Gorlice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Gorlice (ujednoznacznienie).
Gorlice
Kolaż Gorlic: panorama, ratusz, pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, Dwór Karwacjanów, ul. 3 maja
Kolaż Gorlic: panorama, ratusz, pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, Dwór Karwacjanów, ul. 3 maja
Herb Flaga
Herb Gorlic Flaga Gorlic
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina gmina miejska
Data założenia 1354
Prawa miejskie 1354
Burmistrz Rafał Kukla
Powierzchnia 23,56 km²
Wysokość 274 - 441 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

27 950[1]
1 187,8 os./km²
Strefa numeracyjna
18
Kod pocztowy 38-300, 38-301, 38-302, 38-320
Tablice rejestracyjne KGR
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gorlice
Gorlice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorlice
Gorlice
Ziemia49°39′16″N 21°09′33″E/49,654444 21,159167
TERC
(TERYT)
2121605011
SIMC 0959903
Urząd miejski
Rynek 2
38-300 Gorlice
Strona internetowa
Rynek z ratuszem w Gorlicach

Gorlicemiasto w województwie małopolskim, siedziba gminy wiejskiej Gorlice i powiatu gorlickiego[2].

Gorlice leżą w dolinie Ropy i jej dopływu Sękówki, na północnej granicy Beskidu Niskiego. Przyległą zachodnią część Beskidu Niskiego powszechnie nazywa się Beskidem Gorlickim. Najwyższy szczyt Gorlic stanowi wzgórze Musiałówka (379 m n.p.m.).

Miasto liczy 28 243 mieszkańców (31 grudnia 2015)[3].

Środowisko naturalne[edytuj]

Miasto Gorlice zajmuje obszar 23,56 km² (2002)[4], w tym:

  • użytki rolne: 61%
  • użytki leśne: 10%

Miasto stanowi 2,44% powierzchni powiatu.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Etymologia nazwy miasta jest niejasna. Próby jej ustalenia podjął Józef Barut w swym opracowaniu monograficznym na temat Gorlic. Najstarsza nazwa odnotowana przez Długosza brzmi Gardlicza. Marcin Kromer w swej kronice nazywa miasto Gorlicza[5] i łączy jej powstanie z osadnikami ze Zgorzelca (niem. Görlitz). Według Baruta w zachowanych w Archiwum Miejskim w Gorlicach wyciągach z ksiąg ziemskich i grodzkich bieckich, sądeckich i czchowskich od 1401 r. nazwa Gorlicza przeważa liczebnie nad Gorlice. Większość późniejszych źródeł powiela wersję Marcina Kromera ale pojawiają się też opinie, że choć do miasta przybyli osadnicy ze Zgorzelca to nazwa jest jednak miejscowego pochodzenia, a nie przeniesiona (a więc ponowiona) przez Niemców przybyłych z łużyckiego Zgorzelca. Powołując się na teksty Wacława Potockiego, Barut sugeruje, że pierwotnie nazwa była rodzaju żeńskiego podobną do okolicznych (Ropica, Moszczenica, Nowica, Banica, Osobnica). Uległa ona zatem późniejszej pluralizacji, dając dzisiejsze Gorlice. W nazewnictwie rusińsko-łemkowskim nazwa Gorlic to Horłycia czyli 'gardło'[6].

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2012 r.[3]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 28 628 100 13 734 48 14 894 52
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1215 583 632
  • Piramida wieku mieszkańców Gorlic w 2014 roku [1].


Piramida wieku Gorlice.png

Historia[edytuj]

Pawilon Historii Miasta Gorlice

Data powstania miasta jest niepewna. Kromer podaje rok 1355. Prawdopodobnie miasto początkowo osadzone na prawie polskim, od 1417 r. na prawie niemieckim. Według kronik Marcina Kromera z 1354 r. Dersław I Karwacjan[7] otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego przywilej utworzenia miasta Gorlic u zbiegu rzek Ropy i Sękówki. Zgodnie z zapiskami zawartymi w tych kronikach pierwsi osadnicy przybyli z miasta Görlitz na Łużycach. W drugiej połowie XVI w. dziedzicami Gorlic została rodzina Pieniążków herbu Odrowąż. W 1625 r. połowę miasta wykupiła rodzina Rylskich będących w czasie Potopu po stronie najeźdźcy, natomiast Pieniążkowie byli stronnikami króla Jana Kazimierza. Pod władaniem Pieniążków i Rylskich Gorlice były jednym z ważnych ośrodków kalwinizmu w Polsce[8]. Miasto Gorlice szybko stało się ośrodkiem rzemieślniczo-handlowym.

