Planowane starzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Planowane zużycie)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Planowane starzenie (także: planowane postarzanie produktu, ang. planned obsolescence) – strategia producenta, mająca na celu takie projektowanie towarów, aby miały one ograniczony czas użytecznego życia, po tym zaś okresie stawały się niesprawne, a często nieopłacalne w naprawie. Towary te zwykle psują się zaraz po upływie gwarancji.[potrzebny przypis]

Planowe starzenie ma wymusić na konsumencie ponowne kupienie produktu i tym samym przyniesienie zysku producentowi. Co do zasady przedsiębiorstwa produkcyjne nie przyznają się do praktyki planowanego starzenia, niekiedy wręcz otwarcie ją negują.

Planowane starzenie i ekologia[edytuj]

Planowane starzenie bezpośrednio szkodzi środowisku naturalnemu:

  • Do produkcji nowych wyrobów są potrzebne nowe zasoby i energia, produkcja których nie sprzyja ekologii.
  • Przestarzałe produkty są kierowane na składowisko odpadów zwiększając zanieczyszczenie środowiska.
  • W przypadku recyklingu znów potrzebna energia i nowe materiały.

W ten sposób planowane starzenie sprzyja marnotrawstwu zasobów naturalnych i degradacji środowiska naturalnego jako całości.

Przykłady[edytuj]

W 1924 przedsiębiorstwa Osram, Philips i General Electric rozpoczęły proces planowanego postarzania żarówek. Utworzyły tzw. kartel Phoebusa będący oficjalnie szwajcarską firmą Phoebus S.A. Compagnie Industrielle pour le Développement de l'Éclairage, kontrolujący ich produkcję i sprzedaż. Jego celem było obniżenie ich jakości, tak aby każda z nich pracowała maksymalnie 1000 godzin (zamiast około 2000)[1]. Działania te zakłócił początek II wojny światowej[2].

Tygodnik „The Economist” jako przykład takiego postępowania producentów podaje nylonowe pończochy[3]. Nieuniknione „puszczanie oczek” powodowało, że kobiety kupowały nowe pończochy, a to przez lata powstrzymywało szukanie włókna, które by nie miało tej cechy.

Badania przeprowadzone w 2013 w Niemczech na zlecenie partii Związek 90/Zieloni wykazały, że uszkodzenia wynikłe z zaplanowanego starzenia się sprzętu AGD i elektroniki wynoszą w tym kraju kilka miliardów euro rocznie[4].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Hehkulampussa ja ledissä sama ongelma: lämpö, Suomen Kuvalehti 13.10.2011, an interview of research scientist, D.Sc. Eino Tetri, Leader of the Light Sources and Energy Group in Aalto University
  2. They will know who they're dealing with Anton Philips, 2004
  3. Idea: Planned obsolescence | The Economist
  4. Zabójcze dla portfela i ekologii. Producenci umyślnie planują usterki sprzętu, biznes.onet.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj]