Prezydent Słowacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prezydent Słowacji
Prezident Slovenskej republiky
Prezidentka Slovenskej republiky
Ilustracja
Sztandar prezydenta Słowacji
Obecny
Obecny Prezydent Słowacji
Stanowisko
Państwo  Słowacja
Data utworzenia 26 października 1939
2 marca 1993
Pierwszy Jozef Tiso
Długość kadencji 5 lat
maks. 2 kadencje z rzędu
Obecny Zuzana Čaputová
Obecny od 15 czerwca 2019
Siedziba Pałac Prezydencki w Bratysławie

Prezydent Słowacji (słow. Prezident Slovenskej republiky lub Prezidentka Slovenskej republiky[1]) – głowa państwa Republiki Słowackiej.

Obecnym i piątym prezydentem Słowacji jest Zuzana Čaputová, która objęła urząd 15 czerwca 2019[2].

Oficjalna rezydencja[edytuj | edytuj kod]

Oficjalną rezydencją prezydenta Słowacji jest Pałac Prezydencki w Bratysławie.

Wybory[edytuj | edytuj kod]

Prezydentem może zostać każdy obywatel Słowacji, który posiada pełnię praw wyborczych i najpóźniej w dniu wyborów ukończy 40. rok życia[3]. Prezydenta Słowacji wybiera się w bezpośrednich wyborach w tajnym głosowaniu na pięcioletnią kadencję[4], przy czym ta sama może pełnić funkcję prezydenta nie więcej niż dwie kadencje z rzędu[3]. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska ponad 50% głosów w pierwszej turze głosowania, druga tura odbywa się 14 dni później[4]. Jeżeli o urząd prezydenta ubiega się tylko jedna osoba, musi ona uzyskać co najmniej połowę ważnie oddanych głosów[4].

Jeżeli na urząd prezydenta wybrany zostanie deputowany do Rady Narodowej, członek rządu, sędzia, prokurator, członek sił zbrojnych i służb uzbrojonych lub przewodniczący i wiceprzewodniczący Najwyższego Urzędu Kontroli Republiki Słowackiej to przed objęciem stanowiska muszą się oni zrzec dotychczasowych funkcji[3].

Prezydent może rozwiązać Radę Narodową w przypadkach wymienionych w konstytucji Słowacji. Są to m.in. brak wyznaczenia rządu przez okres sześciu miesięcy lub poddanie Rządu Słowacji wotum nieufności[5]. Prezydent może również rozwiązać Radę Narodową, jeżeli zwołała ona referendum ludowe w sprawie odwołania prezydenta, w którym prezydent nie został odwołany[5][6].

Odwołanie ze stanowiska[edytuj | edytuj kod]

Referendum ludowe[edytuj | edytuj kod]

Prezydenta Słowacji odwołać ze stanowiska może referendum ludowe. Referendum zwołuje się na wniosek 2/3 liczby deputowanych do Rady Narodowej[7].

Odpowiedzialność karna[edytuj | edytuj kod]

Prezydenta można pociągnąć do odpowiedzialności karnej tylko i wyłącznie za umyślne naruszenie Konstytucji lub zdradę ojczyzny. Oskarżenie takie musi pochodzić od 3/5 wszystkich deputowanych do Rady Narodowej. Oskarżenie rozpatruje w pełnym składzie Sąd Konstytucyjny. Wyrok odwołujący prezydenta ze stanowisko oznacza również utratę możliwości ponownego ubiegania się o nie[8].

Sukcesja[edytuj | edytuj kod]

Słowacja
Godło Słowacji
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Słowacji

Wikiprojekt Polityka

Jeżeli urząd prezydenta zostanie opróżniony przed upływem kadencji, Przewodniczący Rady Narodowej zwołuje przedterminowe wybory prezydenckie. Do czasu zaprzysiężenia nowego prezydenta, jego obowiązki wykonuje Rząd Słowacji z premierem na czele oraz Przewodniczący Rady Narodowej. W tym przypadku, nowo wybrany prezydent zaprzysiężany jest w południe w dniu następującym po dniu ogłoszenia wyników[5][9].

Lista osób pełniących funkcję prezydenta[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Prezydenci Słowacji.
Prezydent Kadencja Partia polityczna
# Portret Imię i nazwisko Od Do
Vladimir meciar.jpg Vladimír Mečiar[10](1942–)

(tymczasowo)[11]

1 stycznia 1993 2 marca 1993 HZDS
1 Michal Kováč.jpg Michal Kováč[10](1930–2016) 2 marca 1993 2 marca 1998 HZDS
Vladimir meciar.jpg Vladimír Mečiar[10](1942–)

(tymczasowo)[12]

2 marca 1998 30 października 1998 HZDS
Ivan Gašparovič.jpg Ivan Gašparovič[10](1941–)

(tymczasowo)[13]

14 lipca 1998 HZD
Mikuláš Dzurinda 2010-12-16.jpg Mikuláš Dzurinda[10](1955–)

(tymczasowo)[14]

30 października 1998 15 czerwca 1999 HZD
Jozef Migaš.jpg Jozef Migaš[10](1954–)

(tymczasowo)[13]

Partia Demokratycznej Lewicy
2 Rudolf Schuster 2011.jpg Rudolf Schuster[10](1934–) 15 czerwca 1999 15 czerwca 2004 SOP
3 Ivan Gašparovič.jpg Ivan Gašparovič[10](1941–) 15 czerwca 2004 15 czerwca 2009 HZD
(3) 15 czerwca 2009 15 czerwca 2014 Bezpartyjny
4 Andrej Kiska in Senate of Poland.jpg Andrej Kiska[10](1963–) 15 czerwca 2014 15 czerwca 2019 bezpartyjny
5 Zuzana Čaputová (20.6.2019)VII.jpg Zuzana Čaputová[10](1973–) 15 czerwca 2019 teraz Postępowa Słowacja

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wersja damska, obowiązuje od zaprzysiężenia Zuzany Čaputovej.
  2. Słowacja: Zuzana Czaputova objęła urząd prezydenta, www.gazetaprawna.pl [dostęp 2020-05-22].
  3. a b c Artykuł 103 Konstytucji Słowacji.
  4. a b c Artykuł 101 Konstytucji Słowacji.
  5. a b c Artykuł 102 Konstytucji Słowacji.
  6. Artykuł 106 Konstytucji Słowacji.
  7. Artykuł 86 Konstytucji Słowacji.
  8. Artykuł 107 Konstytucji Słowacji.
  9. Artykuł 105 Konstytucji Słowacji.
  10. a b c d e f g h i j Political Leaders: Slovakia, www.rulers.org [dostęp 2020-05-22].
  11. Pełniący obowiązki prezydenta jako premier.
  12. P.o. prezydenta jako premier, od 14 VII 1998 wspólnie z Przewodniczącym Rady Narodowej.
  13. a b P.o. prezydenta jako Przewodniczący Rady Narodowej wspólnie z premierem.
  14. P.o. prezydenta jako premier, wspólnie z Przewodniczącym Rady Narodowej.