Bruksela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy gminy Bruksela. Zobacz też: Region Stołeczny Brukseli.
Bruksela
Ville de Bruxelles/Stad Brussel
Ilustracja
Widok na centrum miasta z ratuszem
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Belgia
Region Belgium brussels iris.png Region Stołeczny Brukseli
Burmistrz Yvan Mayeur
Powierzchnia 32,61 km²
Wysokość 70 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności
• gęstość

177 849
5226 os./km²
Nr kierunkowy 02
Kod pocztowy 1000, 1020, 1040, 1120, 1130; dodatkowo – specjalne kody pocztowe: Komisja Europejska: 1049; Rada UE: 1048; Parlament Europejski: 1047
Położenie na mapie Brukseli
Mapa lokalizacyjna Brukseli
Bruksela
Bruksela
Położenie na mapie Belgii
Mapa lokalizacyjna Belgii
Bruksela
Bruksela
Ziemia 50°50′N 4°21′E/50,833333 4,350000
Strona internetowa

Bruksela (fr. Bruxelles, nider. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Zenne.

Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru Regionu Stołecznego Brukseli obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich.

Dane ogólne[edytuj]

Bruksela jest siedzibą króla i parlamentu belgijskiego, a ponadto jest siedzibą instytucji Unii Europejskiej, NATO i Euroatomu. Ważny ośrodek handlowy, bankowo-finansowy i kulturalno-naukowy kraju. Siedziba dwóch królewskich akademii umiejętności (walońskiej i flamandzkiej), Królewskiej Akademii Sztuki (zał. 1711), Biblioteki Królewskiej (zał. 1837); dwa uniwersytety (ULB i VUB), konserwatorium i instytuty naukowo-badawcze, teatry, 30 muzeów.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 966, wtedy była to osada obronna. Później Bruksela była stolicą krainy historycznej Brabancji.

Od XIII miasto rozwinęło się jako znaczący i prężny ośrodek tkactwa oraz ważny przystanek na szlaku handlowym z Brugii do Kolonii. Powstało wówczas dzisiejsze centrum miasta z rynkiem (Grand Place).

W 1695 miasto poważnie ucierpiało w wyniku najazdu króla Francji, Ludwika XIV.

Austriacki minister pełnomocny w 1769 założył w Brukseli Towarzystwo Literackie (Literarische Gesellschaft), które było zaczątkiem przyszłej Belgijskiej Akademii Nauk.

W 1830 Bruksela została stolicą niepodległej Belgii. Rok później król Leopold I nakazał wyburzenie murów obronnych i rozbudowę miasta. Rozwój ten kontynuował jego następca, Leopold II.

W latach 60. XIX burmistrz Jules Anspach zapoczątkował wielką „sanację” i przebudowę miasta. Dokonano wyburzeń zabudowy wzdłuż rzeki Zenne, jej kanalizacji; przebito (na wzór „bulwarów” Haussmanna) szeroką ulicę między dworcami Midi i Nord, zbudowano Giełdę, stworzono nową dzielnicę wokół Notre-Dame-aux-Neiges, przedłużono avenue Louise, rue de la Régence i rue Belliard, stworzono Parc du Cinquantenaire. Stworzono nowy system dystrybucji wody i gazu.

W czasie II wojny światowej Bruksela ucierpiała w wyniku bombardowań z lat 1940 oraz 1943-1944.

Po wojnie miasto stało się centrum zjednoczonej Europy; od 1958 mieści się tutaj siedziba EWG, późniejszej Wspólnoty Europejskiej. W 1967 została tu również przeniesiona z Paryża kwatera główna NATO.

Do XIX wieku Bruksela była miastem, w którym dominującą rolę odgrywały dialekty języka flamandzkiego. Po uzyskaniu przez Belgię niepodległości, językiem urzędowym był język francuski, a napływ urzędników oraz klasy wyższej do nowej stolicy spowodował stopniową frankofonizację Brukseli. Dziś w Brukseli obowiązują dwa języki urzędowe: język francuski i język niderlandzki, jednak ludność stolicy posługuje się głównie językiem francuskim. Flamandzki jest używany tylko przez kilka procent populacji. W wyniku masowej imigracji po II wojnie światowej w stolicy Belgii mieszka również wiele osób posługujących się m.in. językiem arabskim i tureckim oraz duża liczba pracowników instytucji międzynarodowych tj. Unii Europejskiej, którzy używają na co dzień języka angielskiego.

W marcu 2016 w Brukseli miały miejsce zamachy bombowe przeprowadzone przez terrorystów z tzw. Państwa Islamskiego, w których zginęły 34 osoby.

