Panorama siedmiogrodzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Panorama Siedmiogrodzka
Generał Józef Bem podczas bitwy o Sybin przedstawiony na panoramie.
Autor Jan Styka
Rok wykonania 1897
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 1500 × 12000 cm
Przegrupowująca się piechota przedstawiona na obrazie.

Panorama siedmiogrodzka, inne nazwy Bem i Petöfi, Bem w Siedmiogrodzie, Bitwa pod Sybinem – częściowo zachowany panoramiczny obraz z 1897 roku namalowany pod kierunkiem polskiego malarza Jana Styki, przedstawiający zdobycie Sybinu przez powstańców węgierskich pod dowództwem gen. Józefa Bema 11 marca 1849, w czasie powstania węgierskiego.

Geneza powstania obrazu i jego losy[edytuj | edytuj kod]

Dzieło zostało zamówione przez Węgrów z okazji obchodów 50. rocznicy Wiosny Ludów. Malowidło powstawało od kwietnia do września 1897 roku w budynku Rotundy we Lwowie, w którym wcześniej namalowano „Panoramę Racławicką”. Obraz był wykonany techniką olejną na płótnie, a jego pierwotne wymiary były takie same jak „Panoramy Racławickiej”, czyli 120 metrów obwodu i 15 metrów wysokości. Panoramę parokrotnie wystawiano we Lwowie, Budapeszcie, Krakowie i Warszawie jednak w 1908 obraz nagle zaginął. Kilka jego części odnaleziono dopiero po 70 latach. Według ustaleń Alicji Majcher-Węgrzynek stało się tak dlatego, że strona węgierska nie wywiązała się ze swoich zobowiązań i nie zapłaciła autorom za wykonaną pracę. Jan Styka pociął więc dzieło na sześćdziesiąt części z zamiarem sprzedania obrazu w kawałkach[1]. Części te obecnie są rozproszone po całym świecie. Odnalezione zostały dotychczas 38[2] części, 20 z nich znajduje się w zbiorach polskich muzeów (Tarnów, Warszawa, Krosno, Łęczyca), pozostałe 11 pozostaje w prywatnych kolekcjach w Polsce i za granicą[3]. Muzeum Okręgowe w Tarnowie prowadzi akcję poszukiwania zaginionych fragmentów panoramy.

Tematyka dzieła[edytuj | edytuj kod]

Obraz przedstawia bitwę pod Wielkim Sybinem, która odbyła się 11 marca 1849 roku i zakończyła się zwycięstwem armii siedmiogrodzkiej pod dowództwem gen. Bema nad połączonymi wojskami austriacko-rosyjskimi.

Autorzy[edytuj | edytuj kod]

Obraz malowali pod kierunkiem Jana Styki malarze:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Istvan Kovacs „Józef Bem. Bohater wiecznych nadziei”, Rytm, Warszawa 2002, ​ISBN 978-83-7399-328-0​.
  2. Stała wystawa fragmentów Panoramy Siedmiogrodzkiej - Muzeum Okręgowe w Tarnowie, „Muzeum Okręgowe w Tarnowie”, 27 października 2017 [dostęp 2018-03-05] (pol.).
  3. Kwartalnik: „Cenne, bezcenne, utracone” nr 2(51) kwiecień-czerwiec 2007, A. Majcherek-Węgrzynek „Panorama Siedmiogrodzka – fragmenty zlokalizowane poza granicami Polski”.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]