W XIX w. region gorlicki stał się kolebką przemysłu naftowego. W latach 1853–1858 pracownię miał Ignacy Łukasiewicz, farmaceuta, konstruktor lampy naftowej, ojciec przemysłu naftowego.

W 1895 r. założyciele spółki „Bergheim i Mac Garvey”, kanadyjczyk William Henry Mac Garvey i austriacki bankier Johan Bergheim uzyskali koncesję na założenie Galicyjskiego Karpackiego Naftowego Towarzystwa Akcyjnego z siedzibą w Gliniku Mariampolskim, a ich zakład zaczął funkcjonować jako samodzielna Fabryka Maszyn i Narzędzi Wiertniczych w Gliniku Mariampolskim[9].

W 1865 r. Gorlice stały się miastem powiatowym. Od tego czasu wyraźnie widoczny staje się proces rozwoju miasta, przejawiający się m.in założeniem Parku Miejskiego (otwarcie w 1900 r.), powstaniem szpitala i pierwszych szkół średnich (Seminarium Nauczycielskie dla dziewcząt – 1904 r., Gimnazjum – 1906 r.).

I wojna światowa[edytuj]

Ogólny widok Gorlic od strony Zawodzia przed I wojną światową

Rozwój miasta przerwała pierwsza wojna światowa. Pod Gorlicami, po wielkiej bitwie 2 maja 1915 r., został przerwany front rosyjski. Gen. Tadeusz Rozwadowski, dowódca 12 Brygady Artylerii w 12 „Krakowskiej” Dywizji Piechoty odegrał jedną z kluczowych ról w tej majowej bitwie. Za główne źródło sukcesu 12 DP w pierwszym dniu bitwy uznano współdziałanie artylerii z piechotą. Dokonany przez artylerię 12 DP wyłom w linii obronnej wroga zaczął się rozszerzać, co umożliwiło zdobycie Gorlic. Rozwadowski zastosował nowy sposób użycia artylerii i należy do twórców i prekursorów tzw. Ruchomej zasłony ogniowej, polegającej na tym, że ogień artyleryjski postępował tuż przed atakującą piechotą. Metoda ta bardzo szybko weszła na trwałe do niemieckiego regulaminu walki jako Feuerwalze, a do francuskiego jako barrage roulant, zastępując stosowane wcześniej wielogodzinne ostrzeliwanie pozycji wroga, po których następował pochłaniający liczne ofiary szturm wojsk. 17 maja pod Jarosławiem Rozwadowski takim samym systemem, jaki zastosował pod Gorlicami, powstrzymał kontrnatarcie Rosjan. Wprawiło to w zachwyt cesarza niemieckiego Wilhelma II.

Jednak na skutek samej bitwy, a także trwających 126 dni poprzedzających ją walk pozycyjnych, zniszczeniu uległa większość zabudowy Gorlic.

Okres II Rzeczypospolitej[edytuj]

W okresie międzywojennym Gorlice należały do województwa krakowskiego.

II wojna światowa[edytuj]

7 września 1939 r. na obszar powiatu gorlickiego wkroczyły wojska niemieckie. Burmistrzem Gorlic został w tym czasie Andrzej Kwaskowski, aktywny członek ruchu oporu. Mieszkańcy Gorlic zostali dotknięci różnymi formami represji ze strony okupanta. Już 21 sierpnia 1940 r. zorganizowana została pierwsza uliczna łapanka w której zostało aresztowanych 60 mieszkańców miasta, wywiezionych następnie do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. W 1942 r. zatrzymano, a następnie wywieziono do III Rzeszy uczniów byłego gimnazjum. Tragiczny los spotkał gorlickich Żydów. Byli oni wywożeni do obozów koncentracyjnych drogą kolejową. W październiku 1941 r. zostało utworzone getto, które zlikwidowane ostatecznie zostało w sierpniu 1942 r. Jednocześnie nie zabrakło wśród ludzi woli samozorganizowania się w zbrojny opór przeciwko hitlerowskiemu okupantowi. W 1939 r. powstał obwód Gorlice Związku Walki Zbrojnej, natomiast w 1942 r. powstaje Sztab Obwodu AK Gorlice. Równocześnie odbywały się Tajne komplety. 19 stycznia 1945 r., dokładnie o godzinie 16:30, Gorlice zostały zajęte przez wojska sowieckie[10]. W bezpośrednich walkach o miasto zginęło 60 czerwonoarmistów. Na terenie działały Bataliony Chłopskie oraz Armia Krajowa.

