Palaeoloxodon antiquus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy gatunku wymarłego. Zobacz też: słoń leśny.
Palaeoloxodon antiquus
(Falconer i Cautley, 1847)
Elephas-antiquus.jpg
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd trąbowce
Rodzina słoniowate
Rodzaj Palaeoloxodon
Gatunek Palaeoloxodon antiquus

Palaeoloxodon antiquus (także Elephas antiquus, zwany słoniem leśnym[1][2]) – wymarły gatunek słonia, który przez niemal cały plejstocen zasiedlał Europę.

Było to zwierzę nawet dwa razy większe od dzisiejszych słoni, o bardzo dużych i prostych ciosach. Samiec osiągał 4,1 metra wysokości, ważył około 10 ton[3], był jednym z największych słoni, jaki kiedykolwiek żył. Najdłużej przetrwał prawdopodobnie na Półwyspie Iberyjskim, gdzie wyginął 33–34 tys. lat temu, natomiast jego potomkowie na Tilos żyli jeszcze 4 tys. lat temu[4].

Zapis kopalny dowodzi, że Palaeoloxodon antiquus zamieszkiwał całą Europę, łącznie z Wielką Brytanią, choć prawdopodobnie bez Irlandii i północnej Fennoskandii[4]. W okresach lodowcowych wycofywał się na południe kontynentu, podczas interglacjałów opanowywał tereny północne. Wyspy Morza Śródziemnego zasiedlała w plejstocenie cała gama podgatunków P. antiquus lub pokrewnych gatunków o zredukowanych w wyniku skarłowacenia rozmiarach. Najmniejszy z nich, Palaeoloxodon falconeri (Elephas falconeri), osiągał w kłębie zaledwie metr wysokości. Ssaki te wymarły zapewne podczas kolonizacji wysp przez pierwszych ludzi w czasach historycznych.

Palaeoloxodon antiquus w muzeach polskich[edytuj | edytuj kod]

Największy okaz słonia kopalnego znaleziono w Europie na terenie odkrywkowej kopalni węgla brunatnego w Jóżwinie. Eksponat, zniszczony przez koparkę, jest obecnie prezentowany w Muzeum Okręgowym w Koninie[1]. Fragment innego szkieletu, wykopanego w Warszawie, wystawia także Muzeum Ziemi PAN w Warszawie[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Słoń leśny - Elephas (Palaeoloxodon) antiquus - z odkrywki „Jóźwin” Kopalni Węgla Brunatnego „Konin” (pol.). Muzeum Okręgowe w Koninie. [dostęp 2017-08-25].
  2. a b Historia znalezienia warszawskiego słonia leśnego we wspomnieniach dr. Gwidona Jakubowskiego. Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. [dostęp 2017-08-25].
  3. P. Davies, A. M. Lister: Palaeoloxodon cypriotes, the dwarf elephant of Cyprus: size and scalling comparisons with P. falconeri (Sicily-Malta) and mainland P. antiquus. Proceedings of the World of Elephants – International Congress, Rome, 2001, s. 479–480. ISBN 88-8080-025-6. (ang.)
  4. a b Anthony J. Stuart. The extinction of woolly mammoth (Mammuthus primigenius) and straight-tusked (Palaeoloxodon antiquus) in Europe. „Quaternary International”. 126–128, s. 171–177, 2005. DOI: 10.1016/j.quaint.2004.04.021 (ang.).