Pirofit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
"Kamienne" szyszki sosny Banksa otwierają się po pożarze.

Pirofit, pyrofit (gr. pyr - ogień + -fit) – roślina przystosowana (fizjologicznie i anatomicznie) do oddziaływania ognia.

Wyróżnia się pirofity pasywne i aktywne. Do pierwszej grupy należą drzewa i krzewy odporne na działanie ognia. Przystosowanie u tych roślin polega zwykle na wykształcaniu grubej i słabo palącej się kory np. silnie uwilgotnionej. Martwica korkowa (korowina) składająca się z warstw korka jest doskonałym termoizolatorem, ponieważ komórki w niej są martwe i wypełnione powietrzem. Szczególnym przystosowaniem do przetrwania pożaru jest wykształcanie przez niektóre krzewy utworów zwanych lignotuber.

Pirofitami aktywnymi są zwykle krzewy i rośliny zielne. Dla nich ogień jest czynnikiem stymulującym wzrost, kiełkowanie lub rozmnażanie. Rośliny wymagające do rozwoju oddziaływanie ognia nazywane są pirofilnymi. Przykładem mogą być niektóre gatunki mącznicy lub sumaka wytwarzające nasiona o twardej skorupie. Łupina ta pęka w czasie pożaru, umożliwiając rozwój nasion w dogodnych warunkach.

W klimacie suchym (np. w rejonie Morza Śródziemnego) wykształcają się formacje roślinne, których istnienie w dużym stopniu uwarunkowane jest okresowymi pożarami (zobacz: makia, fynbos, garig, frygana, chaparral). Podobnie jest w przypadku lasów budowanych głównie przez drzewa iglaste, takich jak tajga, których ekologia jest w dużej mierze kształtowana przez powtarzające się pożary[1].

Istnieją również organizmy, które są słabo odporne na działanie ognia, a zaleganie warstwy popiołu spowalnia ich kiełkowanie, więc nie są pirofitami w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale skutki pożarów są dla nich korzystne ekologicznie, gdyż inne gatunki są bardziej wrażliwe. W ten sposób pożary eliminują przewagę konkurentów i umożliwiają ich rozwój. Do tej grupy należą różne gatunki sosen[2]. Czasem uważa się, jednak że korzyści ekologiczne są kluczowe w określaniu właściwości roślin jako pirofityczne, nawet w przypadku, gdy pożary są niekorzystne dla poszczególnych osobników, ale zwiększają ich sukces reprodukcyjny.

Przykładami pirofitów są:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Hydrofity, hygrofity, mezofity, tropofity, kserofity

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P.A. Tsvetkov. Pyrophytic Properties of the Larch Larix gmelinii in Terms of Life Strategies. „Russian Journal of Ecology”. 35 (4), s. 224-229, lipiec 2004. MAIK Nauka. DOI: 10.1023/B:RUSE.0000033790.50606.54. ISSN 1067-4136. 
  2. O. Reyes, M. Casal. Effects of forest fire ash on germination and early growth of four pinus species. „Plant Ecology”. 175 (1), s. 81-89, lipiec 2004. Springer Netherlands. DOI: 10.1023/B:VEGE.0000048089.25497.0c. ISSN 1385-0237.