Pajęcza nić

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pajęcza nić (蜘蛛の糸 Kumo no Ito) – opowiadanie autorstwa Ryūnosuke Akutagawa z 1918 roku, po raz pierwszy opublikowane w czasopiśmie Akay Tori[1].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Pewnego ranka, wszechwiedzący Shakyamuni zatrzymuje się nieopodal stawu z krystalicznie czystą wodą wypełnioną kwiatami lotosu. Między liliami zauważa dno piekła. Jego oczy skupiają się na grzeszniku imieniem Kandata. Kandata jest nieczułym przestępcą, jednak na swoim sumieniu miał jeden dobry uczynek. Któregoś dnia podczas spaceru po lesie, mężczyzna ocalił od śmierci pająka, którego nieumyślnie prawie rozdeptał. Poruszony tym jedynym aktem współczucia, Budda bierze srebrzystą nić pająka z Raju i obniża ją do piekła[1].

W piekle niezliczona ilość grzeszników walczy w całkowitej ciemności (z wyjątkiem lśniących gór kolców) i całkowitej ciszy (z wyjątkiem znaków potępionych). Kandata, zerkając przypadkiem w niebo nad basenem, zauważa nici pająka zniżające się ku niemu. Wyciąga rękę i bardzo mocno chwyta za jedną. Droga do Raju nie jest krótka, jednak Kandata od razu próbuje uciec z piekła. Zwisając ze środka nici, spogląda w dół i zauważa, jak daleko doszedł. Gdy uświadamia sobie, że może udać mu się wydostać z piekła, ogarnia go radość i śmieje się beztrosko. Jego uniesienie nie trwa długo, gdy zdaje sobie sprawę, że inni zaczęli wspinać się po niciach za nim. Obawiając się, że nici pękną pod ciężarem pozostałych, zaczyna krzyczeć, że te należą tylko do niego. W tamtej chwili nicie pękają, a Kandata razem z innymi grzesznikami spada z powrotem do piekła[1].

Wszechwiedzący Shakyamuni widząc to wszystko, jest bardzo zasmucony. Ostatecznie Kandata potępił sam siebie, stwierdzając, że był zainteresowany tylko własnym zbawieniem. Jednak w Raju jest już prawie południe, zatem Budda kontynuował swoje nauki.

Źródła inspiracji[edytuj | edytuj kod]

Akutagawa znany był z łączenia wielu różnych dzieł i Pajęcza nić nie jest wyjątkiem. Pomiędzy 1917 a 1918 Akutagawa czytał angielskie tłumaczenie Braci Karamazow autorstwa Fiodora Dostojewskiego, które zainspirowało go do napisania Pajęczej Nici. Historia ta jest nową wersją baśni zatytułowanej Fable of the Onion, w której zła kobieta zostaje wysłana do piekła. Jej Anioł Stróż wskazuje Bogu, że w rzeczywistości zrobiła w życiu jeden dobry uczynek: dała cebulę żebrakowi. Bóg prosi anioła, aby wziął cebulę i użył jej do wyciągnięcia kobiety z piekła. Aniołowi niemal się to udaje, lecz inni grzesznicy też chcą potrzymać warzywo, by również móc zostać wyciągniętym z piekła kobieta kopie ich, mówiąc, że cała cebula należy do niej. W tym momencie cebula łamie się i kobieta spada z powrotem do piekła, gdzie pozostaje do dziś[1].

Kolejną inspiracją dla Akutagawy wydaje się opowieść o tej samej nazwie znaleziona w Karmie: historia wczesnego buddyzmu, antologia pięciu buddyjskich przypowieści opublikowanych w Tokio w 1895 roku. To właśnie w tym dziele autor znalazł pierwowzór charakteru Kandaty, czyli złego rabusia. Jednak w tej opowieści Kandata nie posiada drogi szybkiej ucieczki z piekła, lecz dowiaduje się, że wszelkie dobre uczynki, takie jak np. ocalenie pająka, mogły mu pomóc zmartwychwstać[1].

Kultura masowa[edytuj | edytuj kod]

W grze The Legend of Zelda: Skyward Sword z 2011 roku, loch Ancient Cistern był prawdopodobnie zainspirowany opowiadaniem Pajęcza nić.

W grze z 2003 roku pod tytułem Perfect Cherry Blossom, część Touhou Project, scenariusz Sakuyagi odwołuje się do tej historii na etapie Phantasm.

W grze Shin Megami Tensei: Digital Devil Saga z 2004 roku, ostatnia arena w grze, Karma Tower (pol. „Wieża karmy”) i piosenka „String Spider: The Second Movement” jest odwołaniem do tego opowiadania.

W odcinku Detektyw Conan z 1997 pod tytułem „Stage Actress Murder Case”, Conan Edogawa rozwiązuje sprawę morderstwa, po porównaniu jej szczegółów z opowiadaniem Pajęcza nić.

W serii anime Ergo Proxy, w epizodzie „The Girl with a Smile/Eternal Smile”, Rogi opisuje ucieczkę Pino, porównując biały sznur do nici pająka z opowiadania o tym samym tytule.

W anime Tonari no kaibutsu-kun, Haru Yoshida porównał włosy Shizuku Mizutani do „nici pająka”, używając ich relacji jako analogii do przekazu opowieści.

W jednym z odcinków Death Parade z 2015 roku, arbiter Decim opowiada o ocenianiu dusz, na podstawie opowiadania Pajęcza nić.

W 11. odcinku anime Boku dake ga Inai Machi pod tytułem „Mirai” (pol. „przyszłość”) Yashiro wspomina Pajęczą Nić, gdy opowiada o swojej przeszłości.

Piosenka „Spider Thread Monopoly” zaśpiewana przez Hatsune Miku i skomponowana przez sasakure.UK (znanego również jako SasakureP), jest zainspirowana opowiadaniem Pajęcza nić.

W grze New Danganronpa V3 jedna z egzekucji inspirowana jest opowiadaniem Pajęcza nić.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Timothy M. Kelly: Akutagawa Ryûnosuke's "The Spider Thread": Translation and Commentary (ang.). [dostęp 2016-03-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]