Prądnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Prądnik (rzeka))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne znaczenia.
Prądnik
Ilustracja
Prądnik w Ojcowskim Parku Narodowym
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 33,4 (według innych źródeł – 34,5) km
Powierzchnia zlewni 195,8 (według innych źródeł – 192) km²
Średni przepływ 1,32 m³/s
Ujście
Recypient Wisła
Prądnik w Prądniku Korzkiewskim

Prądnik (w dolnym biegu na obszarze Krakowa pod nazwą Białucha[1]) – rzeka w województwie małopolskim, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, lewy dopływ Wisły. Inne nazwy rzeki: Prątnik, Promnik, a w biegu górnym Sałaszówka lub Sułoszówka.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa podstawowa pochodzi od słowa prandky, co znaczy prędki, bystry i nawiązuje do wartkiego nurtu. Używane równolegle określenie Białucha pochodzi natomiast od białego, wapiennego koryta lub od mlecznego koloru wody bogatej w wapienne osady[2].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Źródła znajdują się we wsi Sułoszowa na Wyżynie Olkulskiej. W górnym biegu płynie głębokim wąwozem (Dolina Prądnika na obszarze Ojcowskiego Parku Narodowego). Rzeka uchodzi do Wisły w Krakowie w okolicach Dąbia. Do roku 1655 uchodził do nieistniejącego już koryta Wisły w okolicy obecnej ulicy Blich.

W górnym biegu występuje pstrąg potokowy, aż do wsi Zielonki, oraz kleń, którego ławice można zauważyć nawet w Krakowie. W latach osiemdziesiątych XX wieku występował także pstrąg tęczowy pochodzący z zarybień.

Tę samą nazwę nosiły pierwotnie (od średniowiecza) osady w jego dolinie, począwszy od wsi Prądnik, która znajdowała się tuż za granicą Kleparza.

Nad Prądnikiem usytuowane są miejscowości: Sułoszowa, Pieskowa Skała, Ojców, Prądnik Korzkiewski, Giebułtów, Januszowice, Pękowice i Zielonki oraz dzielnice Krakowa: Prądnik Biały, Prądnik Czerwony, Stare Miasto i Grzegórzki.

Celem zachowania naturalnie meandrującego koryta rzeki, będącego siedliskiem chronionych gatunków zwierząt, wzdłuż Prądnika utworzono w 2008 roku użytek ekologiczny „Dolina Prądnika” o powierzchni ok. 14 ha (od ul. Górnickiego do granic miasta)[3]. W 2014 roku użytek został w pewnym stopniu zdewastowany przez Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie podczas realizacji zadania „Konserwacja rzeki Białucha”[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hydronimy
  2. Mateusz Wyżga: W tej pięknej ziemi. Gmina Zielonki od średniowiecza do czasów współczesnych - str. 19. Zielonki: Urząd Gminy Zielonki, Wydawnictwo Attyka, 2009. ISBN 978-83-926248-7-5.
  3. UCHWAŁA NR LX/782/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego Dolina Prądnika
  4. Małopolscy melioranci zdewastowali użytek ekologiczny „Dolina Prądnika”, dzikiezycie.pl [dostęp 2018-05-28] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]