Okres po 1945 roku[edytuj]

Po zakończeniu II wojny światowej Gorlice weszły w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa nowosądeckiego.

Etnografia okolic Gorlic[edytuj]

Pomnik Dersława Karwacjana – założyciela Gorlic

Doliny Ropy i Sękówki były częścią szlaków handlowych, o czym świadczyć mogą znaleziska archeologiczne. Jedną z najwcześniejszych osad tych terenów jest Stróżówka pochodząca z czasów Bolesława Chrobrego. Przypuszcza się, że mogła ona powstać w ramach umacniania granicy z Czechami.

Według Marcina Kromera w 1354 r. Dersław I Karwacjan otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego przywilej utworzenia miasta Gorlice u zbiegu rzek: Ropy i Sękówki. Zgodnie z zapiskami zawartymi w kronikach pierwsi osadnicy przybyli z miasta Görlitz na Łużycach.

W 1816 r. Tomasz Święcki, a następnie Adam Naruszewicz (wyd. z 1836) pisali, że „całe Podgórze Ruskie i Małopolskie, tudzież inne miejsca pograniczne, różnych teraz rzemieślników pełne, są to osady pierwiastkowe tego dobroczynnego króla (Kazimierza Wielkiego). Język tych ludzi nieco przygrubszy, a jakieś ze Szląskiem, Morawskiem, Czeskim i Pruskim podobieństwem mający, dowodem jest pierwszej ich ojczyzny. Stąd też poszły owe zniemczone od nowych osadników, lub na nowo nadane miastom Polskim i Ruskim, Lambergi, Frawensztadu, Łańcuta, Pilsna, Gorlicy, i tym podobne nazwiska”[11].

W 1869 r. okolice Gorlic opisał m.in. Wincenty Pol: „Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział: Gorlice, Szymbark i Ropę od wschodu na zachód, ku północy aż po ziemię Pilźniańską która jest już ziemią województwa Sandomierskiego. Cała okolica Głuchoniemców jest nowo-siedlinami Sasów; jakoż strój przechowali ten sam co węgierscy i siedmiogrodzcy Sasi. Niektóre okolice są osiadłe przez Szwedów, ale cały ten lud mówi dzisiaj na Głuchoniemcach najczystszą mową polską dijalektu małopolskiego, i lubo z postaci odmienny i aż dotąd Głuchoniemcami zwany, nie zachował ani w mowie ani w obyczajach śladów pierwotnego swego pochodzenia, tylko że rolnictwo stoi tu na wyższym stopniu, a tkactwo jest powołaniem i głównie domowem zajęciem tego rodu”[12].

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[13]

Administracja[edytuj]

Burmistrzowie Gorlic

  • Marcin Piąkosz (1523)
  • Sebastian Kamieński (1657)
  • Stanisław Kuligowicz (1715)
  • Pafnucy Kleszczyński (1783)
  • Stanisław Turski (1784)
  • Johan Podgórski (1837–1837)
  • Franz Jonatsch 1841
  • Eduard Nowosielski (1847–1854)
  • Józef Odrowąż Pieniążek 1865
  • Antoni Radler 1868
  • Jan Kapuściński (1873–1877)
  • Czesław Sieczkowski 1880
  • Walery Rogawski (1882–1886)
  • Eugeniusz Neuman 1887
  • Wojciech Biechoński (1887–1902)[14]
  • Józef Radomski (1903–1905)
  • Emil Wolniewicz 1907
  • Stefan Meus (1908–1910)
  • Feliks Tarczyński (1910–1916)
  • ks. Bronisław Swieykowski (1914–1918)
  • Kazimierz Murdziński (1919–1934)
  • Andrzej Kwaskowski (1934–1944)
  • Wacław Baranowski 1945
  • Teofil Kozłowski (24.05.1945-1948) (PPS)
  • Leon Samsonowicz 1949
  • Leopold Ludwin (1950–1954)
  • Michał Ligarski (1955–1956)
  • Julia Jaworska (1956–1957)
  • Edward Szewczyk (1957–1975)
  • Józef Forczek (1975–1976)
  • Henryk Basista (1976–1982)
  • Tomasz Mierzwiński (1982–1983)
  • Eugeniusz Bohatkiewicz (1983–1985)
  • Mieczysław Gniadek (1986–1990)
  • Krzysztof Gomoła (1990–1992)
  • Stanisław Szura (1992–1998)
  • Józef Abram (1998–2002)
  • Kazimierz Sterkowicz (2002–2010)
  • Witold Kochan (2010–2014)
  • Rafał Kukla (od 2014)

