Nocek wschodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Nocek ostrouchy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nocek wschodni
Myotis blythii[1]
(Tomes, 1857)
Nocek wschodni
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd nietoperze
Rodzina mroczkowate
Rodzaj nocek
Gatunek nocek wschodni
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Nocek wschodni[3] (dawniej: nocek ostrouchy[4]) – gatunek ssaka z rzędu nietoperzy z rodziny mroczkowatych. W krajowej literaturze nazwa ta przypisana była tradycyjnie do taksonu Myotis blythii, do którego należały dwa podgatunki - Myotis blythii blythii oraz Myotis blythii oxygnathus. Wszystkie europejskie osobniki nocka wschodniego zaliczano do tego drugiego podgatunku. Obecnie uważa się je za dwa odrębne gatunki - Myotis blythii[5] (występujący w Azji Środkowej) oraz Myotis oxygnathus[6] (występujący m.in. w Europie i na Bliskim Wschodzie, do niego należałoby zaliczyć również osobniki stwierdzone dotychczas w Polsce). Stąd obecnie nazwę "nocek ostrouszny" łączy się w krajowej literaturze z naukową nazwą Myotis oxygnathus[3][7]

Wygląd[edytuj]

Morfologicznie bardzo podobny do nocka dużego, lecz nieznacznie od niego mniejszy. Krótszy pyszczek, ogon dłuższy, i krótsze wąskie uszy.

Wymiary:
Długość głowy wraz z tułowiem: 6,3—7,8 cm,
Ogon: 4,6—6,1 cm,
Waga: 19,7—28 g.

Występowanie[edytuj]

Południowa i środkowa Europa oraz południowo-zachodnia Azja. Północna granica zasięgu występowania w Europie sięga do północnej Ukrainy i Słowacji oraz administracyjnych granic Polski. Do niedawna jego skrajnie północne stanowisko znajdowało się w Jaskini Bielskiej (Tatry Bielskie), 6 km od granicy z Polską. Pierwszego w Polsce stwierdzenia tego nietoperza dokonano 12 października 2005, kiedy to w otworze Jaskini Czarnej (Tatry Zachodnie) dr Krzysztof Piksa z Akademii Pedagogicznej w Krakowie złowił w rozstawioną tam sieć dorosłego samca nocka wschodniego[8].

Biotop[edytuj]

Zamieszkuje głównie w osiedlach ludzkich, latem kryjąc się na dużych strychach, wieżach kościelnych i w innych budowlach. Zimuje w piwnicach, opuszczonych kopalniach, w jaskiniach. Wybiera miejsca, gdzie temperatura nie spada w zimie powyżej kilku stopni Celsjusza. Sen zimowy trwa od września (lub października, gdy jesień jest ciepła) do kwietnia. Na południu Europy podziemia są wykorzystywane również jako kryjówki letnie. Miejscami żerowania nocka wschodniego są najczęściej łąki i murawy z wysoką trawą, jak również inne tereny otwarte.

Tryb życia[edytuj]

Często tworzy kolonie (niekiedy wspólnie z nockiem dużym), przy czym zwykle są to kolonie samic, samce żyją samotnie. Żywi się owadami, głównie prostoskrzydłymi z rodziny pasikonikowatych, które zbiera ze źdźbeł traw, oraz liści i pędów innych roślin zielnych. Na polowanie wylatuje nocą, po zapadnięciu ciemności. Polując lata wolno i dosyć nisko, najczęściej nad łąkami i murawami.

Rozród[edytuj]

Samica rodzi 1 młode, po ciąży trwającej około 5-6 tygodni. Rodzi się one ślepe.

Ochrona[edytuj]

W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową oraz wymagający ochrony czynnej, dodatkowo obowiązuje zakaz fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować płoszenie lub niepokojenie.[9]

Przypisy

  1. Myotis blythii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Myotis blythii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  5. http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13802363
  6. http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13802521
  7. http://www.iop.krakow.pl/SSAKI/Gatunek.aspx?spID=162
  8. Piksa K. 2006. First record of Myotis blythii in Poland (Chiroptera: Vespertilionidae). Lynx (Praha) 37: 197-200.
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1348)

Bibliografia[edytuj]

  1. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Myotis blythii. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2 grudnia 2007]
  2. Piksa K. 2006. First record of Myotis blythii in Poland (Chiroptera: Vespertilionidae). Lynx (Praha) 37: 197-200.
  3. Mały słownik zoologiczny.. Warszawa: "Wiedza Powszechna", 1991. ISBN 83-214-0637-8.

Zobacz też[edytuj]