Państwowa Agencja Atomistyki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Państwowa Agencja Atomistyki
Logo
Ilustracja
Państwo  Polska
Data utworzenia 27 lutego 1982[1]
Prezes Łukasz Młynarkiewicz
Wiceprezes Andrzej Głowacki
Budżet 32,88 mln zł (2017)[2]
Zatrudnienie 112 (2017)[3]
Adres
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Państwowa Agencja Atomistyki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Państwowa Agencja Atomistyki”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Państwowa Agencja Atomistyki”
Ziemia52°15′17″N 20°59′54″E/52,254722 20,998333
Strona internetowa
Dawna siedziba PAA przy ul. Wspólnej 6 w Warszawie (do listopada 2017 roku)
Tzw. dzielnica ministerstw w latach 60., po lewej widoczny budynek późniejszego Ministerstwa Skarbu Państwa i Państwowej Agencji Atomistyki

Państwowa Agencja Atomistyki – urząd zapewniający obsługę Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki[4], będącego centralnym organem administracji rządowej w Polsce do spraw bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, którego działalność reguluje ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 623) oraz późniejsze akty wykonawcze do tej ustawy.

Kierownictwo[edytuj | edytuj kod]

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Zadania Agencji[edytuj | edytuj kod]

Państwowa Agencja Atomistyki, poprzez swoje działania regulacyjne i nadzorcze, dąży do zapewnienia, by działalność mogąca powodować narażenie na promieniowanie jonizujące była prowadzona w sposób bezpieczny dla pracowników i społeczeństwa. Misję swą PAA realizuje poprzez:

  • sprawowanie państwowego dozoru działalności mogących powodować narażenie na promieniowanie jonizujące;
  • systematyczną ocenę sytuacji radiacyjnej kraju;
  • podejmowanie odpowiednich działań w przypadku powstania zdarzeń radiacyjnych;
  • współpracę w celu wypełniania zobowiązań Polski w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wynikających z traktatów, konwencji oraz umów międzynarodowych,
  • dysponując w tym celu: odpowiednimi – krajowymi i międzynarodowymi – instrumentami prawnymi, danymi z systemów monitoringu radiacyjnego, uprawnieniami do wydawania zezwoleń, prowadzenia kontroli i ewidencji oraz odpowiednio przygotowaną kadrą inspektorów i innych specjalistów.

Zadania Prezesa PAA[edytuj | edytuj kod]

Do zakresu działania Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki należy wykonywanie zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej kraju, a w szczególności:

  1. przygotowywanie dokumentów dotyczących polityki państwa w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej uwzględniających program rozwoju energetyki jądrowej oraz zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne,
  2. sprawowanie nadzoru nad działalnością powodującą lub mogącą powodować narażenie ludzi i środowiska na promieniowanie jonizujące oraz przeprowadzanie kontroli w tym zakresie, w tym wydawanie decyzji w sprawach zezwoleń i uprawnień,
  3. wydawanie zaleceń technicznych i organizacyjnych w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
  4. wykonywanie zadań związanych z oceną sytuacji radiacyjnej kraju w warunkach normalnych i w sytuacji zdarzeń radiacyjnych oraz przekazywanie właściwym organom i ludności informacji o sytuacji,
  5. wykonywanie zadań wynikających ze zobowiązań RP w zakresie prowadzenia ewidencji i kontroli materiałów jądrowych, ochrony fizycznej materiałów i obiektów jądrowych, szczególnej kontroli obrotu z zagranicą towarami i technologiami jądrowymi oraz innych zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
  6. prowadzenie działań związanych z informacją społeczną, edukacją i popularyzacją oraz informacją naukowo-techniczną i prawną w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przekazywanie ludności informacji na temat promieniowania jonizującego i jego oddziaływania na zdrowie człowieka i na środowisko oraz o możliwych do zastosowania środkach w przypadku zdarzeń radiacyjnych – z wyłączeniem promocji wykorzystania promieniowania jonizującego, a w szczególności promocji energetyki jądrowej;
  7. współdziałanie z organami administracji rządowej i samorządowej w sprawach związanych z bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną oraz w sprawie badań naukowych w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
  8. wykonywanie zadań związanych z obronnością i obroną cywilną kraju oraz ochroną informacji niejawnych, wynikających z odrębnych przepisów,
  9. przygotowywanie opinii, w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej do projektów działań technicznych związanych z pokojowym wykorzystywaniem energii atomowej, na potrzeby organów administracji rządowej i samorządowej;
  10. współpraca z właściwymi jednostkami innych państw i organizacjami międzynarodowymi w zakresie objętym ustawą;
  11. opracowywanie projektów aktów prawnych w zakresie objętym ustawą i uzgadnianie ich w trybie określonym w regulaminie prac Rady Ministrów,
  12. opiniowanie projektów aktów prawnych opracowanych przez uprawnione organy,
  13. przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów corocznych sprawozdań ze swojej działalności oraz ocen stanu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej kraju.