Podział administracyjny[edytuj]

Gospodarka[edytuj]

Miasto jest ośrodkiem przemysłu naftowego, maszynowego i drzewnego. W Gorlicach mieści się obszar przemysłowy podlegający Specjalnej Strefie Ekonomicznej Euro-park Mielec[15].

Lista przedsiębiorstw w mieście których obrót roczny wynosi powyżej 25 milionów złotych:

  • Grupa Kapitałowa „Glinik” S.A.[16]
  • Przedsiębiorstwo Materiałów Izolacyjnych „Matizol” S.A. (wchodzi w skład Grupy Selena)
  • FOREST Gorlice sp. z o.o.
  • SEVERT Polska Sp. z o.o.[17]
  • Gór Stal sp. z o.o.[potrzebny przypis]

W Gorlicach od 1870 r. funkcjonuje bank spółdzielczy (zob. Bank Spółdzielczy w Gorlicach).

Transport[edytuj]

Drogi krajowe i wojewódzkie[edytuj]

Koleje[edytuj]

Linie kolejowe:

Stacje kolejowe:

Komunikacja miejska[edytuj]

W Gorlicach kursuje 10 linii autobusowych MZK. Obsługują one również sąsiednie miejscowości (Bystra, Dominikowice, Kobylanka, Kryg, Kwiatonowice, Libusza, Owczary, Siary, Zagórzany).

Transport lotniczy[edytuj]

Najbliższe międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Rzeszowie-Jasionce (108 km), oraz Krakowie-Balicach (142 km)[potrzebny przypis]. W 2012 r. przy ul. Węgierskiej otworzono sanitarne lądowisko.

Edukacja[edytuj]

  • Przedszkola
    • Miejskie Przedszkole nr 1, ul. Jagiełły 9
    • Miejskie Przedszkole nr 3, ul. Potockiego 7
    • Miejskie Przedszkole nr 4, ul. Broniewskiego 11
    • Miejskie Przedszkole nr 5, ul. Krakowska 11
    • Miejskie Przedszkole nr 8, ul. Hallera 17
    • Niepubliczne Przedszkole Sióstr Felicjanek, ul. Krasińskiego 21
    • Niepubliczne Przedszkole Sióstr Służebniczek, ul. Jezierskiego 3
    • Niepubliczne Przedszkole „Chatka Misia Uszatka”, ul. Wyszyńskiego 21
    • Niepubliczne Przedszkole „Wesołe Skrzaty”, ul. Dukielska 73
    • Niepubliczne Przedszkole Specjalne Caritas, ul. Konopnickiej 21
  • Miejskie zespoły szkół (szkoły podstawowe i gimnazja)
    • Miejski Zespół Szkół nr 1 w Gorlicach im. ks. Stanisława Konarskiego, ul. Piękna 9
    • Miejski Zespół Szkół nr 3 im. św. Jana Kantego, ul. Wyszyńskiego 16
    • Miejski Zespół Szkół nr 4, ul. Krasińskiego 9
    • Miejski Zespół Szkół nr 5 im. ks. Jana Twardowskiego, ul. Krakowska 5
    • Miejski Zespół Szkół nr 6, ul. Hallera 79
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Zespół Szkół nr 1 im. I. Łukasiewicza, ul. Wyszyńskiego 18
    • I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kromera, ul. Kromera 1
    • Zespół Szkół Ekonomicznych im. Jana Pawła II, ul. Ariańska 3
    • Zespół Szkół Technicznych im. W. Pola, ul. Michalusa 6
    • Zespół Szkół Zawodowych im. K. Pułaskiego, ul. Niepodległości 5
    • Centrum Kształcenia Torus - oddział w Gorlicach
  • Szkoły wyższe

