Pelikany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pelikanowate)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pelikany
Pelecanidae[1]
Rafinesque, 1815
Przedstawiciel rodziny – pelikan australijski (P. conspicillatus)
Przedstawiciel rodziny – pelikan australijski (P. conspicillatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pelikanowe
Podrząd pelikanowce
Rodzina pelikany
Typ nomenklatoryczny

Pelecanus onocrotalus Linnaeus, 1758

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Pelikany[5], pelikanowate (Pelecanidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzina pelikanowatych obejmuje gatunki wodne zamieszkujące cały świat poza okolicami okołobiegunowymi, wschodnią częścią strefy klimatu umiarkowanego Ameryki Południowej, północno-zachodnią Afryką oraz Nową Zelandią i Oceanią[6]. Gatunki Starego Świata preferują wody śródlądowe, podczas gdy zamieszkujące Nowy Świat to ptaki morskie.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 105–188 cm; masa ciała 3,5–15 kg; rozpiętość skrzydeł 203–360 cm; długość dzioba 265–500 mm; samce są większe, cięższe i mają dłuższe dzioby niż samice[7]. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • długi, prosty dziób, silnie grzbieto-brzusznie spłaszczony
  • szczęka górna haczykowato zakończona
  • pod żuchwą skórny worek, odcedzający wodę i ułatwiający połykanie większych ryb
  • krótkie, grube nogi
  • cztery silne, połączone błoną pławną palce
  • na głowie lub szyi w okresie godowym nagie fragmenty skóry przybierają jaskrawe kolory
  • duże skrzydła
  • doskonali lotnicy (zarówno w locie czynnym, jak i szybowcowym)
  • pożywienie stanowią zwierzęta morskie
  • często poluje zespołowo
  • kolonie lęgowe na drzewach, ziemi lub w trzcinach
  • w zniesieniu 1 do 4 jaj
  • gniazdownik.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Pelecanus: gr. πελεκαν pelekan, πελεκανος pelekanos – pelikan[8].
  • Alcatras: hiszp. Alcatras – pelikan[9]. Gatunek typowy: Pelecanus occidentalis Linnaeus, 1766.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[5]:

Przypisy

  1. Pelecanidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J. Hermann: Tabula affinitatum animalium olim academico specimine edita: nunc uberiore commentario illustrata cum annotationibus ad historiam naturalem animalium augendam facientibus. Argentorati: Impensis Joh. Georgii Treuttel, Bibliopolae, 1783, s. 165, 235. (łac.)
  3. Pelecanus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2009-07-28]
  4. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 132. (łac.)
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pelecanidae Rafinesque 1815 - pelikany - Pelicans (Wersja: 2017-06-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-10-01].
  6. F. Gill & D. Donsker: Hamerkop, Shoebill, pelicans, boobies & cormorants (ang.). IOC World Bird List: Version 7.3. [dostęp 2017-10-01].
  7. A. Elliott: Family Pelecanidae (Pelicans). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 309–311. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  8. Jobling 2017 ↓, s. Pelecanus.
  9. Jobling 2017 ↓, s. Alcatras.
  10. Ch.G. Sibley, B.L. Monroe Jr.: Distribution and Taxonomy of the Birds of the World. New Haven: Yale University Press, 1990. ISBN 0300049692. Cytat: za Instytutem Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  11. R.S. Ridgely, P.J. Greenfield: The Birds of Ecuador. Cz. 1: Status, Distribution, and Taxonomy. Nowy Jork: Cornell University Press, 2001. ISBN 080148720X. Cytat: za Instytutem Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-10-01]. (ang.)