Piotr Żyngiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Piotr Żyngiel
Ilustracja
Piotr Żyngiel (1978)
Data i miejsce urodzenia 12 lutego 1898
Dokszyce
Data i miejsce śmierci 26 stycznia 1983
Gdańsk
Narodowość polska
Dziedzina sztuki sztuki plastyczne
Epoka postimpresjonizm
Ważne dzieła
  • Zimą
  • Zmierzch
  • Południe
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Piotr Żyngiel (ur. 12 lutego 1898 w Dokszycach na Wileńszczyźnie, zm. 26 stycznia 1983 w Gdańsku) – polski malarz, pedagog, konserwator.

W latach 1922 – 1927 studiował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Twórczość w dziedzinie malarstwa sztalugowego i projektowania wnętrz pod kierunkiem prof. Ferdynanda Ruszczyca[1] i Aleksandra Szturmana.

Współtworzył Wileńskie Towarzystwo Niezależnych Artystów Malarzy[2], gdzie również wystawiał swoje prace. Do roku 1944 pracował jako pedagog w szkolnictwie zawodowym w Wilnie. Od 1945 roku był członkiem zarządu Związku Plastyków Polskich w Lublinie oraz współpracownikiem tygodnika artystycznego Zdrój. Od 1946 w Gdańsku rozpoczął działalność konserwatorską w Pracowniach Konserwacji Zabytków początkowo jako jej organizator z prof. Janem Borowskim a następnie jako kierownik pracowni malarskiej i główny konserwator PKZ[3].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Wanda Żyngiel z domu Borkowska 1930 r.
Piotr Żyngiel (1939)

W Wilnie poznał Wandę Dunin Borkowską, córkę Bolesława i Jadwigi z Gordziałkowskich, nauczycielkę języka polskiego i historii w gimnazjum sióstr wizytek w Wilnie. Była ona absolwentką Uniwersytetu Stefana Batorego, pracę magisterską obroniła u prof. Stanisława Pigonia. Matka Jadwiga Gordziałkowska pianistka pochodziła z Wilanowa pod Bobrem, a ojciec Bolesław Dunin Borkowski – z Grodna (był bankowcem). Wanda Dunin Borkowska i Piotr Żyngiel 1 lipca 1939 r. zawarli ślub katolicki w kaplicy w Punżankach w powiecie Święciańskim.

Młode małżeństwo w październiku 1939 r. zamieszkało w Wilnie. W czasie okupacji Wilna Piotr Żyngiel pracował jako nauczyciel rysunku w I wileńskiej Państwowej Szkole Technicznej. W 1942 r. urodził się syn Witold. Po wojnie 15 lipca 1944 r. Piotr Żyngiel został powołany na wykładowcę kreślarstwa i rysunku w Szkole Technicznej nr 1 w Wilnie. Na początku 1945 r. rodzina Żyngielów wyjechała do Polski.

Początkowo Wanda i Piotr Żyngielowie osiedli w Lublinie, tam też we wrześniu 1945 r. urodziła się córka Maria. W 1946 r. rodzina Żyngielów przeniosła się do Gdańska, gdzie zamieszkali w domu przy ulicy Śniadeckich 27 we Wrzeszczu[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Kopki na polu (1940)
Zimą (1930)
Zmierzch (1930)
Południe (1930)

Piotr Żyngiel debiutując w latach dwudziestych, konsekwentnie przez całe półwiecze swej twórczości kontynuuje styl ówcześnie w naszym malarstwie panujący, wywodzący się zaś z lat wcześniejszych – z postimpresjonizmu i Młodej Polski. Stara się w swych małych obrazkach olejnych utrwalić kolorystyczne piękno i romantyzm typowo "polskiego", zanikającego już dziś pejzażu wsi krytej strzechą, mglistych łąk i lasów, zżętych pól.

