Pajęcza nić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pajęcza nić (蜘蛛の糸 Kumo no Ito) – opowiadanie autorstwa Ryūnosuke Akutagawa z 1918 roku, po raz pierwszy opublikowane w czasopiśmie Akay Tori[1].

Fabuła[edytuj]

Któregoś ranka, gdy Shakyamuni zatrzymał się w stawie z krystalicznie czystą wodą, wypełnioną kwiatami lotosu, między liliami zauważył dno piekła. Jego oczy skupiły się na jednym grzeszniku imieniem Kandata. Był on bardzo złym przestępcą, jednak miał jeden dobry uczynek: pewnego dnia podczas spaceru po lesie, ocalił od śmierci pająka, którego prawie rozdeptał. Poruszony tym jedynym aktem współczucia, Budda wziął srebrzystą nić pająka z Raju i obniżył ją do piekła[1].

W piekle niezliczona ilość grzeszników walczyła w całkowitej ciemności (z wyjątkiem lśniących gór kolców) i całkowitej ciszy (z wyjątkiem znaków potępionych). Kandata, patrząc się przypadkiem w niebo nad basenem, zauważył nici pająka zniżające się ku niemu i chwycił za jedną z całą potęgą doświadczonego kryminalisty. Droga do Raju nie była krótka, jednak Kandata od razu spróbował uciec z piekła. Zwisając ze środka nici, spojrzał w dół i zauważył, jak daleko doszedł. Zdając sobie sprawę, że może on rzeczywiście wydostać się z piekła, został pokonany przez radość i bezkrytyczny śmiech. Jego uniesienie było krótkotrwałe, gdy zdał sobie sprawę, że inni zaczęli wspinać się po niciach za nim. Obawiając się, że nici pękną pod ciężarem innych, zaczął krzyczeć, że są tylko jego. W tej chwili nici pękły, a Kandata razem z innymi grzesznikami spadł z powrotem do piekła[1].

Wszechwiedzący Shakyamuni widząc to wszystko, wciąż był lekko smutny. Ostatecznie, Kandata potępił sam siebie, będąc zainteresowanym tylko własnym zbawieniem. Jednak w Raju jest już prawie południe, zatem Budda kontynuował swoje nauki.

Źródła inspiracji[edytuj]

Akutagawa znany był z łączenia wielu różnych opowiadań i Pajęcza nić nie jest wyjątkiem. Czytał Braci Karamazow Fiodora Dostojewskiego w angielskim tłumaczeniu pomiędzy 1917 a 1918, a historia Pajęcza nić jest krótkim opowiadaniem na podstawie powieści pod tytułem Fable of the Onion, gdzie zła kobieta jest wysyłana do piekła, ale jej anioł stróż wskazuje Bogu, że w rzeczywistości zrobiła jeden dobry uczynek: dała cebulę żebrakowi. Więc Bóg powiedział aniołowi, aby wziął cebulę i użył jej do wyciągnięcia kobiety z piekła. Aniołowi niemal udało się ją wyciągnąć, ale gdy inni grzesznicy zaczęli ją trzymać, aby mogli zostać wyciągnięci, kobieta kopnęła ich, mówiąc, że cała cebula należy do niej. W tym momencie cebula złamała się i kobieta spadła z powrotem do piekła, gdzie pozostaje do dziś[1].

Kolejną inspiracją dla Akutagawy wydaje się opowieść o tej samej nazwie znaleziona w Karmie: historia wczesnego buddyzmu, antologia pięciu buddyjskich przypowieści opublikowanych w Tokio w 1895 roku. Brał stąd charakter Kandaty, który jest złym rabusiem. Jednak w tej opowieści Kandata nie posiada drogi szybkiej ucieczki z piekła, lecz dowiaduje się, że wszelkie dobre uczynki, takie jak ocalenie pająka mogły mu pomóc zmartwychwstać[1].

Kultura masowa[edytuj]

W grze The Legend of Zelda: Skyward Sword z 2011 roku, loch Ancient Cistern był prawdopodobnie zainspirowany opowiadaniem Pajęcza nić.

W grze z 2003 roku pod tytułem Perfect Cherry Blossom, część Touhou Project, scenariusz Sakuyagi odwołuje się do tej historii na etapie Phantasm.

W grze Shin Megami Tensei: Digital Devil Saga z 2004 roku, ostatnia arena w grze, Karma Tower (pol. „Wieża karmy”) i piosenka „String Spider: The Second Movement” jest odwołaniem do tego opowiadania.

W odcinku Detektyw Conan z 1997 pod tytułem „Stage Actress Murder Case”, Conan Edogawa rozwiązuje sprawę morderstwa, po porównaniu jej szczegółów z opowiadaniem Pajęcza nić.

W serii anime Ergo Proxy, w epizodzie „The Girl with a Smile/Eternal Smile”, Rogi opisuje ucieczkę Pino, porównując biały sznur do nici pająka z opowiadania o tym samym tytule.

W anime Tonari no kaibutsu-kun, Haru Yoshida porównał włosy Shizuku Mizutani do „nici pająka”, używając ich relacji jako analogii do przekazu opowieści.

W jednym z odcinków Death Parade z 2015 roku, arbiter Decim opowiada o ocenianiu dusz, na podstawie opowiadania Pajęcza nić.

W 11 odcinku anime Boku dake ga Inai Machi pod tytułem „Mirai” (pol. „przyszłość”) Yashiro wspomina Pajęczą Nić, gdy opowiada o swojej przeszłości.

Piosenka „Spider Thread Monopoly” zaśpiewana przez Hatsune Miku i skomponowana przez sasakure.UK (znanego również jako SasakureP), jest zainspirowana opowiadaniem Pajęcza nić.

W grze New Danganronpa V3 jedna z egzekucji inspirowana jest opowiadaniem Pajęcza nić.

Przypisy

  1. a b c d e Timothy M. Kelly: Akutagawa Ryûnosuke's "The Spider Thread": Translation and Commentary (ang.). [dostęp 2016-03-31].

Linki zewnętrzne[edytuj]