Media[edytuj]

Portale internetowe


Prasa

Radio

Rozgłośnie lokalne i regionalne posiadające siedzibę bądź redakcję w Gorlicach:

Telewizja[edytuj]

Ciekawostki[edytuj]

Pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa

Z wieży gorlickiego ratusza codziennie w południe odgrywany jest hejnał „Beskidzkie Echo”.

Wychodnie skałek piaskowcowych w centrum miasta, w parku miejskim oraz skałki znajdujące się poniżej cmentarza wojskowego Gorlice-Sokół (nr 88) z okresu I wojny światowej.

Gorlice są jednym z głównych punktów na trasie Karpacko-Galicyjskiego Szlaku Naftowego, powstałego dla upamiętnienia faktu, że ten region stał się kolebką światowego przemysłu naftowego.

4 czerwca 2010 r. Gorlice i okolice dotknęła katastrofalna powódź. Woda która pojawiła się w nocy po opadach, spowodowała wylanie Stróżowianki, Ropy i Sękówki. W wyniku powodzi zalany został park miejski, targ, Zawodzie, Zagórzany, Biecz.

Od 2015 patronką miasta jest Matka Boża Niepokalana[22].

Sport[edytuj]

Większe kluby sportowe[edytuj]

Stadion na którym Glinik Gorlice rozgrywa mecze

Obiekty sportowe[edytuj]

  • Stadion OSiR im. Maksymiliana Kumorkiewicza – piłka nożna
  • Hala Widowiskowo-Sportowa OSiR im. prof. Jana Dziopka – przystosowana do uprawiania dyscyplin sportowych: piłka ręczna, piłka nożna, koszykówka, siatkówka, badminton, tenis stołowy, unihok
  • Kryta Pływalnia „Fala”
  • Basen sezonowy (odkryty) OSiR
  • Sztuczne lodowisko OSiR
  • Sala gimnastyczna – Międzyszkolny Ośrodek Sportowy
  • Korty tenisowe
  • Strzelnica – Rejonowy Ośrodek Szkolenia LOK

Szlaki turystyczne[edytuj]

– od stacji PKP w Gorlicach przez: Łysą Górę do Szalowej
– od stacji PKP w Gorlicach przez: Magurę Małastowską do Bartnego

Instytucje wyznaniowe[edytuj]

Katolickie[edytuj]

Prawosławne[edytuj]

Od 2009 r., w Gorlicach ma swoją siedzibę prawosławny bp Piotr Martyniuk, sufragan diecezji przemysko-nowosądeckiej PAKP (od 2016 ordynariusz diecezji przemysko-gorlickiej). Z związku z tym cerkiew gorlicka została podniesiona do rangi Katedry biskupiej. W cerkwi katedralnej spoczywają relikwie św. Maksyma Sandowicza. Znajduje się także cząstka św. Krzyża oraz relikwie Apostoła Andrzeja, św. Pantelejmona i św. Łazarza. Proboszczem parafii jest ks. dr kanonik Roman Dubec.

Protestanckie[edytuj]

Inne[edytuj]

Cmentarze[edytuj]

Nad miastem góruje cmentarz nr 91 na Górze Cmentarnej, a w okolicach Gorlic znajduje się wiele rozrzuconych po lasach i wzgórzach cmentarzy wojskowych z okresu I wojny światowej. Niektóre to prawdziwe arcydzieła architektury cmentarnej.

Cmentarze z I wojny w ramach „gniazda Gorlice”

  • nr 87 (Cmentarz Na Pocieszce) – ul. Łokietka (szlak turystyczny żółty żółty szlak turystyczny do Bielanki)
  • nr 88Gorlice-Sokół - (szlak turystyczny zielony zielony szlak turystyczny do Wapiennego)
  • nr 89 – ul. Kopernika (nieistniejący, szczątki żołnierzy przeniesiono, w latach 1961–62, na cmentarz na Górze Cmentarnej).
  • nr 90 – na zachodnim stoku Góry Cmentarnej (nieistniejący), znajdujący się na terenie cmentarza żydowskiego.
  • nr 91 – na szczycie Góry Cmentarnej
  • nr 98 – Gorlice-Glinik.

