Porwanie samolotu Horizon Air

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Porwanie Q400 Horizon Air (2018)
Ilustracja
N449QX, samolot który został porwany. Zdjęcie wykonano w 2015 roku.
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejsce Ketron Island
Data 10 sierpnia 2018
Godzina 20:43 czasu lokalnego
5:43 czasu polskiego
Rodzaj Porwanie
Przyczyna Samobójstwo pilota
Ofiary 1 osoba
Ocaleni 0 osób
Statek powietrzny
Typ Bombardier Dash 8 Q400
Użytkownik Horizon Air
Numer N449QX
Załoga 1 osoba
Ofiary 1 osoba
Ocaleni 0 osób
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia47°09′25″N 122°38′05″W/47,156944 -122,634722

Porwanie Q400 Horizon Air (2018) – zdarzenie, do którego doszło 10 sierpnia 2018 roku. Skradziono wówczas samolot Bombardier Dash 8 Q400 linii lotniczych Horizon Air z międzynarodowego lotniska Seattle-Tacoma w SeaTac w stanie Waszyngton. Sprawca, 29-letni Richard Russell, był pracownikiem obsługi naziemnej Horizon Air bez doświadczenia w pilotażu. Wykonał on nieautoryzowany start, przez co dwa myśliwce McDonnell Douglas F-15 Eagle zostały wysłane w celu przechwycenia porwanego samolotu. Kontrola ruchu lotniczego Sea-Tac nawiązała kontakt radiowy z Russellem, jedyną osobą na pokładzie, który określił siebie jako „popsutego człowieka, który pewnie ma kilka poluzowanych śrub”. Około godziny i 15 minut po starcie Russell popełnił samobójstwo, celowo rozbijając samolot na słabo zaludnionej wyspie Ketron w Puget Sound.

Samolot[edytuj | edytuj kod]

Porwanym samolotem był Bombardier Dash 8 Q400, należący do Horizon Air (wykonujący loty dla Alaska Airlines) o rejestracji N449QX[1][2] i numerze seryjnym 4410. W 2012 roku odbył pierwszy lot i został dostarczony do Horizon Air.[3] 10 sierpnia 2018 roku wylądował na międzynarodowym lotnisku Seattle-Tacoma o godzinie 13:35 czasu lokalnego po południu, po locie z miejscowości Victoria w Kolumbii Brytyjskiej[4]. Tego dnia nie planowano ponownego lotu z jego udziałem[5].

Porwanie[edytuj | edytuj kod]

Samolot został skradziony z miejsca oznaczonego jako „Plane Cargo 1” na północnym krańcu lotniska Sea-Tac[5]. Maszyna następnie kołowała do pasa 16C drogą kołowania. Kontrola lotów w Seattle prosiła kilka razy samolot o podanie swojego identyfikatora lotu; nie otrzymała jednak odpowiedzi. Pobliski odrzutowiec Alaska Airlines znajdujący się na ziemi poinformował, że samolot zaczął startować[4]. Nieautoryzowany start odbył się o 19:32 czasu lokalnego (02:32 UTC, 11 sierpnia)[6][7][8]. W odpowiedzi dwa myśliwce F-15 z 142. Skrzydła Myśliwskiego pod dowództwem NORAD[9] zostały wysłane około 20:15 czasu lokalnego[10] z Portland Air National Guard bazy w celu przechwycenia porwanego samolotu. Oba były uzbrojone w pociski powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder i AIM-120 AMRAAM[11]. Myśliwce te leciały w prędkości naddźwiękowej, generując grom dźwiękowy w drodze do Puget Sound[12][13]. Poza myśliwcami, została wysłana również latająca cysterna Stratotanker KC-135R z bazy sił powietrznych Fairchild w celu wsparcia wysłanych F-15[14]. Loty do lotniska Sea-Tac zostały tymczasowo zawieszone[15].

