Pius Weloński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pius Weloński
Pius Weloński.PNG
Zdjęcie z lat 20. XX wieku
Imiona i nazwisko Pius Weloński
Data i miejsce urodzenia 1849
Kumelany
Data i miejsce śmierci 21 października 1931
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki rzeźba, malarstwo
Rzeźba "Gladiator" Piusa Welońskiego
Praca Piusa Wielońskiego nad Drogą Krzyżową na Jasnej Górze trwała kilkanaście lat. Ostatecznie została ukończona w roku 1913. Stacja VIII

Pius Weloński (ur. 1849 w Kumelanach koło Suwałk, zm. 21 października 1931 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, malarz.

Życiorys[edytuj]

W latach 1868-1872 uczył się w Szkole Rysunkowej w Warszawie. Jego nauczycielami byli m.in.: Konstanty Hegel (rzeźba) i Rafał Hadziewicz (malarstwo). Odbywał praktyki także w pracowniach Faustyna Cenglera i Andrzeja Pruszyńskiego. W latach 1872-1878 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu (dzięki stypendium Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych). Uczelnię ukończył odznaczony złoty medalem. W latach 1878-1883 przebywał we Włoszech. Później wyjechał do Francji, a następnie do Niemiec.

W 1897 roku wrócił do Warszawy. Otrzymał wówczas po Bolesławie Syrewiczu pracownię na Zamku Warszawskim. W 1901 roku otworzył fabrykę odlewów. W latach 1904-1915 był profesorem i dyrektorem Szkoły Rysunkowej w Warszawie (uczył modelowania), a od 1906 honorowym dyrektorem warszawskiego Muzeum Sztuk Pięknych. Był także członkiem korespondentem krakowskiej Akademii Umiejętności, honorowym profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, a od 1924 roku dyrektorem prywatnej Szkoły Sztuk Pięknych im. Wojciecha Gersona w Warszawie.

Zmarł 21 października 1931, a jego pogrzeb odbył się 24 października tego roku[1].

Twórczość[edytuj]

Weloński tworzył głównie kompozycje o tematyce alegorycznej, religijnej, nagrobki oraz portrety.

W Krakowie na Plantach stoi pomnik jego autorstwa przedstawiający Bogdana Zalewskiego (Bojana). Natomiast na zachodniej ścianie Kościoła Mariackiego wmurowana jest płyta-płaskorzeźba upamiętniająca 200-lecie Wiktorii wiedeńskiej, a w północnej nawie tego samego kościoła znajduje się epitafium Pawła Popiela. W Katedrze Wawelskiej, w kaplicy Szafrańców znajduje się nagrobek kardynała Jerzego Radziwiłła z 1904 roku.

Jednym z najszerzej znanych dzieł Welońskiego jest rzeźba Gladiator. Pierwszy jego model powstał w 1880 roku w Rzymie. Rzeźba przedstawia figurę gladiatora rzymskiego ujętego w chwili wychodzenia na arenę, z uniesionym ramieniem, a na postumencie ma wyryty napis: "Ave Caesar! Morituri te salutant" (Bądź pozdrowiony Cezarze! Idący na śmierć cię pozdrawiają). Następnie rzeźbę tę kopiowano w różnej skali i z różnych materiałów. Można ją oglądać m.in. w parku Ujazdowskim w Warszawie (odlew z brązu)[2] i Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w krakowskich Sukiennicach. Wykonana w marmurze rzeźba eksponowana jest obecnie w sali kinowej w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie[3].

Od roku 1901 do 1912 artysta pracował nad 14 monumentalnymi rzeźbami przedstawiającymi stacje Drogi Krzyżowej, usytuowanymi w pobliżu klasztoru jasnogórskiego w Częstochowie[4].

Przypisy

  1. Zgon znakomitego artysty-rzeźbiarza. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 245 z 23 października 1931. 
  2. Konrad Niciński: Pius Weloński, "Gladiator". Culture.pl. [dostęp 2015-01-23].
  3. Konrad Niciński: Pius Weloński, "Gladiator". Culture.pl. [dostęp 2015-01-23].
  4. Piotr Szubert: Pius Weloński. Culture.pl. [dostęp 2015-01-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]