Muzea[edytuj]

Dwór Karwacjanów

Pomniki[edytuj]

Imię nosiły lub noszą statki:

Miasta partnerskie[25][edytuj]

Osoby związane z Gorlicami[edytuj]

Honorowi obywatele miasta[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Gorlice, w oparciu o dane GUS.
  2. GUS. Rejestr TERYT
  3. a b GUS. Baza Denografia
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. Jak podaje Barut w swojej monografii, w M. Kromer, De origine et regubus gestis..., Basilea 1568 występuje pisownia „Gorlicia”, ale w tłumaczeniu polskim, wydanym w 1767 r. pojawia się „Gorlica”. W pierwszym wydaniu kroniki (z 1555 r.) nie ma w ogóle wzmianki o Gorlicach ani o nadawaniu nazw przez osadników niemieckich.
  6. Józef Barut: Gorlice. Studium historyczno-urbanistyczne miasta. ss. 13–14
  7. „Dersław Karwacjan herbu Zadora, rycerz wywodzący się z rodziny bankierów i kupców krakowskich, czerpiących znaczne zyski z kopalni ołowiu k. Trzebini. W 1350 r. otrzymał od króla zgodę na założenie Gorlic, które jako miasto prywatne stało się ośrodkiem administracyjnym dóbr Kawacjanów.” [w:] Krzysztof Moskal. Zamki w dziejach Polski i Słowacji: między Wisłą a Hornadem. 2004. cz. I. str. 82]; „Etymologia nazwiska Karwacjan tłumaczona dwojako od mieszkańca Cahors (inż. Barut, na podstawie słownika Lexera), ... albo od Kaverzin, Kauverzin, co według cytowanego słownika oznaczać może również besonders italianischer Kaufmann” [w:] Studia Historyczne, 1961. t. 4–6. s. 135
  8. o Gorlicach na stronie www.sztetl.org.pl
  9. Grupa Kapitałowa GLINIK
  10. ВОВ-60 - Сводки
  11. Adam Naruszewicz. Historya narodu polskiego. s. 267; Tomasz Święcicki. Opis starożytnéy Polski. 1816
  12. Wincenty Pol. Historyczny obszar Polski; rzecz o dijalektach mowy polskiej. Kraków 1869
  13. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 30 września 2016; 3 miesiące temu.
  14. O burmistrzu pozytywiście, www.gorlice.pl, dostęp 2013-03-22
  15. Specjalna Strefa Ekonomiczna Euro-park (pol.). europark.com.pl. [dostęp 2012-02-26].
  16. Największe polskie przedsiębiorstwa 2008 – dane ze strony: Lista 500
  17. teleadreson.pl (pol.). teleadreson.pl. [dostęp 2012-02-26].
  18. Gorlice24.pl
  19. ABCGorlice.pl
  20. TerazGorlice.pl
  21. haloGorlice
  22. Matka Boża Patronką Gorlic. [dostęp 2015-06-27].
  23. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 2 stycznia 2015.
  24. http://www.gorlice.art.pl/ Dwór Karwacjanów
  25. Gorlice - Urząd Miejski w Gorlicach (pol.). Gorlice.pl. [dostęp 2012-02-26].
  26. Asseco Resovia - Asseco Resovia - Zespoły Plus Ligi

Bibliografia[edytuj]

  1. Władysław Boczoń: Za ziemię ojców. Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, 1989.
  2. Józef Barut: Gorlice. Studium historyczno-urbanistyczne miasta. Brzozów, Muzeum Regionalne PTTK Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. Adama Fastnachta, zlec. Muzeum Regionalne PTTK im. Ignacego Łukasiewicza w Gorlicach, 1991. ISBN 83-900130-2-9.
  3. Michał Klimecki: Gorlice 1915. Warszawa, „Bellona”, 1991. ISBN 83-11-07938-2.
  4. Bronisław Świeykowski: Z dni grozy w Gorlicach, od 25 IX 1914 do 2 V 1915. Kraków, Druk. Narodowa, 1991.

Linki zewnętrzne[edytuj]