Zabytki i turystyka[edytuj]

Ratusz
Zabytkowa kamienica Angel na Grand Place
Kamienice przy Grand-Place
Statua Europie (Van Maerlant ogród)
Dwujęzyczna tabliczka z nazwą Alei Prezydenta Mościckiego, Uccle
  • Wielki Plac (Grand-Place) będący historycznym centrum miasta z kamienicami z XVIII
  • Ratusz (Hôtel de Ville) w stylu gotyckim ukończony w 1459
  • Dom Króla (Maison du Roi) z XIX, w którym obecnie znajduje się Muzeum Miejskie (między innymi z ceramiki i wyrobami ze srebra).
  • Pasaż św. Huberta (Galeries St-Hubert) z 1847 ze sklepami, galeriami, kafejkami i restauracjami. 8 kwietnia 2008 zgłoszony na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
  • Pałac Królewski z XIX
  • Pałac Narodów (Palais de la Nation) – siedziba parlamentu
  • Park Brukselski z XVIII
  • Katedra św. Michała i św. Guduli (fr. Cathédrale Saints-Michel-et-Gudule) z XIII-XVI w. słynie z pięknych witraży.
  • Kościół Notre-Dame du Sablon, zbudowany w stylu gotyku brabanckiego znajduje się na placu Grand Sablon.
  • Czarna Wieża (Tour Noire), którą jest pozostałością średniowiecznych fortyfikacji miejskich
  • Porte de Hal, średniowieczna brama miejska
  • Manneken Pis, jeden z symboli miasta, czyli figurka siusiającego chłopca z 1619. Żeńskim odpowiednikiem chłopca jest Jeanneke Pis, figurka z 1987.
  • Hotel Ravenstein z XV w stylu burgundzkim
  • Parc du Cinquantenaire z 1880 z łukiem triumfalnym, Królewskim Muzeum Sił Zbrojnych i Historii Militarnej, Muzeum Sztuki i Historii oraz Muzeum Motoryzacji
  • Muzeum Instrumentów Muzycznych w budynku z 1899 w stylu secesyjnym
  • Kościół św. Jana Baptysty zakonu beginek z 1676 w stylu baroku flamandzkiego
  • Dom Victora Horty z 1898 w stylu secesyjnym przy Rue Américaine 25 w dzielnicy Saint-Gilles. Obecnie muzeum.
  • Kościół Świętych Jana i Etienne aux Minimes (Église Saints-Jean-et-Étienne-aux-Minimes)
  • Kerk St. Jan de Doper ter Begijnhof a 1567 i 1676

W Brukseli można odnaleźć liczne przykłady architektury secesyjnej.

Atomium[edytuj]

 Osobny artykuł: Atomium.

Zbudowany z okazji Expo 1958, 103-metrowej wysokości model kryształu żelaza (powiększonego 150 miliardów razy). Składa się z 9 stalowych sfer o średnicy 18 m i łączących je 20 korytarzy, każdy o długości ok. 40 m. Na sam szczyt budowli można wyjechać windą. Z okien najwyższej sfery widać panoramę Brukseli, a także Mini Europę – kompozycję miniaturowych obiektów z najpiękniejszych miast w Europie, która znajduje się w pobliskim Bruparku. W innych znajdują się wystawy dotyczące mody, mebli i stylu życia lat 50. ubiegłego stulecia.

Konstruktorem budowli jest André Waterkeyn. Znajduje się ona w Laeken, będącym częścią miasta.

Muzea[edytuj]

  • Królewskie Muzea Sztuk Pięknych,
  • The Royal Museums of Fine Arts of Belgium – największa kolekcja dzieł René Magritte’a,
  • Pałac Sztuk Pięknych (Paleis voor Schone Kunsten – Palais de Beaux-Arts),
  • Muzeum Filmu,
  • Muzeum Instrumentów Muzycznych (MiM),
  • Królewskie Muzeum Armii,
  • Królewskie Muzea Sztuki i Historii,
  • Muzeum Komiksu (Centre Belge de la Bande Dessinée – Belgian Comic Strip Center),
  • Muzeum Zabawek,
  • Muzeum Browarnictwa,
  • Les Musées Bellevue,
  • Muzeum Kakao i Czekolady.

Gospodarka[edytuj]

Duży ośrodek przemysłowy; m.in. włókiennictwa (wyrób koronek), montaż samochodów (Citroën, Renault, Volkswagen), piwowarstwa, hutnictwa metali nieżelaznych, elektroniki. Wielki ośrodek finansowo-handlowy (giełda, banki międzynarodowe).

Transport[edytuj]

Węzeł kolejowy i drogowy oraz port śródlądowy, połączony kanałem z Antwerpią, cztery linie metra oraz dwie linie premetra (podziemny tramwaj).

Na podstawie zbieranych od 2006 danych producent urządzeń nawigacyjnych firma TomTom, w 2010 opublikował informację, że wśród 59 miast Europy, Bruksela posiada największy udział głównych dróg (37,7%), na których prędkość poruszania bywa mniejsza niż 70% ograniczenia prędkości[1][2].

Sport[edytuj]

Na terenie miasta znajduje się Stadion Króla Baudouina I, wybudowany na miejscu wcześniejszego stadionu Heysel, na którym doszło do znanych zamieszek w 1985.

W latach 2011-2013 rozgrywany był na kortach Royal Primerose Tennis Club kobiecy turniej tenisowy Brussels Open.

Język[edytuj]

Miasto Bruksela wraz z całym regionem stołecznym posiada oficjalnie status obszaru dwujęzycznego, gdzie działają dwie wspólnoty językowe: flamandzka i francuska. Równoprawne języki urzędowe to francuski, którym posługuje się większość ludności (85-90%), oraz niderlandzki (10-15% ludności). Zasada dwujęzyczności jest ściśle przestrzegana m.in. w odniesieniu do nazw ulic, znaków drogowych, wszelkich oficjalnych obwieszczeń itp. Każda z grup językowych posiada odrębne szkoły, uczelnie, biblioteki, teatry.

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]