Nerw językowo-gardłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nerw językowo-gardłowy, nerw IX (łac. nervus glossopharyngeus) – dziewiąty nerw czaszkowy. Jest nerwem mieszanym: większą część nerwu tworzą włókna czuciowe, unerwiające gardło i język; niewielką część stanowią włókna ruchowe, przeznaczone dla mięśni gardła (m. zwieracza górnego gardła, m. rylcowo-gardłowego, m. podniebienno-gardłowego), języka (m. podniebienno-językowy), podniebienia (m. dźwigacz podniebienia miękkiego) i wydzielnicze dla ślinianki przyusznej.

Włókna czuciowe i smakowe zakończone są w jądrze samotnym (łac. nucleus solitarius). Włókna ruchowe rozpoczynają się w górnej części jądra dwuznacznego (łac nucleus ambiguus). Włókna przyswspółczulne wychodzą z jądra ślinowego dolnego (łac. nucleus salivatorius inferior).

Nerw ten odchodzi od rdzenia przedłużonego 5-6 korzonkami, które ukazują się w bruździe bocznej tylnej za oliwką. Opuszcza czaszkę przez część przyśrodkową otworu szyjnego. W obrębie otworu tworzy zwój górny (ganglion superius), a po wyjściu z czaszki - zwój dolny (ganglion inferius), położony w dołku skalistym. Po wyjściu z czaszki biegnie pomiędzy żyłą szyjną wewnętrzną a tętnicą szyjną wewnętrzną, a następnie kieruje się ku nasadzie języka i bocznej ścianie gardła.

Gałęzie[edytuj | edytuj kod]

  • nerw bębenkowy - odchodzi od zwoju dolnego w dołku skalistym i przez kanalik bębenkowy dostaje się do jamy bębenkowej
  • gałąź zatoki tętnicy szyjnej, ewent. 2 gałęzie - odchodzi blisko tętnicy szyjnej, dochodzi do zatoki szyjnej i kłębka szyjnego przyjmując włókna od nerwu błędnego i z pnia współczulnego
  • gg. gardłowe: 3-4 - do splotu gardłowego
  • gg. do mięśnia rylcowo-gardłowego
  • gg. migdałkowe: 3-4 - do splotu migdałkowego (przy migdałku podniebiennym)
  • gg. językowe, końcowe (unerwiają tylną 1/3 część języka i prowadzą: włókna czuciowe smakowe dla brodawek okolonych i liściastych oraz włókna przywspółczulne dla gruczołów)

Porażenie[edytuj | edytuj kod]

Brak czucia w tylnej części języka i górnej gardła, problemy z połykaniem. Obustronne uszkodzenie nerwów językowo-gardłowych niesie ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]