Dodatkowym zadaniem Prezesa PAA (wynikającym z pełnienia w przeszłości funkcji organu założycielskiego Zakładu Zastosowań Techniki Jądrowej POLON) jest od roku 1990 obsługa roszczeń byłych pracowników Zakładów Przemysłowych R-1 (ZPR-1) w Kowarach. ZPR-1 do roku 1972 zajmowały się wydobyciem i wstępnym przerobem rud uranu. Powołane zarządzeniem nr 4 Prezesa PAA z dnia 14 kwietnia 1992 r. Biuro Obsługi Roszczeń b. Pracowników Zakładów Produkcji Rud Uranu (obecnie: Biuro Obsługi Roszczeń funkcjonujące w ramach Centrum ds. Zdarzeń Radiacyjnych z siedzibą w Jeleniej Górze) zajmuje się obsługą prawną i regulacją roszczeń odszkodowawczych w stosunku do byłych pracowników Zakładów Przemysłowych R-1 w Kowarach oraz ich rodzin.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Gabinet Prezesa[edytuj | edytuj kod]

Gabinet Prezesa zapewnia obsługę Prezesa i Wiceprezesa.

Gabinet odpowiada w szczególności za koordynację pracy komórek organizacyjnych. Gabinet realizuje również zadania Prezesa w zakresie informacji społecznej i współpracy z mediami oraz współpracy międzynarodowej w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.

Centrum do spraw Zdarzeń Radiacyjnych[edytuj | edytuj kod]

Centrum do spraw Zdarzeń Radiacyjnych (CEZAR) odpowiada za realizację zadań Prezesa w zakresie systematycznej oceny sytuacji radiacyjnej kraju oraz udziału w postępowaniach w przypadkach zdarzeń radiacyjnych. Centrum pełni swoją funkcję 24 godz. na dobę, 365 dni w roku.

Departament Bezpieczeństwa Jądrowego[edytuj | edytuj kod]

Departament Bezpieczeństwa Jądrowego odpowiada za realizację zadań Prezesa w zakresie bezpieczeństwa jądrowego, w tym za funkcjonowanie systemu koordynacji kontroli i nadzoru nad obiektami jądrowymi.

Departament Ekonomiczno-Budżetowy[edytuj | edytuj kod]

Departament Ekonomiczno-Budżetowy odpowiada m.in. za planowanie budżetowe i prowadzenie rachunkowości Agencji, przygotowanie sprawozdawczości budżetowej, prowadzenie obrotu gotówkowego i wykonywanie dyspozycji środkami pieniężnymi. Departament wypełnia również zadania głównego księgowego Agencji.

Departament Ochrony Radiologicznej[edytuj | edytuj kod]

Departament Ochrony Radiologicznej odpowiada za realizację zadań Prezesa w zakresie ochrony radiologicznej. Departament zajmuje się między innymi przyjmowaniem zgłoszeń i przygotowywaniem zezwoleń dotyczących wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, takich jak:

  • wytwarzanie, przetwarzanie, przechowywanie, składowanie, transport lub stosowane materiałów jądrowych, źródeł i odpadów promieniotwórczych oraz obrót nimi, a także wzbogacanie izotopowe,
  • produkowanie, instalowanie, stosowanie i obsługa urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze oraz obrót tymi urządzeniami,
  • uruchamianie i stosowanie urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące,
  • uruchamianie pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego, w tym pracowni rentgenowskich,
  • zamierzone dodawanie substancji promieniotwórczych w procesie produkcyjnym wyrobów powszechnego użytku i wyrobów medycznych, obrót tymi wyrobami oraz przywóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wywóz z tego terytorium tych wyrobów.
  • zamierzone podawanie substancji promieniotwórczych ludziom i zwierzętom w celu diagnostyki, leczenia lub badań naukowych.