Kontrola ruchu lotniczego Seattle-Tacoma utrzymywała kontakt radiowy z pilotem[16]. Transmisje odbywały się na otwartej częstotliwości i były szybko publikowane w serwisach społecznościowych[17]. Pilot powiedział: „jestem popsutym człowiekiem, pewnie mam poluzowanych kilka śrub. Nigdy do tej pory tak naprawdę o tym nie wiedziałem”[18]. Kiedy kontroler ruchu lotniczego zasugerował, żeby samolot wylądował na Joint Base Lewis – McChord, pilot odmówił: „Ci faceci mnie zabiją, jeśli spróbuję tam wylądować. Myślę, że mogę też coś tam zniszczyć. Nie chciałbym tego robić”[19]. Zapytał kontrolera, czy mógłby dostać pracę jako pilot w Alaska Airlines, gdyby udało mu się szczęśliwie wylądować. Kontroler odpowiedział: „myślę, że dadzą ci pracę, jeśli uda ci się wylądować”, na co odpowiedział „Tak, dobrze!”, jednak chwilę później się rozmyślił[20]. Mówił o chęci wykonania „kilku manewrów, aby zobaczyć, co ten [samolot] może zrobić”. Stwierdził, że nie chce nikogo skrzywdzić[21][22], a w ostatnich minutach komunikacji przeprosił swoich przyjaciół i rodzinę[23]. Pod koniec lotu samolot został sfilmowany w momencie, kiedy pilot wykonywał nim akrobacje nad Puget Sound. Zdjęcia tych akrobacji pojawiły się w mediach społecznościowych[24]. Doświadczony pilot powiedział, że manewry „wydawały się całkiem nieźle wykonane, bez przeciągnięcia[25]. Kiedy kontroler ruchu lotniczego poprosił o to, żeby spróbował wylądować samolot po tych manewrach, pilot odpowiedział: „Nie wiem. Nie chcę. Miałem nadzieję, że tak się stanie, wiesz?”[26][22] Dodał, że „nie planował lądowania”[27].

Dwa F-15 próbowały skierować samolot w kierunku Oceanu Spokojnego, nie strzelając do niego[28]. Q400 ostatecznie rozbił się o 20:43 czasu lokalnego na wyspie Ketron w Puget Sound, w hrabstwie Pierce w stanie Waszyngton, zabijając pilota i niszcząc samolot[29][30][31]. Załoga okolicznego holownika zareagowała jako pierwsza[32]. Strażacy z West Pierce Fire and Rescue i innych pobliskich oddziałów przybyli na wyspę około 1,5 godziny po katastrofie, z powodu czekania na prom na wyspie Steilacoom – Anderson. Pożar spowodowany katastrofą o powierzchni 2 akrów[28] został stłumiony przez brak wiatru i został ugaszony następnego ranka[33][34].

Śledztwo[edytuj | edytuj kod]

Biuro szeryfa hrabstwa Pierce podziękowało wszystkim za dokładne informacje i 11 sierpnia potwierdziło, że to agencje federalne będą prowadzić dochodzenie, głównie biuro Federalnego Biura Śledczego w Seattle (FBI). Śledztwo wykazało, że sprawca, zidentyfikowany jako 29-letni Richard Russell[35][36], był samobójcą. Stwierdziło również, że jego działania nie mają podłoża terrorystycznego[22]. Brad Tilden, dyrektor generalny Alaska Air Group, ogłosił tego samego dnia, że linia lotnicza współpracuje z Federalną Administracją Lotnictwa, FBI i Krajową Radą Bezpieczeństwa Transportu (NTSB) i „pracuje nad tym, aby dowiedzieć się o wszystkim, co się stało”[37][38]. 12 sierpnia FBI stwierdziło, że wydobyło z wraku rejestrator danych lotu wraz z elementami rejestratora głosu w kabinie. Sprzęt został wysłany do Krajowej Rady Bezpieczeństwa Transportu w celu odczytania zapisanych informacji[39].

9 listopada FBI oświadczyło, że zakończyło dochodzenie. Przesłanki terrorystyczne zostały wykluczone i stwierdzono, że Russell działał sam. Ostateczne zniżanie lotu na Wyspę Ketron zostało uznane za celowe, a samobójstwo zostało wymienione jako sposób śmierci[40][41]. FBI oświadczyło: „Wywiady z kolegami z pracy, przyjaciółmi i rodziną, oraz przegląd wiadomości tekstowych wymienianych z Russellem podczas incydentu nie zidentyfikowały żadnych informacji, które sugerowałyby, że kradzież samolotu była związana z szerszą działalnością przestępczą lub ideologią terrorystyczną. Chociaż badacze otrzymali informacje o pochodzeniu Russella, możliwych stresorach i życiu osobistym, żaden element nie dawał wyraźnej motywacji działań Russella.”[40]

Sprawca[edytuj | edytuj kod]

Richard Russell był pracownikiem obsługi naziemnej Horizon Air w Sumner w stanie Waszyngton[42]. Od 4 lat był członkiem zespołu holowniczego, którego zadaniem było zmienianie pozycji samolotu na płycie lotniska[35]. Kierownik operacyjny Horizon Air opisał Russella jako „spokojnego faceta”, który był „lubiany przez innych pracowników”[43]. Miasto SeaTac ma minimalną płacę 15 USD za godzinę, ale nie dotyczy to pracowników linii lotniczych takich jak agenci naziemni Horizon Air. Podczas komunikacji z kontrolerem ruchu lotniczego Russell skarżył się na płace[44].

