Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Siedziba Gorlice
Adres Plac Kościelny 1
38-300 Gorlice
Data powołania XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja rzeszowska
Dekanat Gorlice
Kościół Bazylika Narodzenia NMP i Sanktuarium Pana Jezusa w Więzieniu
Proboszcz ks. Stanisław Ruszel
Wezwanie Narodzenia NMP
Wspomnienie liturgiczne I niedziela wielkiego postu, 8 maja, 8 września, 8 grudnia
Położenie na mapie Gorlic
Mapa lokalizacyjna Gorlic
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Ziemia 49°39′29″N 21°09′31″E/49,658056 21,158611
Strona internetowa
Figura Pana Jezusa w Więzieniu

Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach − parafia rzymskokatolicka w diecezji rzeszowskiej w dekanacie gorlickim.

Historia[edytuj]

Parafia powstała w XIV w. Pierwsza pisemna wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1411 r. Pierwszy kościół powstał przed 1399, był murowany. Świątynią filialną był piętnastowieczny drewniany kościółek św. Mikołaja, rozebrany około roku 1830. W latach 1550-1628 ówczesny kościół parafialny został zamieniony na zbór protestancki. Katolicy otrzymali świątynię z powrotem na podstawie decyzji Trybunału Koronnego. Podczas potopu szwedzkiego kościół spalono.

Około roku 1630 rolę kościoła parafialnego przejęła nowa świątynia. Została ona wzniesiona w stylu gotyckim na cyplu pagórka usytuowanego na wschód od dzisiejszego rynku. Około 1730 wzniesiono obok kościoła kaplicę, zwaną "Więzieniem Chrystusa". W latach 1779 i 1874 kościół trawiły pożary miasta. Po pierwszym z nich odbudowano go w nowej formie, dobudowując nawy boczne. W konsekwencji uszkodzeń powstałych podczas drugiego, podjęto decyzję o całkowitej rozbiórce świątyni.

Obecny kościół pw. Narodzenia NMP powstał w latach 1885-1892 w stylu neorenesansowym. Budowy kościoła podjął się proboszcz Marceli Żabicki. Autorem projektu był o. Franciszek Pavoni, włoski zakonnik, przełożony dominikanów w Krakowie. W roku 1915 świątynia uległa poważnym zniszczeniom w wyniku działań wojennych. Odbudowano ją w latach 1921-1932. W latach 2000-2003 miała miejsce renowacja kościoła.

23 maja 2009 roku, decyzją Watykanu kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach został bazyliką mniejszą. Uroczysty akt nadania wręczył biskup Kazimierz Górny, ordynariusz diecezji rzeszowskiej.

Figura Pana Jezusa w Więzieniu[edytuj]

W bocznej nawie kościoła znajduje się naturalnych rozmiarów (164 cm wysokości) figura przedstawiająca Chrystusa Ubiczowanego. Ta barokowa figura jest wykonana w drewnie i przedstawia postać ubiczowanego Chrystusa przywiązanego do słupa. Nie wiadomo kto był jej twórcą, przyjmuje się że powstała w połowie XVII wieku.

Pierwotnie miejscem kultu była murowana, kryta gontem kaplica, tzw. "Więzienie Chrystusa" ("Carceris Christi"). Była ona zlokalizowana w południowej części przykościelnego cmentarza. W górnej części tej dwupoziomowej budowli znajdował się ołtarz z obrazem przedstawiającym zdjęcie Chrystusa z krzyża, podczas gdy w dolnej stała figura Chrystusa Ubiczowanego oraz ołtarz Matki Bożej Bolesnej. Kaplica kilkakrotnie, m.in. po pożarach starego kościoła i budowie nowego, odgrywała rolę świątyni parafialnej. Podczas pierwszej wojny światowej górna część została znacznie uszkodzona. Dlatego też, po odbudowaniu świątyni, w roku 1925 przeniesiono do niej figurę i umieszczono w nawie północnej. Kaplica została rozebrana, a jej dolna część zasypana ziemią.