Ponadto departament przeprowadza kontrole w jednostkach wykonujących taką działalność. Departament odpowiada również za przygotowanie decyzji o nadaniu uprawnień do zajmowania stanowisk istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz uprawnień inspektorów ochrony radiologicznej.

Departament Prawny[edytuj | edytuj kod]

Departament Prawny odpowiada za obsługę prawną Prezesa i Agencji.

Biuro Dyrektora Generalnego[edytuj | edytuj kod]

Biuro Dyrektora Generalnego odpowiada za realizację zadań dyrektora generalnego. Biuro odpowiada m.in. za sprawy kadrowe PAA, nadzór nad przestrzeganiem przepisów BHP, koordynację udzielania zamówień publicznych czy utrzymanie systemów teleinformatycznych w agencji.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z Ustawą – Prawo atomowe jednym z obowiązków Prezesa Państwowa Agencja Atomistyki jest współpraca z właściwymi jednostkami innych państw i organizacjami międzynarodowymi w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. PAA współpracuje z równoważnymi organami innych krajów oraz organizacjami międzynarodowymi w celu wymiany doświadczeń i pozyskiwania kompetencji do prowadzenia działań w kraju. Podstawą dla współpracy są zarówno przepisy prawa międzynarodowego i członkostwo w organizacjach międzynarodowych, jak i umowy dwustronne. Współpraca międzynarodowa PAA odbywa się w ścisłej kooperacji z Ministrem Spraw Zagranicznych, Ministrem Gospodarki, a w szczególności Pełnomocnikiem Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej oraz innymi ministrami (kierownikami urzędów centralnych), zgodnie z zakresem ich kompetencji.

Układy i traktaty międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Przepisy i traktaty międzynarodowe zarówno tworzą możliwości wielostronnej współpracy między państwami, jak i harmonizują standardy i normy w dziedzinach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Stanowią tym samym jeden z istotnych elementów nadzoru nad ochroną ludzi i środowiska przed promieniowaniem jonizującym.

Polska jest stroną wszystkich istotnych konwencji i traktatów dotyczących m.in. bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej, nieproliferacji czy monitoringu radiacyjnego. Akty prawne zobowiązują Polskę do stosowania określonych w nich zasad i mechanizmów, co jest kontrolowane między innymi drogą weryfikacji przedkładanych przez Polskę odpowiednich raportów krajowych w czasie regularnych konferencji przeglądowych oraz przez inspektorów organizacji międzynarodowych.

Organizacje międzynarodowe[edytuj | edytuj kod]

Działania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej podejmowane są przez różne organizacje międzynarodowe. Państwowa Agencja Atomistyki uczestniczy w pracach wielu z nich. Są to:

  • Unia Europejska – Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EURATOM)
  • Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej w Wiedniu. Polska jest członkiem założycielem MAEA od 1957 r.
  • Agencja Energii Jądrowej NEA OECD
  • Zachodnioeuropejskie Stowarzyszenie Regulatorów Jądrowych
  • HERCA

Ponadto Państwowa Agencja Atomistyki koordynuje współpracę z Europejskim Towarzystwem Energii Atomowej (EAES) – utworzoną w 1954 r. organizacją skupiającą przedstawicieli agend rządowych i środowisk naukowych z ponad 20. krajów europejskich. Polska jest członkiem tej organizacji od 1991 roku.

Współpraca z organizacjami międzynarodowymi koordynowana i realizowana przez PAA

Umowy bilateralne[edytuj | edytuj kod]

W celu zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i radiacyjnego, Rzeczpospolita Polska zawarła szereg międzynarodowych umów bilateralnych, których realizację powierzono Prezesowi PAA. Dla zapewnienia wymiany doświadczeń i wiedzy w zakresie regulowania energetyki jądrowej podpisane zostały umowy o współpracy z dozorami jądrowymi USA i Francji. Umowy o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej i wymianie informacji oraz doświadczeń zawarte zostały z krajami sąsiednimi na podstawie międzynarodowej Konwencji o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej (treść konwencji na stronach MAEA). Polska nie posiada jeszcze elektrowni jądrowej, ale w odległości ok. 300 km od jej granic znajduje się 9 czynnych elektrowni jądrowych (23 bloki reaktorów energetycznych) o łącznej elektrycznej mocy zainstalowanej brutto ok. 15 GWe. Ze względu na eksploatację tych elektrowni w pobliżu terytorium Polski, istotnym elementem wpływającym na nasze bezpieczeństwo radiacyjne jest współpraca ze wszystkimi dozorami jądrowymi krajów ościennych, realizowana na podstawie wspomnianych międzyrządowych umów.

