Park Ujazdowski w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Ujazdowski w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 168/3 z 1 lipca 1965[1]
Ilustracja
Park Ujazdowski
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Dzielnica Śródmieście
Powierzchnia 5,7 ha
Data założenia 1893–1896
Projektant Franciszek Szanior
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Ziemia52°13′19″N 21°01′32″E/52,221944 21,025556

Park Ujazdowski – zabytkowy park w śródmieściu Warszawy, położony przy Alejach Ujazdowskich między ul. Piękną i placem Na Rozdrożu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku w miejscu parku znajdował się rzadko zadrzewiony teren wykorzystywany do organizowania zabaw ludowych[2] oraz jako plac ćwiczeń i rewii wojska[3]. Odbywały się tam również wystawy, m.in. w 1876 rolnicza a w 1887 – higieniczna[4]. Ponieważ był on niewystarczający dla celów wystawowych postanowiono część tej nieruchomości przeznaczyć na park[5]. Jej część wschodnią przekazano Szpitalowi Ujazdowskiemu, natomiast fragment przy placu na Rozdrożu przeznaczono pod budowę cerkwi św. Michała Archanioła[5].

Park został urządzony w latach 1893–1896 staraniem Komitetu Plantacyjnego. Projektantem był Franciszek Szanior[3]. Był parkiem krajobrazowym. Znalazły się tam m.in. staw zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya z wodą spływającą po granitowych skałach o powierzchni 0,4 ha[6] oraz sztucznie uformowane wzniesienia[3]. Przy budowie mostka po raz pierwszy na terenie Królestwa Polskiego zastosowano betonową konstrukcję przęsła[7]. Park początkowo nie był ogrodzony[8].

W 1913 rosyjski prezydent miasta Aleksander Miller obronił przed zabudową północno-zachodni narożnik parku, w którym planowano wzniesienie Rosyjskiego Domu Ludowego[9].

W parku ustawiono kilka rzeźb. Z uwagi na jego dużą popularność wśród dzieci i młodzieży, odsłonięcie Ewy Edwarda Wittiga spowodowało protesty i ożywioną polemikę w prasie[10].

We wrześniu 1939 park był miejscem pochówków osób, które zginęły podczas obrony miasta[11]. Wiosną 1944 zakazano wstępu do niego dla ludności polskiej[12].

Układ parku zachował się w stanie niezmienionym[6]. W 1965 został on wpisany do rejestru zabytków[1]. W 2002 zakończono jego rewaloryzację[13].

Na terenie parku rosną trzy drzewa – pomniki przyrody: orzech czarny, klon pospolity (odmiana Schwedlera) i dąb szypułkowy[14].

Powierzchnia parku wynosi 5,7 ha[13] (według innego źródła 5,3 ha)[15]. Jest on ogrodzony i zamykany na noc[13].

Obiekty na terenie parku[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 czerwca 2020 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 23. [dostęp 2020-08-23].
  2. Jerzy S. Majewski: Warszawa na starych pocztówkach. Warszawa: Agora, 2013, s. 143. ISBN 978-83-268-1238-5.
  3. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 619. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 326. ISBN 83-06-00089-7.
  5. a b Stefan Kieniewicz: Warszawa w latach 1795–1914. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 210.
  6. a b Czesław Łaszek: Przyroda Warszawy. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 12.
  7. Robert Marcinkowski: Ilustrowany Atlas Dawnej Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Oliwka, 2013, s. 107. ISBN 978-83-931203-1-4.
  8. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 246. ISBN 83-01-00062-7.
  9. Malte Rolf: Rządy imperialne w Kraju Nadwiślańskim. Królestwo Polskie i cesarstwo rosyjskie (1864–1915). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016, s. 211–212. ISBN 978-83-235-2572-1.
  10. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 247. ISBN 83-01-00062-7.
  11. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 257. ISBN 83-01-00062-7.
  12. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Warszawa: Czytelnik, 2010, s. 38. ISBN 978-83-07-03239-9.
  13. a b c Park Ujazdowski. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. zielona.um.warszawa.pl/. [dostęp 2016-04-21].
  14. Pomniki przyrody na terenie m.st. Warszawy. Pomniki przyrody na terenie dzielnicy Śródmieście. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. bip.warszawa.pl. [dostęp 2020-04-06].
  15. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 327. ISBN 83-06-00089-7.
  16. a b Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 253. ISBN 83-88973-59-2.
  17. Ewelina Bartosik, Paweł Chojecki, Maciej Iwański, Emilia Nędzi, Kuba Szreder: Publiczna kolekcja sztuki XXI wieku m.st. Warszawy. Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2012, s. 44.
  18. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 324. ISBN 83-912463-4-5.
  19. Anna Pawlikowska-Piechotka: Turystyka i wypoczynek w zabytkowych parkach Warszawy. Gdynia: Wydawnictwo Novae Res, 2009, s. 94. ISBN 978-83-61194-88-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]