Ryūnosuke Akutagawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ryūnosuke Akutagawa
芥川 龍之介
Ilustracja
Imiona i nazwisko Akutagawa Ryūnosuke
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1892
Tokio
Data i miejsce śmierci 24 lipca 1927
Tokio
Narodowość japońska
Język japoński
Alma Mater Tokijski Uniwersytet Cesarski
Gatunki opowiadania
Ważne dzieła Rashōmon, Kappa

Ryūnosuke Akutagawa (jap. 芥川 龍之介 Akutagawa Ryūnosuke?, ur. 1 marca 1892 w Tokio, zm. 24 lipca 1927 tamże)japoński pisarz i poeta. Jest nazywany "ojcem japońskich opowiadań".

Uważa się, że według tradycyjnego kalendarza, Akutagawa przyszedł na świat w roku, miesiącu, dniu i godzinie smoka (tatsu). Z tego powodu nadano mu imię Ryūnosuke, związane ze smokiem (ryū - sinojapońskie czytanie znaku „smok”). Ze względu na to jednak, że nie ma części dokumentów dotyczących dokładnej godziny urodzin, a miesiąc należał do „tygrysa”, trudno przyjąć taką wersję, tym bardziej, że pisarz zmieniał pisownię swojego imienia.

Akutagawa urodził się w Tokio. Jego ojciec (Toshizō Niihara) był mleczarzem. Matka (Fuku Niihara) wkrótce po narodzinach syna zapadła w chorobę psychiczną i chłopiec wychowywał się w rodzinie swojego wuja, który po śmierci matki, usynowił go. Stąd też nazwisko pisarza jest panieńskim nazwiskiem jego matki.

W 1913 roku Akutagawa rozpoczął studia w dziedzinie literatury angielskiej na Tokijskim Uniwersytecie Cesarskim.

W 1915 roku zadebiutował opowiadaniem pt. Rashōmon (Brama Demonów, 1915), a w 1916 roku opublikował opowiadanie Hana (Nos, 1916), zyskując tym uznanie wybitnego pisarza Natsume Sōseki[1].

Akutagawa swoją twórczość skupił na krótkich historiach, uważając je za główne medium ekspresji. Podczas swojego krótkiego życia napisał ponad 150 krótkich historii, m.in.: Hana (Nos, 1916), Kumo no ito (Pajęcza nić, 1918), Jigokuhen (Piekieł wizerunek niezwykły, 1918).

Na podstawie jego tekstów (głównie w oparciu o Yabu no naka) Akira Kurosawa nakręcił w 1950 roku film Rashōmon.

Tematy do swoich utworów we wczesnym okresie swojej twórczości czerpał przeważnie z dziejów Japonii[2], jak również z tradycyjnych legend.[2]. Inspirował się też jednak literaturą Zachodu[2]. Od roku 1924 pisał opowiadania na tematy współczesne, w których dominuje nastrój mroku i rozczarowania życiem.

Podczas studiów oświadczył się przyjaciółce z dzieciństwa – Yayoi Yoshida, ale jego rodzina nie udzieliła zgody na zawarcie związku. W 1916 roku oświadczył się Fumi Tsukamoto, którą poślubił w 1918 roku. Miał trzech synów o imionach: Hiroshi, Takashi i Yasushi.

W 1921 roku, będąc u szczytu popularności, Akutagawa przerwał swoją pisarską karierę, aby spędzić 4 miesiące w Chinach jako reporter gazety Ōsaka Mainichi Shinbun. Podczas pobytu w Chinach cierpiał na wiele chorób i już nigdy nie powrócił do pełnego zdrowia. Wkrótce po powrocie opublikował swój najpopularniejszy utwór, Yabu no naka (1922).

Do końca życia cierpiał na nerwice i halucynacje. 24 lipca 1927 roku popełnił samobójstwo (przedawkował Veronal).

Akutagawa, podobnie jak jego mistrz Sōseki Natsume, był sumieniem Japończyków wrażliwych na krzywdę i rozczarowanych modernizacją swego kraju.

W 1935 roku jego przyjaciel, pisarz Kikuchi Kan, ustanowił Nagrodę Akutagawy – najbardziej prestiżową nagrodę literacką dla nowych autorów w Japonii.

Utwory[edytuj]

  • Rōnen (1914)
  • Rashōmon - Brama Demonów (1915)
  • Hana (Nos, 1916)
  • Imogayu (1916)
  • Tabako to akuma (Papierosy i szatan, 1916)
  • Gesaku-zanmai (Pasja twórcza, 1917)
  • Kumo no ito (Pajęcza nić, 1918)
  • Jigokuhen (Piekieł wizerunek niezwykły, 1918)
  • Jashūmon (1918)
  • Majutsu (1919)
  • Nankin no Kirisuto (1920)
  • Toshishun (1920)
  • Aguni no Kami (1920)
  • Yabu no naka (W gąszczu, 1921)
  • Shūzanzu (Jesienne góry, 1921)
  • Torokko (1922)
  • Genkaku-sanbō (1927)
  • Shuju no kotoba (1927)
  • Bungeiteki na, amari ni bungeiteki na (1927)
  • Kappa (Kappy, W krainie wodników, 1927)
  • Haguruma (Zębate koła, 1927)
  • Aru ahō no isshō (Życie szaleńca, 1927)
  • Seihō no hito (1927)

Przypisy

  1. Mikołaj Melanowicz: Historia literatury japońskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 356. ISBN 978-83-01-17214-5.
  2. a b c Akutagawa Ryūnosuke (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-11-02].

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]