Polska zawarła takie umowy z następującymi krajami:

  • Umowa między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Republiki Austrii w sprawie wymiany informacji i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony przed promieniowaniem. Sporządzona w Wiedniu dnia 15 grudnia 1989 r.
  • Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Białoruś o wczesnym powiadamianiu o awariach jądrowych i o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa radiologicznego. Sporządzona w Mińsku dnia 26 października 1994 r.
  • Umowa pomiędzy rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Czeskiej o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej oraz o wymianie informacji na temat pokojowego wykorzystania energii jądrowej, bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzona w Wiedniu dnia 27 września 2005 r.
  • Umowa między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Królestwa Danii o wymianie informacji i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony przed promieniowaniem. Sporządzona w Warszawie dnia 22 grudnia 1987 r.
  • Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Litewskiej o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej oraz o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzona w Warszawie dnia 2 czerwca 1995 r.
  • Umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Federalnej Niemiec o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej, o wymianie informacji i doświadczeń oraz o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzona w Warszawie dnia 30 lipca 2009 r.
  • Umowa pomiędzy rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Królestwa Norwegii o wczesnym powiadamianiu o awariach jądrowych i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony przed promieniowaniem. Sporządzona w Oslo dnia 15 listopada 1989 r.
  • Porozumienie między rządem Rzeczypospolitej Polskiej i rządem Federacji Rosyjskiej o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej, o wymianie informacji związanej z obiektami jądrowymi i o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzone w Warszawie dnia 18 lutego 1995 r.
  • Umowa pomiędzy rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Słowackiej o wczesnym powiadamianiu o awariach jądrowych, o wymianie informacji oraz o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzona w Bratysławie dnia 17 września 1996 r.
  • Umowa pomiędzy rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Ukrainy o wczesnym powiadamianiu o awariach jądrowych, o wymianie informacji oraz o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej. Sporządzona w Kijowie dnia 24 maja 1993 r.

Budżet[edytuj | edytuj kod]

Wydatki i dochody Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) są realizowane w części 68 budżetu państwa[8]. Główne źródło dochodów Agencji stanowią opłaty za egzaminy niezbędne do uzyskania uprawnień wymaganych do zatrudnienia na stanowiskach mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego oraz uzyskania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej.

W 2017 wydatki PAA wyniosły 32,88 mln zł, a dochody 0,31 mln zł[2]. Przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 112 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 6422 zł[3].

W ustawie budżetowej na 2018 wydatki Agencji zaplanowano w wysokości 32,67 mln zł, a dochody 0,3 mln zł[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1982 r. nr 7, poz. 64
  2. a b Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. (druk nr 2559). Tom I. sejm.gov.pl, 29 maja 2018. s. 1/12, 2/100. [dostęp 2018-09-23].
  3. a b Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2017 r. w części 68 Państwowa Agencja Atomistyki. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, kwiecień 2018. s. 15. [dostęp 2018-09-23].
  4. Zarządzenie nr 69 Ministra Środowiska z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie nadania statutu Państwowej Agencji Atomistyki (Dz. Urz. MŚiGIOŚ Nr 4, poz 66, Dz. Urz. MŚ z 2014 r., poz. 63)..
  5. Łukasz Młynarkiewicz prezesem Państwowej Agencji Atomistyki. gov.pl/web/klimat, 2020-05-11. [dostęp 2020-05-17].
  6. Nowy Prezes Państwowej Agencji Atomistyki. paa.gov.pl, 2019-09-11. [dostęp 2019-09-13].
  7. Minister Klimatu powołał Wiceprezesa PAA. paa.gov.pl, 2020-09-10. [dostęp 2020-09-26].
  8. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1026).
  9. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018 r.. W: Dz. U. poz. 291 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 1 lutego 2018. s. 24, 67. [dostęp 2018-09-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]