W 1961 figurę poddano renowacji. W 1963 umieszczono ją na stałe w ołtarzu między nawą główną i północną, który został wybudowany specjalnie w tym celu. Poświęcenia ołtarza dokonał 7 marca 1963 biskup tarnowski Jerzy Ablewicz. Wyrazem kultu figury Chrystusa Ubiczowanego są msze odprawiane w każdy trzeci wtorek miesiąca przy ołtarzu Pana Jezusa w Więzieniu oraz odpust parafialny obchodzony w pierwszą niedzielę wielkiego postu.

Proboszczowie parafii farnej w Gorlicach[edytuj]

  1. Ks. Mikołaj 1512 r.
  2. Ks. Mikołaj "de Gornycze" 1529 r.
  3. Ks. Maciej z Bobowej 1542 r.
  4. Ks. Stanisław Szczepanowski 1625-1642 r.
  5. Ks. Stanisław Kowaliński 1647-? r.
  6. Ks. Jan Mierzowski 1653-1675 r.
  7. Ks. Jan Mirowski 1679 r.
  8. Ks. Franciszek Śliwski 1685-1714 r.
  9. Ks. Ignacy Olszowski 1724-1734 r.
  10. Ks. Jan Hümmel 1737-1742 r.
  11. Ks. Jan Tylawski 1744 r.
  12. Ks. Paweł Kleczeński (Kleciński) 1744-1756 r.
  13. Ks. Grzegorz Królikowski 1759 r.
  14. Ks. Jan Kłosowski (Kłoszewski) 1760-1763 r.
  15. Ks. Franciszek Radecki 1764-1778 r.
  16. Ks. Józef Wiktor 1778-ok.1781 r.
  17. Ks. Maciej Mieczkowski 1784-1815 r.
  18. Ks. Piotr Skrudziński 1816-1823 r.
  19. Ks. Marcin Trzetrzewiński 1825-1851 r.
  20. Ks. Teofil Jamrowicz 1853-1864 r.
  21. Ks. Marceli Żabicki 1867-1899 r.
  22. Ks. Antoni Sos 1899-1924 r.
  23. Ks. Kazimierz Litwin 1924-1961 r.
  24. Ks. Franciszek Gawlik 1961-1966 r.
  25. Ks. Bronisław Ryba 1966-1990 r.
  26. Ks. Stanisław Górski 1990-2012 r.
  27. Ks. Stanisław Ruszel 2012- [1]

Przynależność administracyjna[edytuj]

Grupy parafialne[edytuj]

  • Akcja Katolicka
  • Dziewczęca Służba Maryjna (DSM)
  • Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży (KSM)
  • Liturgiczna Służba Ołtarza (LSO)
  • Odnowa w Duchu Świętym
  • Parafialny Zespół Caritas
  • Ruch Światło – Życie
  • Stowarzyszenie Rodzin Katolickich

Przypisy

  1. " Z Niepokalaną" Nr.7/162 Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach - lipiec 2010 r.

Bibliografia[edytuj]

  • ks. Jan Wilk, Kościół parafialny w Gorlicach, wydanie II, Gorlice, Galeria Sztuki - Dwór Karwacjanów, 2000 ISBN 83-909428-6-0
  • ks. Andrzej Motyka, Sanktuaria diecezji rzeszowskiej, Rzeszów, Poligrafia Wyższego Seminarium Duchownego w Rzeszowie, 2001 ISBN 83-88120-39-5
  • ks. Sławomir Zych, Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach. Zarys dziejów do 1772 roku, Kolbuszowa, Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kolbuszowej, 2008 ISBN 978-83-60944-03-5
  • Ks. Sławomir Zych, Kościół Farny Narodzenia NMP w Gorlicach, Gorlice; [Kolbuszowa: Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna], 2008, ISBN 978-83-60944-05-9.

Linki zewnętrzne[edytuj]