Nerw zasłonowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Schemat mięśnia zasłaniacza zewnętrznego z zaznaczonym nerwem zasłonowym

Nerw zasłonowy (nervus obturatorius) - nerw mieszany, zaopatrujący grupę przyśrodkową mięśni uda i skórę przyśrodkowej powierzchni uda. Od splotu lędźwiowego odchodzi dwoma korzeniami: górnym (L2, L3) i dolnym (L4), w obrębie mięśnia lędźwiowego większego.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Nerw zasłonowy jest jedynym nerwem splotu lędźwiowego, który częściowo przebiega w miednicy mniejszej. W przeciwieństwie do pozostałych nerwów tego splotu jako jedyny przechodzi na udo przez otwór zasłoniony. W przebiegu nerwu wyróżniamy trzy odcinki: lędźwiowy, miedniczny i kanałowy.

Odcinek lędźwiowy. Ma ok. 8 cm długości. Zaczyna się na poziomie piątego kręgu lędźwiowego (L5). U swego początku nerw leży w mięśniu lędźwiowym większym. Następnie kieruje się niemal zupełnie pionowo ku dołowi i przyśrodkowo względem nerwu udowego. Uchodzi z mięśnia lędźwiowego większego przekraczając jego przyśrodkową krawędź i biegnie między tą krawędzią a boczną powierzchnią trzonu L5 w otoczeniu tkanki tłuszczowej, pod żyłą biodrową wspólną, bocznie i do tyłu względem pnia współczulnego lędźwiowo-krzyżowego. W dalszym przebiegu nerw zbliża się do kresy granicznej miednicy (łac. linea terminalis) i dochodząc do niej w jej odcinku środkowym, utworzonym przez kresę łukowatą (łac. linea arcuata) nieco wygina się przed przejściem z miednicy większej w kierunku do boku i przodu, oddalając się w ten sposób od pnia lędźwiowo-krzyżowego. Krzyżując żyłę biodrową zewnętrzną nerw ostatecznie przekracza kresę łukowatą i uchodzi do miednicy mniejszej.

Odcinek miedniczny. Jest najdłuższy, ma 12 cm długości. Nerw zasłonowy przebiega odległość 2 cm gdzie po drodze krzyżuje go od przodu tętnica biodrowa wewnętrzna. Dalej kieruje się przyśrodkowo i równolegle względem kresy granicznej łukiem wypukłym na zewnątrz, gdzie od przodu krzyżuje go moczowód. Nerw zmierza do otworu zasłonowego, gdzie swym bocznym, wypukłym obwodem przylega do powięzi zasłonowej (łac. fascia obturatoria), przylegającej do zewnętrznej powierzchni mięśnia zasłaniacza wewnętrznego (łac. musculus obturator internus). Obwód przyśrodkowy nerwu przylega do otrzewnej ściennej miednicy mniejszej. Przed wejściem do kanału zasłonowego krzyżuje go jeszcze nasieniowód lub więzadło obłe macicy. Do nerwu dołącza tętnica i żyły zasłonowe i twory te zbiegają do kanału zasłonowego.

Odcinek kanałowy. W kanale zasłonowym formuje się powrózek naczyniowo-nerwowy, w którym jego elementy składowe układają się tak jak w miednicy, tzn. od góry ku dołowi leżą nerw, tętnica i żyły (tzw. układ NAV). Przed wyjściem z kanału zasłonowego nerw dzieli się na gałęzie końcowe - przednią i tylną.

  • Gałąź przednia. Jest silniejszą gałęzią. Uchodzi z kanału zasłonowego między położonym z przodu dolnym brzegiem więzadła łonowo-udowego a położonym z tyłu ścięgnistym górnym brzegiem mięśnia zasłaniacza zewnętrznego. Następnie nerw kieruje się ku dołowi w obrębie blaszki tkanki łącznej, pomiędzy mięśniem grzebieniowym a mięśniem zasłaniaczem zewnętrznym i biegnąc dalej w dół pomiędzy warstwę powierzchowną od warstwy środkowej przywodzicieli. Tutaj mija mięśnie przywodziciele krótki i długi.
  • Gałąź tylna. Jest gałęzią słabszą. Po wyjściu z kanału zasłonowego biegnie ku tyłowi, do dołu i nieco przyśrodkowo względem przedniej gałęzi. Może przebijać w swoim przebiegu mięsień zasłaniacz zewnętrzny, ale równie dobrze może biec na jego powierzchni zewnętrznej, a wtedy po wejściu do blaszki tkanki łącznej między mięśniem przywodzicielem krótkim a wielkim oddaje tu swoje gałęzie końcowe lub odpowiednio dla drugiego przypadku może towarzyszyć gałęzi przedniej do górnego brzegu mięśnia przywodziciela krótkiego.

Gałęzie[edytuj | edytuj kod]

Gałąź przednia oddaje:

  • gg. mięśniowe - do mięśnia smukłego, przywodziciela krótkiego i długiego,
  • gałąź skórna - zaopatruje skórę trzeciej, dalszej części uda;

Gałąź tylna oddaje:

  • gałąź stawowa - do przyśrodkowej powierzchni stawu biodrowego,
  • gg. mięśniowe - do m. przywodziciela wielkiego i m. zasłaniacza zewnętrznego,
  • gg. okostnowe - do tylnej powierzchni kości udowej i do jamy szpikowej,
  • gałąź stawowa - do tylnej powierzchni stawu kolanowego,
  • gałąź naczyniowa, zwana nerwem własnym tętnicy podkolanowej;

Unaczynienie[edytuj | edytuj kod]

W dolnym odcinku miednicznym nerw zasłonowy otrzymuje tętniczki od tętnicy biodrowo-lędźwiowej, bezpośrednio od tętnicy biodrowej wspólnej oraz od tętnicy zasłonowej. W odcinku dalszym dochodzą do niego tętniczki od tętnicy zasłonowej i tętnicy okalającej udo przyśrodkowej.

Objawy porażenia[edytuj | edytuj kod]

Uszkodzenie nerwu zasłonowego powoduje zniesienie czynności przywodzenia uda.

  • uniemożliwia zwarcie ud i założenie nogi na nogę
  • utrudnia chodzenie
  • pozycja stojąca jest niestabilna
  • osłabia zginanie i prostowanie w stawie biodrowym.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka tom V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1998. ISBN 83-200-1230-9
  2. Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka tom V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008. ISBN 978-83-200-3848-4, str. 113-116

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.