Prace konserwatorskie[edytuj | edytuj kod]

W Gdańsku spotkał się z osiadłym tu po wojnie wileńskim środowiskiem artystyczno-architektonicznym. Nawiązał współpracę z konserwatorem architektem prof. Janem Borowskim, który pracował już na Politechnice Gdańskiej, na wydziale architektury i tworzył pracownię konserwacji. Pracował z nim przy ratowaniu zabytków Wybrzeża od Gdańska po Szczecin. W okresie 1947-1952 był wykładowcą rysunku na kursie wstępnym Politechniki Gdańskiej.

Większe prace konserwatorskie obrazów i rzeźb wykonane w zespole:

  • Ratusza Staromiejskiego w Gdańsku
  • Sali Czerwonej Ratusza Głównego w Gdańsku
  • Muzeów w Gdańsku Szczecinie, Koszalinie Lidzbarku Warmińskim, Malborku, Olsztynie, Słupsku, Darłowie, Pelplinie (głównego ołtarza katedry), katedry w Oliwie oraz szeregu obiektów muzealnych rozsianych po kościołach parafialnych i zakonnych Pomorza: Żukowo, Kartuzy, Żarnowiec, Starogard Gdański, Swarzewo, Puck, Wejherowo, Frombork, Piaseczno, Żagań, Starogard Szczeciński, Nysa

Od 1945 roku równocześnie z pracą zawodową bierze czynny udział w licznych wystawach malarskich ZPAP okręgowych, ogólnopolskich, okolicznościowych oraz indywidualnych.

Ważniejsze odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Piotr Żyngiel odznaczony został za działalność przy ratowaniu zabytków:

Ważniejsze wystawy[edytuj | edytuj kod]

  • 1921 – 1927 Wilno – Coroczne wystawy studenckie
  • 1931 – Druskienniki – Wystawa Artystów Wileńskich
  • 1931 – 1935 Wilno – Doroczne wystawy Wileńskiego Towarzystwa Niezależnych Artystów Malarzy
  • 1939 Wilno – Zespół Artystów Wileńskich
  • 1945 Lublin – Salon Okręgowy
  • 1946 Lublin – Salon Okręgowy
  • 1946 Warszawa – Salon Ogólnopolski
  • 1947 Sopot – Salon Okręgowy
  • 1947 Kraków – Salon Zimowy
  • 1947 Gdańsk – Salon Doroczny Oddziału
  • 1947 Gdańsk – Wystawa Objazdowa
  • 1948 Sopot – Festiwal
  • 1948 Gdańsk – Salon Doroczny Oddziału
  • 1949 Sopot – Salon okręgowy
  • 1949 Sopot – Festiwal
  • 1949 Gdańsk – Wystawa okręgowa na Dar Narodowy
  • 1949 Katowice – Wystawa Ogólnopolska Marynistyczna
  • 1950 Sopot – Festiwal Ogólnopolski
  • 1951 Sopot – Doroczna Wystawa Okręgowa
  • 1951 – 1959 Sopot – Wystawy 1-majowe i okręgowe
  • 1972 Gdańsk – Wystawa Jubileuszowa
  • 1989 / 1990 Warszawa, Gdańsk, Białystok, Olsztyn, Kraków, Toruń – Wystawa "Wileńskie Środowisko Artystyczne 1919 – 1945"

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ruszczyc F.: Dziennik, część druga W Wilnie, Warszawa (1996), ​ISBN 83-903106-3-5​, strony: 353, 444
  2. Brakoniecki K.: Wileńskie środowisko artystyczne 1919-1945 Biuro Wystaw Artystycznych w Olsztynie, wystawa pod patronatem prof. Stanisław Lorentza, Katalog czerwiec – sierpień 1989 r., strona 87 – wykaz prac
  3. Białkiewicz A.: Życie kulturalne w Wilnie w Pismo Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej ARCHITECTUS, 2(32) 2012, str. 96.
  4. Kozłowska H.: W przeszłości ukryty jest skarb. Rozmowa z Katarzyną i Pawłem Winiarskimi prowadzącymi Uniwersytet Powszechny w Teremiskach w CZASOPIS, 2(1) 2008, str. 37- 41

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]