Pałac Mniszchów w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Mniszchów
Widok od ulicy Senatorskiej
Widok od ulicy Senatorskiej
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul.Senatorska 34
Zniszczono 1944
Pierwszy właściciel Józef Wandalin Mniszech
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Mniszchów
Pałac Mniszchów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Mniszchów
Pałac Mniszchów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Mniszchów
Pałac Mniszchów
52°14′37,0″N 21°00′13,5″E/52,243611 21,003750

Pałac Mniszchówpałac, znajdujący się przy ul. Senatorskiej 38/40 w Warszawie.

Historia[edytuj]

1714–1939[edytuj]

Teren, na którym wznosi się pałac w 1714 zakupił marszałek wielki koronny Józef Wandalin Mniszech[a]. W następnym roku przystąpiono do budowy pałacu. Robotami kierował Burkhard Christoph Münnich. Był on zapewne projektodawcą późnobarokowej rezydencji, składającej się z korpusu głównego i dwóch prostopadłych skrzydeł bocznych, ujmujących wielki dziedziniec honorowy. W pracach we wnętrzach prawdopodobnie uczestniczył Karol Bay[1].

Przed 1762 pałac przebudowano według projektu Pierre’a Ricauda de Tirregaille'a.

Obraz Canaletto, ok. 1780

Około 1780 Canaletto uwiecznił go na swoim obrazie, skąd można czerpać wiedzę o jego ówczesnym wyglądzie.

W 1805 miał miejsce pożar pałacu. Po pożarze zakupił go Friedrich Wilhelm Mosqua, urzędnik pruski. Budynek został odnowiony w stylu klasycystycznym (projekt opracował Fryderyk Albert Lessel). Urządzono w nim salę koncertową. W pałacu mieściło się też Towarzystwo Muzyczne „Harmonia”, założone przez mieszkającego tu Ernesta Teodora Amadeusza Hoffmanna[1].

W 1829 właścicielem pałacu był Piotr Steinkeller. Na jego koszt dokonano gruntownej przebudowy budynku w stylu klasycystycznym, według projektu Adolfa Schucha[2]. W latach 1830–1939 był siedzibą Warszawskiej Resursy Kupieckiej (od 1839 – własność hipoteczna Resursy)[3]. Aż do 1939 odbywały się w nim zebrania, loterie, odczyty, bale i jubileusze.

1939–1944 – Szpital Maltański[edytuj]

 Osobny artykuł: Szpital Maltański w Warszawie.
Sen2DSC 1269.jpg

We wrześniu 1939 w pałacu utworzono Szpital Maltański, będący jedyną filią Szpitala Ujazdowskiego. Placówka działała w tym miejscu w czasie okupacji niemieckiej (1939–1944) i powstania warszawskiego (1944)[4][5]. Ranni zostali ewakuowani 14 sierpnia. Ewakuację organizowali: szef sanitarny AK – płk dr Leon Strehl „Feliks” i lekarz naczelny szpitala, kpt dr Jerzy Dreyza. We wrześniu gmach został spalony przez Niemców[5]. Współcześnie na frontowej ścianie budynku znajduje się tablica pamiątkowa. Uroczystość wmurowania tablicy odbyła się w dniu 50. rocznicy założenia Szpitala (7 września 1989), w obecności ambasadora Belgii, barona Thierry de Gruben, członków rodziny księcia Janusza Radziwiłła i osób, które w czasie wojny należały do personelu szpitala[1].

Okres powojenny[edytuj]

Po wojnie, w 1962, pałac odbudowano według projektu Mieczysława Kuźmy na siedzibę Ambasady Belgii[1].

Uwagi

  1. Wcześniej, na początku XVII w., znajdował się tym miejscu drewniany dwór Zygmunta Kazanowskiego, podkomorzego koronnego[1].

Przypisy

  1. a b c d e 50 lat rezydowania Ambasady Belgii w Pałacu Mniszchów w Warszawie. W: Materiały nt. wystawy dot. historii budynku i stosunków belgijsko-polskich [on-line]. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Handlu Zagranicznego i Współpracy na rzecz Rozwoju. [dostęp 2017-02-03].
  2. Tadeusz Władysław Świątek: Schuch (Szuch) Adolf Grzegorz Franciszek (1792-06-16 – 1880-12-01). W: iPSB; Biogram został opublikowany w latach 1995-1996 w XXXVI tomie Polskiego Słownika Biograficznego [on-line]. Narodowy Instytut Audiowizualny. [dostęp 2017-02-03].
  3. Ireneusz Zalewski: Echa dawnej Warszawy. Warszawa: Skarpa Warszawska, 2016, s. 192-193. ISBN 978-83-63942-08-6.
  4. Stanisław Bayer: Służba zdrowia Warszawy w walce z okupantem 1939–1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 17. ISBN 83-11-07170-5.
  5. a b Szpital Maltański. W: Portal Szpitale polowe 1944 [on-line]. Fundacja Warszawskie Szpitale Polowe. [dostęp 2017-01-27].

Linki zewnętrzne[edytuj]