Mszał kijowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mszał kijowski, folio 7r

Mszał kijowski (skrót: Kij) – głagolicki zabytek kanoniczny języka staro-cerkiewno-słowiańskiego datowany na X wiek. Liczy 7 kart o wymiarach 14,5 na 10,5 cm, zawierających słowiańskie tłumaczenie łacińskiego mszału archidiecezji salzburskiej, będące przypuszczalnie odpisem oryginału sporządzonego przez Cyryla i/lub Metodego w IX wieku[1]. Zabytek jest jedynym reprezentantem odmianki morawsko-panońskiej języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Jego cechami charakterystycznymi są:

  • z w miejsce žd np. dazь zamiast daždь
  • c w miejsce št np. oběcělъ zamiast oběštalъ
  • palatalne sonanty
  • miekkie C i spółgłoski szumiące
  • grupa šč
  • l wstawne[2]
  • znaczki nadliterowe interpretowane jako muzyczne bądź akcentowe (w związku z występującym wówczas u Słowian akcentem ruchomym)[1]

Mszał został odkryty w 1874 w Jerozolimie przez archimandrytę Antonina (Kapustina) i przekazany Kijowskiej Akademii Duchownej. Obecnie znajduje się w Ukraińskiej Bibliotece Narodowej w Kijowie. Przez Josipa Hamma uważany za XIX-wieczny falsyfikat[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Leszek Moszyński, Wstęp do filologii słowiańskiej, Warszawa 2006, s. 165.
  2. Leszek Moszyński, Wstęp do filologii słowiańskiej, Warszawa 2006, s. 353.