Park Ujazdowski w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Ujazdowski w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 168/3 z 1 lipca 1965
Ilustracja
Park Ujazdowski
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Dzielnica Śródmieście
Powierzchnia 5,7 ha
Data założenia 1893–1896
Projektant Franciszek Szanior
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Park Ujazdowski w Warszawie
Park Ujazdowski w Warszawie
Ziemia52°13′19″N 21°01′32″E/52,221944 21,025556

Park Ujazdowski – zabytkowy park w śródmieściu Warszawy, położony przy Alejach Ujazdowskich między ul. Piękną i placem Na Rozdrożu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku w miejscu parku znajdował się teren wykorzystywany do zabaw ludowych oraz jako plac ćwiczeń dla wojska[1]. Odbywały się tam również wystawy, m.in. w 1876 rolnicza a w 1887 – higieniczna[2]. Ponieważ był on niewystarczający dla celów wystawowych postanowiono część tej nieruchomości przeznaczyć na park[3]. Jej część wschodnią przekazano Szpitalowi Ujazdowskiemu, natomiast fragment przy placu na Rozdrożu przeznaczono pod budowę cerkwi św. Michała Archanioła[3].

Park został urządzony w latach 1893–1896 staraniem Komitetu Plantacyjnego. Projektantem był Franciszek Szanior[1]. Był parkiem krajobrazowym. Znalazły się tam m.in. staw zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya z wodą spływającą po granitowych skałach o powierzchni 0,4 ha[4] oraz sztucznie uformowane wzniesienia[1]. Przy budowie mostka po raz pierwszy na terenie Królestwa Polskiego zastosowano betonową konstrukcję przęsła[5]. Park początkowo nie był ogrodzony[6].

W 1913 rosyjski prezydent miasta Aleksander Miller obronił przed zabudową północno-zachodni narożnik parku, w którym planowano wzniesienie Rosyjskiego Domu Ludowego[7].

W parku ustawiono kilka rzeźb. Z uwagi na jego dużą popularność wśród dzieci i młodzieży, odsłonięcie Ewy Edwarda Wittiga spowodowało protesty i ożywioną polemikę w prasie[8].

We wrześniu 1939 park był miejscem pochówków osób, które zginęły podczas obrony miasta[9]. Wiosną 1944 zakazano wstępu do niego dla ludności polskiej[10].

Układ parku zachował się w stanie niezmienionym[4]. W 1965 został on wpisany do rejestru zabytków[11]. W 2002 zakończono jego rewaloryzację[11].

Na terenie parku rosną trzy drzewa – pomniki przyrody: orzech czarny, klon pospolity (odmiana Schwedlera) i dąb szypułkowy[12].

Powierzchnia parku wynosi 5,7 ha[11] (według innego źródła 5,3ha)[13]. Jest on ogrodzony i zamykany na noc[11].

Obiekty na terenie parku[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 619. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 326. ISBN 83-06-00089-7.
  3. a b Stefan Kieniewicz: Warszawa w latach 1795–1914. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 210.
  4. a b Czesław Łaszek: Przyroda Warszawy. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 12.
  5. Robert Marcinkowski: Ilustrowany Atlas Dawnej Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Oliwka, 2013, s. 107. ISBN 978-83-931203-1-4.
  6. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 246. ISBN 83-01-00062-7.
  7. Malte Rolf: Rządy imperialne w Kraju Nadwiślańskim. Królestwo Polskie i cesarstwo rosyjskie (1864–1915). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016, s. 211–212. ISBN 978-83-235-2572-1.
  8. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 247. ISBN 83-01-00062-7.
  9. Jacek Wołowski: Moja Warszawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 257. ISBN 83-01-00062-7.
  10. Tomasz Szarota: Okupowanej Warszawy dzień powszedni. Warszawa: Czytelnik, 2010, s. 38. ISBN 978-83-07-03239-9.
  11. a b c d Park Ujazdowski. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. zielona.um.warszawa.pl/. [dostęp 2016-04-21].
  12. Pomniki przyrody na terenie m.st. Warszawy. Pomniki przyrody na terenie dzielnicy Śródmieście. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. bip.warszawa.pl. [dostęp 2020-04-06].
  13. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 327. ISBN 83-06-00089-7.
  14. a b Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 253. ISBN 83-88973-59-2.
  15. Ewelina Bartosik, Paweł Chojecki, Maciej Iwański, Emilia Nędzi, Kuba Szreder: Publiczna kolekcja sztuki XXI wieku m.st. Warszawy. Warszawa: Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, 2012, s. 44.
  16. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 324. ISBN 83-912463-4-5.
  17. Anna Pawlikowska-Piechotka: Turystyka i wypoczynek w zabytkowych parkach Warszawy. Gdynia: Wydawnictwo Novae Res, 2009, s. 94. ISBN 978-83-61194-88-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]