Northrop Grumman B-21 Raider
 Northrop Grumman B-21 Raider w hangarze w fabryce 42 w Palmdale w Kalifornii | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent | |
| Historia | |
| Data oblotu |
10 listopada 2023 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | |
| Ciąg |
15 000 funtów (6803 kg) |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
50 m |
| Długość |
20 m |
| Wysokość |
5 m |
| Masa | |
| Własna |
70 000 kg |
| Startowa |
170 000 kg |
| Uzbrojenia |
do 50 000 funtów (22 679 kg) |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. |
621 mph (1000 km/h) |
| Pułap |
49 213 stóp (15 000 m) |
| Zasięg |
6830 mil (11 000 km) |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| Bomby swobodnie spadające lub precyzyjnego rażenia, w tym z ładunkami jądrowymi | |
Northrop Grumman B-21 Raider – amerykański strategiczny samolot bombowy o obniżonej wykrywalności (stealth) produkowany przez Northrop Grumman dla sił powietrznych Stanów Zjednoczonych w ramach programu Long Range Strike Bomber (LRS-B) od lat 20. XXI wieku. W myśl założeń B-21 zdolny ma być do przenoszenia zarówno broni konwencjonalnej, jak i ładunków jądrowych, a także prowadzenia misji rozpoznawczych[1]. Nowy samolot ma zastąpić w lotnictwie strategicznym USA bombowce starszych typów B-52 i B-1B, których wycofanie ze służby operacyjnej planowane jest na lata 40. XXI wieku[1]. Oznaczenie B-21 odzwierciedla fakt, że będzie to pierwszy samolot bombowy XXI wieku[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]
O kontrakt na opracowanie i budowę samolotu ubiegały się Northrop Grumman oraz konsorcjum przedsiębiorstw Boeing–Lockheed Martin; konkurs rozstrzygnięto w październiku 2015 roku[3]. Przegrana strona złożyła wkrótce protest do Government Accountability Office[4], który oddalono w lutym 2016 roku[5]. We wrześniu tego samego roku B-21 otrzymał nazwę Raider nawiązującą do Rajdu Doolittle’a[6].
Samolot zaprezentowano 2 grudnia 2022 roku[7]. Prototyp oblatano 10 listopada 2023 roku[8]. Dalsze próby w locie prowadzone były od stycznia 2024 roku w bazie Edwards w Kalifornii[8].
Wstępnie planowana jest budowa stu egzemplarzy B-21[3]. Szacowany koszt jednego bombowca wynosi około 730 mln USD, zaś według Bloomberga, koszt prac nad samolotem zmieścił się w pierwotnie planowanym budżecie 25 mld USD[9]. Rozważana jest koncepcja konwersji Raidera z maszyny wyłącznie załogowej na opcjonalnie pilotowaną[10].
23 stycznia 2024 B-21 wszedł do produkcji początkowej (Low-Rate Initial Production – LRIP), z sześcioma pierwszymi samolotami znajdującymi się na różnych etapach produkcji[11].
Budowa
[edytuj | edytuj kod]Samolot skonstruowany został z wykorzystaniem doświadczeń z bombowca Northrop B-2 Spirit, w takim samym nietypowym układzie aerodynamicznym latającego skrzydła, i jest ogólnie zewnętrznie podobny, lecz skorzystano z postępu technologicznego i jeszcze dalej zoptymalizowano konstrukcję dla zapewnienia jak najlepszych własności stealth[8]. Jest przy tym nieco mniejszy i lżejszy od B-2[8]. Wizualnie odróżnia się przede wszystkim prostszym obrysem krawędzi spływu w rzucie z góry, w formie spłaszczonej litery „W”, oraz znacznie niższymi, prawie nie odstającymi wlotami powietrza do silników na górnej powierzchni[12].
Nowy samolot napędzany jest prawdopodobnie dwoma opracowanymi przez Pratt & Whitney dla samolotu wielozadaniowego F-35 Lightning II silnikami F135[13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Lara Seligman, Andrew Clevenger, Aaron Mehta: Northrop Grumman Wins Air Force’s Long Range Strike Bomber Contract. defensenews.com, 28 października 2015. (ang.).
- ↑ Lara Seligman: US Air Force Unveils New B-21 Bomber. defensenews.com, 26 lutego 2016. [dostęp 2016-02-27]. (ang.).
- 1 2 Maciej Hypś: Northrop Grumman zbuduje LRS-B. Konflikty.pl, 28 października 2015.
- ↑ Łukasz Golowanow: Boeing odwołuje się od wyniku przetargu na LRS-B. Konflikty.pl, 6 listopada 2015.
- ↑ Łukasz Golowanow: Nowy bombowiec US Air Force dostał oznaczenie B-21. Konflikty.pl, 26 lutego 2016.
- ↑ Łukasz Golowanow: B-21 dostał nazwę. Konflikty.pl, 20 września 2016. [dostęp 2016-09-20].
- ↑ Tara Copp: Pentagon debuts its new stealth bomber, the B-21 Raider. flightglobal.com, 1 grudnia 2022. [dostęp 2022-12-03]. (ang.).
- 1 2 3 4 Bartosz Głowacki. Próby w locie B-21. „Skrzydlata Polska”. Nr 6(2536)/2024, s. 4-7, czerwiec 2024. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair.
- ↑ Nowy amerykański bombowiec B-21 Raider zaprezentowany. defence24.pl, 2022-12-03. [dostęp 2022-12-03].
- ↑ Leigh Giangreco: Last surviving Doolittle Raider rises to name Northrop B-21. flightglobal.com, 20 września 2016. [dostęp 2016-09-20]. (ang.).
- ↑ The B-21 Raider Is In Low-Rate Initial Production. The Aviationist. [dostęp 2024-01-26]. (ang.).
- ↑ Tomasz Hypki. B-21 rozpoczął testy w locie. „Raport – Wojsko Technika Obronność”. Nr 12/2023, s. 31-33. Agencja Lotnicza Altair. ISSN 1429-270x.
- ↑ Alexander Soule: Quietly aboard America's new stealth bomber — CT's Pratt & Whitney engine. CT Insider, 5 grudnia 2022. [dostęp 2024-10-18]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Northrop Grumman B-21 Raider (LRS-B) [charakterystyka taktyczno-techniczna]. Northrop Grumman. [dostęp 2019-04-12]. (ang.).
- Leigh Giangreco: Last surviving Doolittle Raider rises to name Northrop B-21. flightglobal.com, 20 września 2016. [dostęp 2016-09-20]. (ang.).
- Łukasz Golowanow: B-21 dostał nazwę. Konflikty.pl, 20 września 2016. [dostęp 2016-09-20].
- Łukasz Golowanow: Boeing odwołuje się od wyniku przetargu na LRS-B. Konflikty.pl, 6 listopada 2015.
- Łukasz Golowanow: Nowy bombowiec US Air Force dostał oznaczenie B-21. Konflikty.pl, 26 lutego 2016.
- Maciej Hypś: Northrop Grumman zbuduje LRS-B. Konflikty.pl, 28 października 2015.
- Lara Seligman, Andrew Clevenger, Aaron Mehta: Northrop Grumman Wins Air Force’s Long Range Strike Bomber Contract. defensenews.com, 28 października 2015. (ang.).
- Lara Seligman: US Air Force Unveils New B-21 Bomber. defensenews.com, 26 lutego 2016. [dostęp 2016-02-27]. (ang.).