Russell urodził się w Key West na Florydzie, a następnie w wieku siedmiu lat przeniósł się do miasta Wasilla na Alasce[43]. Uczęszczał do Wasilla High School, gdzie uprawiał lekkoatletykę[45]. Wśród przyjaciół i rodziny był znany jako „Beebo”[46]. Był żonaty od 2012 roku. Poznał swoją żonę w 2011 roku na spotkaniu Campus Crusade for Christ w Southwestern Oregon Community College. Razem założyli piekarnię w North Bend w stanie Oregon[47]. Sprzedali ją w 2015 roku, aby jego żona mogła być bliżej swojej rodziny; osiedlili się w Sumner w Waszyngtonie, a Russell znalazł zatrudnienie w Horizon Air[46]. Był zapalonym podróżnikiem i uczęszczał na kampus Washington State University Global University, kształcąc się w dziedzinie nauk społecznych. Planował zdobyć stanowisko kierownicze w Horizon Air lub zostać oficerem wojskowym po uzyskaniu dyplomu[20]. Był aktywny w swoim lokalnym kościele. Był również przywódcą lokalnej chrześcijańskiej posługi młodzieży Młodego Życia[43].

Gary Beck, dyrektor generalny Horizon Air, stwierdził, że z tego co wiedziała firma, Russell nie miał licencji pilota. Beck stwierdził, że manewry lotnicze były „niewiarygodne” i że „nie wiedział, jak [Russell] osiągnął to, co zrobił”[48]. Podczas rozmowy z kontrolą ruchu lotniczego Russell powiedział, że „wiedział trochę, co robi”, ponieważ miał doświadczenie w grach wideo[20]. Po incydencie Joel Monteith, pilot SkyWest Airlines, przekazał dyspozytorowi awaryjnemu, że w 2017 r. zobaczył Russella i innego mężczyznę „wciskającego i obracającego przełączniki” w kokpicie samolotu SkyWest zaparkowanego na lotnisku Seattle – Tacoma. Monteith oświadczył, że mężczyźni powiedzieli mu, że trenują korzystanie z APU samolotu aby mogli go holować. Monteith stwierdził, że było to „podejrzane”, a mężczyźni odeszli zaraz po jego przyjściu. Stwierdził również, że Russell był kiedyś z nim w kokpicie Embraera 175, a Russell pytał go o „rzeczy, które należy wykonać przed startem”[49].

