Ulica Bonifraterska w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Bonifraterska
Nowe Miasto
Ulica Bonifraterska, widok ze skrzyżowania ze Świętojerską w kierunku północnym
Ulica Bonifraterska, widok ze skrzyżowania ze Świętojerską w kierunku północnym
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Długa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Świętojerska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Franciszkańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Sapieżyńska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Muranowska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Konwiktorska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Stawki
Ikona ulica z prawej.svg ul. Międzyparkowa
Ikona ulica koniec T.svg ul. Zygmunta Słomińskiego
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Bonifraterska
ulica Bonifraterska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Bonifraterska
ulica Bonifraterska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Bonifraterska
ulica Bonifraterska
Ziemia52°15′10,6″N 21°00′02,3″E/52,252944 21,000639

Ulica Bonifraterska – jedna z ulic warszawskiego Nowego Miasta biegnąca od ul. Długiej i placu Krasińskich do ul. Zygmunta Słomińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica Bonifraterska jest dawnym fragmentem drogi wiodącej do dawnej Szosy Marymonckiej (obecnie ul. Marymoncka) i pojawia się na planach już w wieku XVIII. Została wytyczona na gruntach rodziny Parysów, stąd pierwotne nazwy ulicy to Paryszewszyzna i Paryszewska[1].

Początkowo uregulowana tylko na odcinku od ul. Franciszkańskiej do ul. Konwiktorskiej przy zabudowaniach Bonifratrów, od których pochodzi obecna nazwa ulicy.

Najdawniejszymi zabudowaniami w ciągu ulicy Bonifraterskiej były dwór architekta Józefa Fontany, oraz projektowany przez niego, wraz z Antoniem Solarim zespół klasztoru i kościoła Św. Jana Bożego, należących do ojców Bonifratrów. Prowadzili oni również zlokalizowany tutaj przytułek dla obłąkanych, w gmachu wzniesionym w roku 1757 u zbiegu z Konwiktorską, również według projektu Józefa Fontany.

Po roku 1770 przy ulicy pojawiły się domy mieszkalne, dworki i kamieniczki. Jeden z nich należał do architekta Bonawentury Solariego, który projektował wiele wznoszonych w okolicy obiektów. Duże zmiany dla okolic ulicy Bonifraterskiej przyniosła budowa w latach 30. XIX wieku Cytadeli Warszawskiej, a następnie Fortu Aleksieja (1847–1849). Na Bonifraterskiej wyburzono całą zabudowę za linią ul. Konwiktorskiej, znikły też dawne przecznice. Rozwijała się za to zabudowa południowego odcinka ulicy; w latach siedemdziesiątych XIX wieku wystawiono na nim kilka czynszowych kamienic o elewacjach zazwyczaj zdobionych gipsową sztukaterią.

Gdy w roku 1930 przy ul. Konwiktorskiej wybudowano Stadion Polonii Warszawa; od strony ul. Bonifraterskiej wzniesiono trybuny z bocznym wejściem na stadion. Zostały one zniszczone w roku 1944 i w okresie powojennym odbudowane w zmienionym, socrealistycznym kształcie.

27 listopada 1937 oddano do użytku wiadukt łączący ul. Bonifraterską z Żoliborzem. Po wybudowaniu wiaduktu, w grudniu 1938 Bonifraterska została wydłużona do ul. Świętojerskiej i placu Krasińskich poprzez przebicie przejazdu w oficynie pałacu Krasińskich[2]. Wymagało to znaczących nakładów finansowych na wykupienie 10 nieruchomości, a następnie wyburzenia 36 budynków[3]. Uzyskano w ten sposób dogodne połączenie centrum miasta z peryferyjnym wówczas Żoliborzem i wycofano ruch tramwajowy spod wiaduktu w ulicach Krajewskiego i Szymanowskiej. Tramwaje kursowały ulicą Bonifraterską do 15 listopada 1947.

Po roku 1942 zachodni odcinek ulicy pomiędzy Świętojerską i Muranowską stanowił granicę zmniejszonego getta, tzw. getta szczątkowego, i w dniach powstania w getcie warszawskim uległ prawie całkowitemu zniszczeniu. Ucierpiały niemal wszystkie budynki przy ulicy. Po zakończeniu wojny podjęto decyzję, że odbudowane zostaną jedynie Stadion Polonii Warszawa i Kościół Jana Bożego. Przylegający do kościoła klasztor został zniszczony w roku 1966 wraz z ruinami szpitala dla obłąkanych, jednak dość szybko zrekonstruowany. W 1947 zmieniono przebieg północnego odcinka ulicy. Wiadukty nad torami Dworca Gdańskiego zostały połączone z nowo wytyczoną i wybudowaną ul. Marcelego Nowotki, co spowodowało degradację ulicy Bonifraterskiej jako głównego połączenia z Żoliborzem. Od 22 lipca 1949 do 12 kwietnia 1972 ulicą kursowały linie trolejbusowe.

W roku 2005[4] przejazd ulicą został zamknięty pomiędzy stadionem Polonii a ul. Słomińskiego w wyniku zapadających się podziemnych chodników Fortu Traugutta (obecna nazwa Fortu Aleksieja), ciągnących się pod jezdnią ulicy w jej końcowym biegu. Odbudowany w okresie powojennym wiadukt w listopadzie 2008 został zamknięty dla komunikacji miejskiej z powodu zagrożenia katastrofą budowlaną (oddany do ponownego użytku w lipcu 2011).

W 2008 u zbiegu z ulicą Międzyparkową odsłonięto jeden z pomników granic warszawskiego getta.

Ulica w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 138. ISBN 978-83-62189-08-3.
  2. Adam Szczypiorski: Od Piotra Drzewieckiego do Stefana Starzyńskiego. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1968, s. 70.
  3. Stanisław Różański: Kierunki planowania przestrzennego Warszawy [w:] Warszawa współczesna. Geneza i rozwój. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 192. ISBN 83-01-02892-0.
  4. Zamknęli ulicę, bo grozi zawaleniem. Na remont czeka prawie 10 lat. [dostęp 2017-04-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]