Paternalizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Paternalizm - ingerencja w działanie lub ograniczenie wolności innej osoby lub grupy, motywowane ich dobrem lub koniecznością ochrony[1]. Jednostki, które otacza się paternalistyczną opieką, uznawane są za niezdolne do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i w konsekwencji wymagające pomocy i kontroli.

Zjawisko paternalizmu występuje w wielu obszarach życia: w stosunkach rodzinnych, edukacji, polityce, medycynie.

  • paternalizm w socjologii - oznacza wywodzącą się z myśli Konfucjusza doktrynę ujmującą stosunki rodzinne i społeczne w sposób hierarchiczny,
  • paternalizm w stosunkach międzynarodowych - jest doktryną uzasadniającą kolonialną dominację jednych państw nad innymi. Jej przedstawicielami byli przede wszystkim konserwatyści pochodzący z krajów prowadzących ekspansję kolonialną (Wielkiej Brytanii, Francji, Niderlandów),
  • paternalizm w makroekonomii - jest doktryną uzasadniającą konieczność szerokiego ingerowania państwa w rynek, czego celem jest ochrona jednostek. Doktryna ta jest jedną z podstaw idei państwa opiekuńczego,
  • paternalizm w zarządzaniu - jest modelem kierowania firmy, w którym jej struktura organizacyjna ma opierać się na podobnym do społecznego ujęcia paternalizmie. Gdzie właściciel firmy jest jak jej ojciec, zaś pracowników traktuje jak swoją rodzinę.

Przypisy

  1. Gerard Dworkin: The Theory and Practice of Autonomy. New York: Cambridge University Press, 1988.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Gulczyński: Panorama systemów politycznych świata, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2004.