Ołtarz Bladelin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tryptyk Bladelina
Grafika bez ustawionego tekstu alternatywnego: Tryptyk Bladelina
Autor Rogier van der Weyden
Rok wykonania 1432-1455
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 91 × 89 cm
Muzeum Gemäldegalerie
Rewersy tryptyku ze sceną Zwiastowania

Tryptyk Bladelina (Tryptyk Narodzin, Ołtarz Bladelina, Ołtarz Middelburski) - znany również jako Ołtarz z Middelburg, dzieło Rogiera van der Weydena, przykład niderlandzkiego malarstwa tablicowego doby późnego gotyku. Na obrazach został przedstawiony cykl scen mający związek z Narodzinami Chrystusa.

Peter Bladelin był bogatym mieszczaninem z Brugii (zm. 1472), pełnił funkcję skarbnika dworu Księstwa Burgundii. Ponadto zasiadał w radzie miasta Middelburg, ok. 1444, wraz ze swoją małżonką ufundował ołtarz dla tamtejszego kościoła. Później znajdował się w Nieuwenhuis w Brukseli, a następnie zakupiony do zbiorów Staatliche Museen Preußische Kulturbesitz w Berlinie. Dzieło prezentowane jest w Gemäldegalerie przy berlińskim Kulturforum.

Ołtarz zamknięty prezentuje malowaną techniką en grisaille scenę Zwiastowania. Po otwarciu skrzydeł wątek rozwija się; na lewym skrzydle został zilustrowany wątek Adwentu - nadejścia Syna Ziemi, obraz środkowy przedstawia scenę Bożego Narodzenia, prawy Trzech Króli.

`Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Scenę Bożego Narodzenia tworzy prymitywna stajenka, w której Maria modli się do Dzieciątka. Asystują jej Józef, zastępy aniołów, oraz Peter Bladelin. Na lewym skrzydle została zilustrowana scena Adwentu - Objawienia, które symbolizuje postać tronującej Marii z Dzieciątkiem. Jednakże ukazano ich boski wymiar, znajdują się w strefie niebiańskiej. Chrystus objawia się cesarzowi Oktawianowi Augustowi i jego możnych . Cesarz ukazany jest w pozie klęczącej, jako starzec, ubrany jest w pełnym splendoru stroju, jego tożsamość potwierdza dekoracja okien domu, którą tworzą witraże z motywem herbu cesarskiego - czarnego dwugłowego orła cesarskiego na złotym tle. Zestawienie tego wątku ze sceną Pokłonu Trzech Króli interpretuje się jako znak Objawienia Syna Ziemi , ziemi jako całość. Zachód reprezentuje cesarz August, Wschód - Trzej Królowie, których artysta bynajmniej nie ukazał przy betlejemskiej stajence, oddających pokłon i składających skarby Zbawicielowi, lecz w momencie Objawienia Pańskiego, które symbolizuje znak gwiazdy z której jest Dzieciątko Jezus patrzące się w stronę adorujących Go monarchów.

Ten wyszukany program treści został trafnie wpisany w środowisko przestrzenne, które budują pełne malowniczości krajobraz i architektura. Na skrzydłach bocznych dominuje pejzaż pagórkowy, w środkowym ukazano panoramę średniowiecznego miasta zamkniętego obwarowaniami. Widok miasta tworzy ukazana w perspektywie ulica z licznymi kamienicami. Najeżone wieżami miasto i zamek tworzą głębię prawego skrzydła. Również stajenka w oczach artysty jest romańską budowlą, z antycznym filarem akcentującym pierwszy plan całej sceny.

W scenie Zwiastowania ograniczono gamę kolorystyczną do tonacji brunatnych beżowych, oraz intensywnego cynobru tworzącego akcent kolorystyczny zamkniętego ołtarza. Postaci Marii i Gabriela, oraz przedmioty budujące treść sceny - ozdobny wazon z bukietem lilii, księgi i inne przedmioty znajdujące się na półce cechuje jasna tonacja barw, rzeźbiarskie opracowanie formy, oraz podobieństwo szczegółów do dzieł późnogotyckiej grafiki. Ołtarz Bladelina został namalowany pomiędzy 1445 a 1450 rokiem

Weyden Bladelin Triptych.jpg
Ołtarz Bladelin ok. 1445-1450 – Gemäldegalerie, Berlin

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lorene Campbell: Van der Weyden. London 2004, ​ISBN 1-904449-24-7
  • Dirk DeVos: Rogier van der Weyden. The complete works, New York 1999, ​ISBN 0-8109-6390-6
  • Stephen Kemperdick: Rogier van der Weyden. Köln 2000, ​ISBN 3-8290-2569-6
  • Max Jakob Friedländer:Early Netherlandish Painting - Rogier van Der Weyden and the Master of Flemalle. (t.2), Leyden 1967

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]