Mordechaj Canin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mordechaj Canin
Mordechaj Jeszaja Cukierman
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1906
Sokołów Podlaski
Data i miejsce śmierci 4 lutego 2009
Tel Awiw
Zawód, zajęcie pisarz, dziennikarz, działacz społeczny

Mordechaj Canin (jid. ‏מרדכי צאַנין‎ Mordche Canin, hebr. ‏מרדכי צאנין‎, właśc. Mordechaj Jeszaja Cukierman; ur. 1 kwietnia 1906[1][2][3][a] w Sokołowie Podlaskim, zm. 4 lutego 2009 w Tel Awiwie) – polski dziennikarz, a następnie izraelski pisarz (tworzący w jidysz), językoznawca, leksykograf, publicysta[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1921 wraz z rodzicami przeniósł się z Sokołowa Podlaskiego do Warszawy. Przed wojną pracował w Polsce jako dziennikarz prasy w języku jidysz. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, po której znalazł się na Litwie. Japoński konsul w Kownie Chiune Sugihara wystawił mu dokumenty, dzięki którym przez ZSRR, Japonię, Chiny, Egipt i Indie dotarł do Palestyny [5]. Uzyskał brytyjskie obywatelstwo i podjął pracę dziennikarską. W latach 1945–1947 kilka razy przyjeżdżał do Polski, by zobaczyć i opisać kraj po Zagładzie[6]. Swoje relacje drukował w Forwerts - nowojorskiej gazecie w języku jidysz. Pełny zbiór tekstów, wydany w Izraelu w 1952, ukazał się w polskim przekładzie po raz pierwszy dopiero w 2018 pod tytułem Przez ruiny i zgliszcza[7].

Był propagatorem i działaczem na rzecz kultury i języka jidysz w Izraelu. Twórca największego słownika jidysz-hebrajskiego, założyciel i redaktor naczelny czasopisma Lecte Najes. Jeden z założycieli Bejt Lejwik – Związku Literatów i Dziennikarzy piszących w jidysz w Izraelu, któremu następnie przez kilka lat przewodniczył. Autor opowiadań, recenzji, biografii i ponad dwudziestu powieści[8][4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wg pracy Dziedzictwo językowe Rzeczypospolitej urodził się w 1904 r.[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mordechai Tzanin: About Siedlce’s Community (ang.). www.siedlce.org.il. [dostęp 2019-01-09].
  2. Mordechai Tsanin (ang.). samstar.jimdo.com. [dostęp 2019-01-09].
  3. Tsanin, Mordekhai (1906–2009). viaf.org (kontrola autorytatywna). [dostęp 2019-01-09].
  4. a b c Dziedzictwo językowe Rzeczypospolitej, inne-jezyki.amu.edu.pl [dostęp 2019-02-17].
  5. Anna Bikont, To, co Gross pokazał Polakom w „Sąsiadach”, żydowski reporter opisał już w 1947 r., wyborcza.pl [dostęp 2019-02-17] (pol.).
  6. Piotr Paziński, Sto zgładzonych miasteczek, polityka.pl [dostęp 2019-02-17] (pol.).
  7. Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce, znak.com.pl [dostęp 2019-02-17] (pol.).
  8. Anna Bikont, To, co Gross pokazał Polakom w „Sąsiadach”, żydowski reporter opisał już w 1947 r., wyborcza.pl [dostęp 2019-02-17] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Tsanin, (Yeshaye) Mordkhe (ang.). W: Jewish Virtual Library [on-line]. American-Israeli Cooperative Enterprise. [dostęp 2019-01-29].
  • M. Canin, Pełny słownik hebrajsko-jidysz: tom I, tom II