Miasteczko poligonowe w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Miasteczko poligonowe w Toruniu
Ilustracja
Brama Bóg Wojny
Państwo

 Cesarstwo Niemieckie

Miejscowość

Toruń

Ukończenie budowy

przełom XIX i XX w.

Ważniejsze przebudowy

po 1945

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, na dole znajduje się punkt z opisem „Miasteczko poligonowe w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Miasteczko poligonowe w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Miasteczko poligonowe w Toruniu”
Ziemia52°59′13″N 18°36′22″E/52,986944 18,606111

Miasteczko poligonowe w Toruniu – dawne pruskie miasteczko wojskowe, obecnie jedno z lewobrzeżnych osiedli w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko wojskowe znajdowało się w lewobrzeżnej części miasta, w dzielnicy Podgórz, w sąsiedztwie poligonu artyleryjskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po zakończonej zwycięstwem wojny z Francją (1870–1871) władze pruskie podjęły decyzję o rozbudowie toruńskiego poligonu i budowie w jego sąsiedztwie koszar. W 1874 roku rozpoczęto przymusowe wykupywanie terenów na ten cel, a samo miasteczko poligonowe Twierdzy Toruń powstało na przełomie XIX i XX wieku. Rozbudowywano je aż do czasu wybuchu I wojny światowej. Służyło tu wówczas ok. 20 tys. żołnierzy. W skład miasteczka wchodziły m.in. mieszkania dla oficerów i podoficerów, wieża ciśnień, wieże obserwacyjne, kasyno, kantyna i poczta. Osiedle było objęte polową siecią telefoniczną. Istniała tu także kolej wąskotorowa. Stacja przeładunkowa między koleją normalnotorową a wąskotorową znajdowała się przy ul. Podgórskiej, blisko fortu kolejowego.

W okresie międzywojennym miasteczko podlegało pod Szkołę Strzelań Artylerii, będącą później częścią Obozu Szkolnego Artylerii, przekształconego następnie w Centrum Wyszkolenia Artylerii. Po II wojnie światowej osiedle straciło znaczenie militarne, a budynki nieprzydatne już wojsku przejął Zakład Gospodarki Mieszkaniowej.

Obecnie na terenie dawnego miasteczka, w części administrowanej przez wojsko, a będącej częścią Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu, znajduje się m.in. komenda poligonu i strzelnic oraz poligonowa straż pożarna, zaś na jego pozostałym terenie powstają m.in. domy wielorodzinne komunalne i deweloperskie. Warto dodać, że w 2017 roku wyburzono przy ul. Letniej jeden z ostatnich istniejących baraków dawnego miasteczka[1][2][3][4].

Istniejące obiekty miasteczka poligonowego wpisane są do gminnej ewidencji zabytków (nr 2225)[5].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Zdewastowana poligonowa wieża ciśnień, stan z maja 2020 roku

Wybrane obiekty istniejące na terenie dawnego miasteczka poligonowego:

Nazwa Status Uwagi
kasyno wojskowe nieczynne znajduje się na terenie administrowanym przez wojsko
restauracja "Hohenzollern Park" z 1915 nieczynna znajduje się na terenie jednostki wojskowej
poligonowy hotel "Kaiserhof Park" z 1920, później juwenat oo. redemptorystów wchodzi w skład CSAiU znajduje się na terenie jednostki wojskowej
stadion poligonowy czynny znajduje się na terenie jednostki wojskowej
poligonowa wieża ciśnień nieczynna teren miasta
Kolej wąskotorowa zlikwidowana

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Znikają ślady po miasteczku poligonowym | Nowości Dziennik Toruński, nowosci.com.pl [dostęp 2019-11-09] (pol.).
  2. Wieża ciśnień na Podgórzu - zdjęcia archiwalne i współczesne | Nowości Dziennik Toruński, nowosci.com.pl [dostęp 2019-11-09] (pol.).
  3. Zwiedzanie miasteczka poligonowego [zdjęcia] | Toruń Nasze Miasto, torun.naszemiasto.pl [dostęp 2019-11-09] (pol.).
  4. Katarzyna Kluczwajd, Toruń, którego nie ma, wyd. pierwsze, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2017, s. 123, ISBN 978-83-7729-333-1.
  5. GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA MIASTA TORUŃ stan na I kwartał 2015 r. - PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-05-05].