Archidiecezja przemyska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Archidiecezja przemyska
Archikatedra Przemyska
Archikatedra Przemyska
Państwo  Polska
Siedziba Przemyśl
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia przemyska
Katedra diecezjalna Archikatedra w Przemyślu
Biskup diecezjalny Adam Szal
(metropolita przemyski)
Biskup pomocniczy Stanisław Jamrozek
Biskup senior Józef Michalik
Dane statystyczne
Liczba wiernych 727 000
Liczba kapłanów 986
Liczba dekanatów 41
Liczba parafii 398[1]
Powierzchnia 9750 km²
Położenie na mapie Przemyśla
Mapa lokalizacyjna Przemyśla
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Kuria Archidiecezji przemyskiej
Ziemia 49°46′52,2480″N 22°46′04,6200″E/49,781180 22,767950
Strona internetowa
Wyższe Seminarium Duchowne w Przemyślu
Bazylika Mniejsza Ducha Świętego i Kaplica Grobu Bożego w Przeworsku przy dawnym klasztorze bożogrobców
Sanktuarium Pasyjno-Maryjne w Kalwarii Pacławskiej

Archidiecezja przemyska obrządku łacińskiego – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim.

Historia[edytuj]

Początki chrześcijaństwa sięgają X wieku; po utworzeniu ok. 973 roku diecezji Praskiej, Przemyśl znalazł się na jej wschodnim terenie. Rozpoczęła się akcja misyjna wśród miejscowej ludności; ale w 981 roku książę Rusi Kijowskiej Włodzimierz Wielki przyłączył "Grody Czerwieńskie" (Lachów; Lędzian) i rozpoczęła się kolonizacja ludności ruskiej prawosławnej. Dowodem istnienia Chrześcijaństwa zachodniego w X wieku są odkryte w Przemyślu Rotundy z absydą zbudowane według tradycji Karolińskiej i Ottońskiej. W XII i XIII wieku w wyniku osadnictwa wzrosła liczba Katolików na tych ziemiach. W 1232 roku Gerard został konsekrowany na biskupa misyjnego Rusi, mający uposażenie w Opatowie. Po 1235 roku zostały założone pierwsze klasztory Franciszkanów i Dominikanów. W 1232 roku klucz Opatowski, który był uposażeniem biskupa Gerarda; książę Henryk Brodaty nadał biskupowi Wawrzyńcowi z diecezji Lubuskiej. W 1257 roku papież Aleksander IV zagwarantował prawo biskupom Lubuskim do tych ziem; przed rokiem 1320 i w 1323/1325 bp Stefan II przebywał tu osobiście i ustanowił biskupstwo w Kijowie, a biskupem Kijowa został niemiecki Dominikanin Henryk. Ostatni książę Rusi Halicko-Włodzimierskiej Bolesław Jerzy II z rodu Piastów Mazowieckich wspierał rozwój katolicyzmu. Biskupstwo Przemyskie obrządku łacińskiego powstało ok. 1340 roku, a pierwszy biskupem został bp Iwan (zmarł ok. 1351 roku). Po jego śmierci księcia Bolesława Jerzego II w 1340 roku; tereny te król Kazimierz Wielki przyłączył do Polski. Następnie powstały nowe biskupstwa: Lwów (1350), Włodzimierz (1358), Chełm (1359), Arcybiskupstwo Halicz (1367). Papież Grzegorz XI bullą Debitum pastoralis offici z dnia 13 lutego 1375 roku utworzył Metropolię w Haliczu z podległymi jej biskupstwami sufragalnymi: Przemyśl, Włodzimierz i Chełm[2].

Po okresie Reformacji i soborze trydencki odnowiono podziała diecezji na dekanaty. W 1594 odtworzono lub utworzono dekanaty: Przemyśl, Jarosław, Sanok, Sambor, Rzeszów, Dynów i Krosno.[3] W 1772 roku 181 parafii skupionych było w 12 dekanatach i 3 archidiakonatach.[4].D uże zmiany nastąpiły po rozbiorach Polski.

Papież Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992 ustanowił ją metropolią dla archidiecezji przemyskiej, diecezji rzeszowskiej oraz zamojsko-lubaczowskiej[5].

Instytucje[edytuj]

Biskupi[edytuj]

Główna świątynia[edytuj]

Kapituły[edytuj]

  • Przemyska Kapituła Metropolitalna
  • Brzozowska Kapituła Kolegiacka
  • Jarosławska Kapituła Kolegiacka
  • Krośnieńska Kapituła Kolegiacka
  • Przeworska Kapituła Kolegiacka

Bazyliki[edytuj]

Patroni[edytuj]

Kult świętych, błogosławionych i sług Bożych[edytuj]

Groby[edytuj]

Miejsca urodzenia[edytuj]

Archiprezbiteraty[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]