Rodzina Russella wydała oświadczenie 11 sierpnia, stwierdzając, że byli „oszołomieni i załamani” i „zdruzgotani”[50].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Update on Investigation into Unauthorized Flight, Federal Bureau of Investigation [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  2. Alaska Air Horizon plane crashes after being stolen by airline employee, www.bizjournals.com [dostęp 2019-04-17].
  3. ASN Aircraft accident de Havilland Canada DHC-8-402Q Dash 8 N449QX Ketron Island, WA, aviation-safety.net [dostęp 2019-04-17].
  4. a b “We were all screaming, ‘Oh my god’” : How the Horizon Air theft and crash unfolded | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  5. a b How it unfolded: Full coverage of the Horizon Air crash and the man who stole the plane from Sea-Tac | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  6. Stolen plane closes Seattle-Tacoma airport before crashing - BBC News, www.bbc.co.uk [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  7. Airline employee steals plane from Washington airport and crashes into island | US News | Sky News, news.sky.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  8. Crash: Horizon DH8D at Ketron Island on Aug 10th 2018, stolen aircraft crashed into forest, avherald.com [dostęp 2019-04-17].
  9. Stolen plane closes Seattle-Tacoma airport before crashing - BBC News, www.bbc.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  10. Oregon F-15s Scramble To Seattle To Intercept Possibly Stolen Q400 Airliner (Updated) - The Drive, www.thedrive.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  11. F-15Cs Intercept Stolen DASH-8 Airliner out of Seattle Tacoma Airport Before Crash. – The Aviationist, theaviationist.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  12. ASN Aircraft accident de Havilland Canada DHC-8-402Q Dash 8 N449QX Ketron Island, WA, aviation-safety.net [dostęp 2019-04-17].
  13. https://www.abc10.com/article/news/live-plane-stolen-from-sea-tac-airport-crashes-on-small-island-no-passengers-on-board/281-582563371
  14. F-15Cs Intercept Stolen DASH-8 Airliner out of Seattle Tacoma Airport Before Crash. – The Aviationist, theaviationist.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  15. Stolen plane closes Seattle-Tacoma airport before crashing - BBC News, www.bbc.co.uk [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  16. Pilot of stolen plane wanted to do aerobatics, apologized for his actions | Tacoma News Tribune, www.thenewstribune.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  17. NORAD F-15Cs intercept suicidal pilot in dramatic chase near Seattle, www.militarytimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  18. Jacey Fortin, Sarah Mervosh, Stolen Plane Crashes After Airline Employee Takes Off From Seattle Airport, „The New York Times”, 11 sierpnia 2018, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-04-16] (ang.).
  19. f, Seattle hijacker’s plane heist, midair stunts and fiery crash expose gaps in aviation security, Washington Post [dostęp 2019-04-16] (ang.).
  20. a b c Richard Russell, “Rich”: 5 Fast Facts You Need to Know | Heavy.com, heavy.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  21. Seattle hijacker’s plane heist, midair stunts and fiery crash expose gaps in aviation security - The Washington Post, www.washingtonpost.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  22. a b c Airline worker who stole plane told air traffic control 'I don't wa.. | abc13.com, abc13.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  23. NORAD F-15Cs intercept suicidal pilot in dramatic chase near Seattle, www.militarytimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  24. Horizon Air Q400 Crashes After Being Stolen From Seattle Airport, thepointsguy.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  25. SeaTac Hijacker Had the Skills to Take Out a Skyscraper, www.thedailybeast.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  26. Stolen Plane Crashes After Airline Employee Takes Off From Seattle Airport - The New York Times, www.nytimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  27. Plane Thief Said He Trained on Games, Didn’t Plan to Land - WSJ, www.wsj.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  28. a b NORAD: Fighter jets were trying to direct stolen plane over Pacific Ocean when it crashed | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  29. ASN Aircraft accident de Havilland Canada DHC-8-402Q Dash 8 N449QX Ketron Island, WA, aviation-safety.net [dostęp 2019-04-17].
  30. How it unfolded: Full coverage of the Horizon Air crash and the man who stole the plane from Sea-Tac | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  31. Crash: Horizon DH8D at Ketron Island on Aug 10th 2018, stolen aircraft crashed into forest, avherald.com [dostęp 2019-04-17].
  32. Towboat crew dropped everything to respond to Ketron Island crash, mynorthwest.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  33. https://www.king5.com/article/news/local/firefighters-battle-more-than-flames-after-ketron-island-plane-crash/281-583379352
  34. Seattle plane crash: 'heartbroken' family remember gentle man who meant no harm | US news | The Guardian, www.theguardian.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  35. a b https://www.newsweek.com/ground-service-suicide-horizon-air-seatac-hijacker-plane-1069656
  36. Horizon Air worker takes plane from Sea-Tac Airport, crashes on island in south Puget Sound | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  37. Authorities probe how airline employee could steal plane from Seattle airport, www.staradvertiser.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  38. Man who sought ‘serenity’ before crashing stolen plane near Seattle is identified, United States News & Top Stories - The Straits Times, www.straitstimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  39. Seattle plane: Human remains, black box found from stolen plane, www.usatoday.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  40. a b FBI Completes Investigation into August 2018 Unauthorized Flight from Seattle-Tacoma Airport www.fbi.gov [dostęp 2019-04-17] (ang.)
  41. Bloomberg - Are you a robot?, www.bloomberg.com [dostęp 2019-04-17].
  42. Security alert at Seattle's SeaTac airport after plane 'took off without permission' | World news | The Guardian, www.theguardian.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  43. a b c Man who took Horizon Air plane from Sea-Tac Airport was quiet, well liked, says former co-worker | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  44. Richard Russell was a jokester who complained about work, but Sea-Tac plane heist still baffles friends | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  45. Family of man who stole plane at Sea-Tac express 'shock,' others say 'Beebo' was friendly guy | Fox News, www.foxnews.com [dostęp 2019-04-17].
  46. a b | Time, time.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  47. https://theworldlink.com/new-bakery-is-a-labor-of-love/article_b19316e0-7ce6-11e1-bc81-001a4bcf887a.html
  48. Richard Russell: Authorities don't believe man who stole Dash-8 Q400 plane at Sea-Tac airport had a pilot's license - CBS News, www.cbsnews.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  49. ‘Airplane of opportunity’? Richard Russell raised pilot’s suspicions a year before Sea-Tac plane heist | The Seattle Times, www.seattletimes.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).
  50. Who was Richard Russell? 7 things to know, www.ajc.com [dostęp 2019-04-17] (ang.).