Stawki (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stawki
Część urzędowa Torunia
Ilustracja
Fragment zabudowy jednorodzinnej przy ulicy Kniaziewicza
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miasto

Toruń

W granicach Torunia

1 kwietnia 1938[1]

Populacja (2016)
• liczba ludności


9 499[2]

Strefa numeracyjna

+(48) 56

Kod pocztowy

87-103

Tablice rejestracyjne

CT

Położenie na mapie Torunia
Położenie na mapie
52°59′28,68″N 18°38′07,08″E/52,991300 18,635300
Strona internetowa
Portal Polska
Fragment dworca Toruń Główny

Stawki – część urzędowa Torunia zlokalizowana na lewobrzeżu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Stawkach pochodzi z 1295 roku. Dawniej Stawki były komturstwem nieszawskim. W XIV i XV Stawki dzieliły się na Wielkie Stawki i Małe Stawki. Następnie była to wieś królewska. W XIX wieś rozwinęła się za sprawą budowy węzła kolejowego[3].

W XIX wieku na terenie Stawek powstały dwa forty (im. Karola Kniaziewicza i Józefa Bema)[4]. Podczas budowy fortów wybudowano kanały odwadniające i zagospodarowano tereny budowlane[5]. W 1873 roku Stawki znalazły się w obwodzie Podgórz. Pod koniec XIX wieku powstał cmentarz ewangelicki[6]. W 1905 roku w Stawkach mieszkało sześciu wojskowych, należących do garnizonu toruńskiego[7]. 12 września 1907 roku nadburmistrz Torunia Georg Kersten zaproponował przyłączenie Podgórza, Stawek, Rudaku i Piasek do Torunia[8]. W 1912 roku cmentarz ewangelicki zamknięto[9]. W 1935 roku Stawki przyłączono do Podgórza[3]. W tym samym roku na Stawkach wzniesiono 120 metrowy masz Pomorskiej Rozgłośni Polskiego Radia oraz siedzibę toruńskiego oddziału radia[10]. Jako część Podgórza, Stawki przyłączono do Torunia 1 kwietnia 1938 roku[1]. Wcześniej na obszarze Stawek zbudowany został Dworzec Główny do którego dojeżdżały autobusy miejskie[11].

4 listopada 1939 roku Stawki przemianowano na Thorn Stäbchen[12]. Podczas II wojny światowej zniszczono maszt radiowy[13]. W 1974 roku zamknięto budynek Rozgłośni Polskiego Radia[13].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Stawki dzielą się na cztery osiedla[14]:

  • osiedle pomiędzy Parkiem Tysiąclecia, Dworcem Głównym oraz Fortem Kolejowym,
  • Stawki Północne (obszar wokół ul. gen. Kniaziewicza),
  • Stawki Południowe (obszar wokół ul. Stawki Południowe),
  • osiedle Piaski (na wschód od cmentarza i na zachód od torów kolejowych).

Większość domów na Stawkach to współczesna zabudowa. Na ulicy gen. Hallera częściowo zachowały się zabudowania pochodzące z początku XX wieku i okresu międzywojennego, zamieszkałych przez urzędników, pracowników kolei i robotników[15]. Na ulicy gen. Hallera 2 mieści się domek o wiejskim charakterze, obłożony deskami, wybudowany w latach 70. XIX wieku. Dawniej w tym miejscu mieściła się plebania. Nowy budynek należał do toruńskich przedsiębiorców: Josepha Houtermansa i Carla Waltera. Po II wojnie światowej budynek należał do rodziny Szurpitów[16]. Przy ulicy Kniaziewicza 28a mieści się budynek pochodzący z końca XIX wieku, w którym w 1889 roku mieszkał niemiecki historyk Reinhold Heuer[17].

Teren osiedla jest głównie płaski, choć znajdują się na tym terenie niewielkie pagórki[14].

Ważniejsze budynki i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kluczwajd 2018 ↓, s. 19.
  2. Liczba osób zameldowanych na pobyt stały i czasowy w poszczególnych jednostkach urbanistycznych z podziałem na płeć (pol.). Urząd Miasta Torunia, 2016-12-31. [dostęp 2017-01-09].
  3. a b Kluczwajd 2018 ↓, s. 11.
  4. Toruń Przewodnik informator. Toruń: Literat, 2007, s. 142. ISBN 978-83-7527-023-5.
  5. Biskup i Narębski 2003 ↓, s. 173.
  6. Kluczwajd 2018 ↓, s. 167.
  7. Wajda 2003 ↓, s. 141.
  8. Niedzielska 2003 ↓, s. 368.
  9. Kluczwajd 2018 ↓, s. 168.
  10. Kluczwajd 2018 ↓, s. 83–84.
  11. Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu – Autobusy (pol.). [dostęp 2010-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-24)].
  12. Kluczwajd 2018 ↓, s. 9.
  13. a b Kluczwajd 2018 ↓, s. 84.
  14. a b Stawki.org Opis dzielnicy (pol.). [dostęp 2012-03-31].
  15. Kluczwajd 2018 ↓, s. 144.
  16. Kluczwajd 2018 ↓, s. 142–143.
  17. Kluczwajd 2018 ↓, s. 145.
  18. Historia Parafii. stawki.diecezja.torun.pl. [dostęp 2022-07-25].
  19. a b c d e f g h i j k l Zabytki. stawki.org. [dostęp 2022-07-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]