Ostrzeń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ostrzeń
Ilustracja
Ostrzeń pospolity
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rodzina ogórecznikowate
Rodzaj ostrzeń
Nazwa systematyczna
Cynoglossum L.
Sp. Pl. 134. 1753
Typ nomenklatoryczny
Cynoglossum officinale[2].

Ostrzeń (Cynoglossum L.) – rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje ok. 75[3][4]–83[5] gatunków. Są to rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny[6] występujące głównie na rozległych obszarach Azji, 11 gatunków rośnie w Europie (w tym jeden jest rodzimy dla Polski – ostrzeń pospolity C. officinale[7]), nieliczne gatunki rosną w górach Afryki wschodniej i na południowym krańcu tego kontynentu. Rośliny te zasiedlają najczęściej tereny otwarte, kamieniste zbocza, widne lasy[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój (Cynoglossum borbonicum)
Pokrój
Najczęściej byliny, rzadziej rośliny jednoroczne i dwuletnie osiągające zwykle do 60 cm wysokości[3].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, owłosione[3]. Liście odziomkowe i dolne łodygowe zwykle długoogonkowe[4]. Poza tym liście łodygowe siedzące z wyraźną centralną wiązką przewodzącą[3].
Kwiaty
Zebrane w szczytowe lub wyrastające w kątach liści wierzchotki, czasem rozgałęzione[4]. Kwiaty 5-krotne, niebieskie, fioletowe, purpurowe do czerwonawych, rzadko białe, osiągające 8 mm średnicy[3][4]. Działki kielicha zrośnięte tylko u nasady. Płatki korony zrośnięte u nasady w krótką rurkę z łuskowatymi osklepkami w gardzieli[3]. Końce płatków rozpostarte i zaokrąglone tworzą koronę kółkową do dzwonkowatej[4]. Pręciki równej długości, zwykle krótsze od rurki korony, ich nitki są bardzo krótkie, a pylniki krótkie. Zalążnia górna, czterokomorowa, z pojedynczą szyjką słupka jeszcze krótszą od pręcików[3].
Owoce
Rozłupnie rozpadające się na cztery rozłupki pokryte haczykowatymi kolcami[3][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podplemienia Cynoglossinae, plemienia Cynoglosseae w obrębie podrodziny Cynoglossoideae w rodzinie ogórecznikowatych (Boraginaceae)[8].

Wykaz gatunków[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-22].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-28].
  3. a b c d e f g h i Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 245. ISBN 0-333-74890-5.
  4. a b c d e f Cynoglossum Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-01-10].
  5. a b Cynoglossum. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-01-10].
  6. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Genus: Cynoglossum L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-01-10].