Waszyngton (stan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy stanu w Stanach Zjednoczonych. Zobacz też: Waszyngton – stolica Stanów Zjednoczonych oraz inne znaczenia słowa Waszyngton.
Waszyngton
State of Washington
stan
42. stan od 11 listopada 1889
ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Alki
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Olympia
Kod ISO 3166-2 US-WA
Gubernator Jay Inslee (D)
Powierzchnia 184 661[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

7 405 743[2]
• gęstość 34,20 os./km²
Strefa czasowa UTC-08:00
UTC-07:00
Języki urzędowe de iure brak
de facto angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone

Waszyngton (ang. Washington, wymowa: /ˈwɒʃɪŋtən/ i) – stan w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych na granicy z Kanadą.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1853 – Terytorium Waszyngtonu utworzone z północnej części Terytorium Oregonu
  • 11 listopada 1889 – Waszyngton powstało jako 42. stan Stanów Zjednoczonych Ameryki
  • 1897 do 1898 – miasto Seattle doświadczyło gwałtownego rozwoju w wyniku odkrycia złota na północnych Klondike Gold Fields w Kanadzie. Dziesiątki tysięcy ludzi przyjeżdżało do Seattle by przygotować się do poszukiwania złota na północy, wydając miliony dolarów na zapasy, ubrania, sprzęt, zwierzęta juczne i bilety na północ. Suma wydatków wstępnych, szacowana na 50 000 000 ówczesnych dolarów, jest mniej więcej równa całkowitej wartości złota wydobytego w Klondike.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Las państwowy Mount Baker-Snoqualmie
  • Klimat: Stan jest podzielony geograficznie łańcuchem Gór Kaskadowych biegnącym równolegle do wybrzeża Oceanu Spokojnego. Zachodnia część stanu Waszyngton znajduje się pod wpływem klimatu oceanicznego, z częstymi opadami od jesieni do wiosny, natomiast latem ilość opadów znacznie się zmniejsza. Wschodnia część stanu znajduje się w cieniu opadowym Gór Kaskadowych - występuje tam suchy klimat kontynentalny, a ilość opadów jest kilka razy mniejsza od zachodniej części stanu.
  • Główne rzeki: Kolumbia, Snake, Yakima, w środkowej części stanu na rzece Kolumbia znajduje się zapora Grand Coulee.
Największe miasta Waszyngtonu[3]
Lp. Miasto Ludność
(2017)
1 Seattle 724 745
2 Spokane 217 108
3 Tacoma 213 418
4 Vancouver 175 673
5 Bellevue 144 444
6 Kent 128 458
7 Everett 110 079
8 Renton 101 379
9 Spokane Valley 97 847
10 Federal Way 96 690

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie spisu ludności z roku 2010 stwierdzono, że stan Waszyngton liczył 6 724 540 mieszkańców, co oznaczało wzrost o 830 419 (14,1%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowiły 6,2% populacji, 22,2% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 15,1% to osoby mające 65 i więcej lat. Połowę (50,0%) ludności stanu stanowiły kobiety[4].

Język[edytuj | edytuj kod]

Tacoma

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami były[5]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

79,5% mieszkańców stanowiła ludność biała (68,7% nie licząc Latynosów), 8,9% to Azjaci, 4,7% było rasy mieszanej, 4,2% to Murzyni lub Afroamerykanie, 1,9% to rdzenna ludność Ameryki i 0,8% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 12,7% ludności stanu[4].

Do największych grup należały osoby pochodzenia niemieckiego (16,4%), irlandzkiego (10,5%), meksykańskiego (9,9%) i angielskiego (9,7%). Do innych większych grup należały osoby pochodzenia norweskiego (362,9 tys.), szkockiego (298,3 tys.), „amerykańskiego” (289,2 tys.), francuskiego (284 tys.), włoskiego (263,1 tys.), szwedzkiego (203,7 tys.), polskiego (137,8 tys.) i holenderskiego (137 tys.)[6].

Wśród ludności azjatyckiej największe grupy stanowiły osoby pochodzenia chińskiego (125,2 tys.), filipińskiego (99,7 tys.), hinduskiego (96,4 tys.), wietnamskiego (73,2 tys.) i koreańskiego (63,8 tys.)[7].

Religie[edytuj | edytuj kod]

Kościół mennonitów w Seattle

Struktura religijna w 2014 r.[8]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Pola w Palouse

Od początku osiedlania się Europejczyków ważną rolę w rozwoju stanu odegrały rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo. Szybki rozwój produkcji i usług rozpoczął się w latach 40. XX wieku i doprowadził do skoncentrowania ludności w obszarach miejskich. Od końca lat 70. XX wieku do rozwoju gospodarki znacznie przyczyniła się produkcja nowych technologii[10].

Zasoby[edytuj | edytuj kod]

Dzięki tamie Grand Coule Waszyngton jest największym w kraju producentem energii wodnej. Drugie co do wielkości źródło energii elektrycznej stanowi gaz ziemny. Stan nie posiada własnych zasobów, a w znacznej mierze opiera się na gazie ziemnym wydobywanym w Kanadzie, który jest sprowadzany rurociągiem na rynki USA.

Elektrownia jądrowa Columbia jest trzecim co do wielkości źródłem energii elektrycznej w Waszyngtonie. Na czwartym miejscu plasuje się energia wiatru. Mimo, że stan posiada duże zasoby węgla, w 2006 roku zamknięto ostatnią kopalnię[11].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Waszyngton jest liderem wśród stanów USA w przemyśle produktów leśnych, oraz w produkcji samolotów i innych urządzeń transportowych[11]. Swoje siedziby mają tu znane koncerny jak Amazon, Costco, Boeing, Starbucks, Microsoft i Expedia Group[12].

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • sadownictwo: stan produkuje 70% wszystkich jabłek w Stanach Zjednoczonych; poza tym wiśnie, czereśnie i winogrona,
  • główne uprawy: ziemniaki i pszenica,
  • hodowla: bydło, drób i trzoda chlewna,
  • inne: produkty mleczne, produkcja siana i przemysł jajeczny[13].

Symbole stanu[edytuj | edytuj kod]

  • Dewiza: Alki
  • Znaczenie dewizy: Słowo z języka rdzennych mieszkańców oznacza, mniej więcej, troszkę po troszku albo w swoim czasie
  • Przydomek: The Evergreen State
  • Znaczenie przydomku: iglasty stan, dosłownie zawsze zielony stan
  • Symbole: WA

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Washington, census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Biggest Cities in Washington, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-02-07].
  4. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Washington; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  5. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-02-07].
  6. U.S. Census Bureau, SELECTED SOCIAL CHARACTERISTICS IN THE UNITED STATE; 2017 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  7. U.S. Census Bureau, ACS DEMOGRAPHIC AND HOUSING ESTIMATES; 2013-2017 American Community Survey 5-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  8. Religion in America: U.S. Religious Data, Demographics and Statistics, Pew Research Center [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  9. a b Washington - Religious Traditions, 2010, www.thearda.com [dostęp 2019-02-07].
  10. Washington - Economy, Encyclopedia Britannica [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  11. a b Washington - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-02-07].
  12. Scott Cohn, Washington is America's Top State for Business in 2017, CNBC.com [dostęp 2019-02-07] (ang.).
  13. Rachel Bertone, Top 10 Washington Ag Products (Infographic), Farm Flavor, 12 lipca 2017 [dostęp 2019-02-07] (ang.).