miasto dostało się pod panowanie brytyjskie.
W okresie od XIII do XVII wieku po Chr. Martaban był ważnym portem i centrum handlowym, stanowiąc zarówno morskie okno na świat dla handlu birmańskiego, jak i początek lądowego szlaku handlowego do królestwa Syjamu[5]. Z tego względu w latach 1519-1613 Portugalczycy prowadzili w Martabanie swoją stację handlową[6]. W okresie tym miasto było znane między innymi z eksportu glinianych dzbanów (ang. Martaban jars). Dzbany te odnajdowane są współcześnie na terenach sięgających Chin, Japonii, Filipin i Portugalii[7] . Inne towary przechodzące w tym czasie przez Martaban to rubiny z Górnej Birmy, laka, wosk, kość słoniowa, rogi nosorożców, ołów, cyna, pieprz, wino palmowe, kamfora i chińska porcelana[6]. Znaczenie miasta znacznie zmalało w XVIII wieku, gdy Anglicy uzyskali kontrolę nad szlakiem morskim przez cieśninę Malakka[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ 2014 Census ↓.
- ↑ Htin Aung 1967 ↓, s. 79.
- ↑ Harvey 1925 ↓, s. 111.
- ↑ Harvey 1925 ↓, s. 155-157.
- ↑ Harvey 1925 ↓, s. 132.
- ↑ a b Harvey 1925 ↓, s. 122.
- ↑ Thein 2012 ↓.
- ↑ Harvey 1925 ↓, s. 133.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- 2014 Census. Republic of Myanmar Ministry of Labour, Immigration and Population, Department of Population. [dostęp 2016-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-22)]. (ang.).
- G. E. Harvey: History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. Londyn: Frank Cass & Co. Ltd, 1925. (ang.).
- Maung Htin Aung: A History of Burma. Nowy Jork i Londyn: Cambridge University Press, 1967. (ang.).
- Cherry Thein. More clues to Martaban jar mystery. „Myanmar Times”, 2012-11-26. [dostęp 2016-08-11]. (ang.).