Prosecco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prosecco di Conegliano

Proseccowłoskie białe wino musujące (spumante), rzadziej lekko musujące (frizzante) lub stołowe[1][2]. Zazwyczaj wytrawne lub półwytrawne[1]. Produkowane w regionach Wenecja Euganejska i Friuli-Wenecja Julijska[3]. Popularność prosecco rozpoczęła się od produkowanego w XIX wieku Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene[4].

W 2014 roku wyprodukowano 306,6 mln butelek wina oznaczonego apelacją Prosecco DOC, z czego na eksport trafiło 199,3 mln butelek[2].


Historia apelacji[5][edytuj | edytuj kod]

Tradycja produkcji wina na obszarze Prosecco sięga czasów pierwszych osadników rzymskich. Jednym z pierwszych dokumentów potwierdzających produkcję białych win na tym obszarze jest „Statut Conegliano” z 1282 r., a także dokumenty traktujące o regionach wpływu Republiki Weneckiej oraz liczna świadectwa uznania napisane przez władców angielskich, habsburskich i polskich.

Pierwsza pisemna wzmianka o uprawie Prosecco na wzgórzach Conegliano Valdobbiadene, jest dziełem szlachcica Conegliano Francesco Marii Malvolti, który w ósmym numerze "Dziennika włoskiego" z 1772 r. mówi o uprawie winorośli na tym obszarze. Od tego okresu renoma win Prosecco rosła na całym obszarze Conegliano Valdobbiadene do tego stopnia, że w połowie XIX wieku zaczęto je produkować, jako jedyną apelację regionu.

Winorośl[edytuj | edytuj kod]

Istnieje odmiana winorośli prosecco, lecz od 2009 roku stosuje się jej synonim – glera, by rozróżnić oznaczenie regionu uprawy od szczepu[3]. Prosecco od tego czasu jest chronioną nazwą pochodzenia geograficznego, zarezerwowaną dla win musujących produkowanych w regionach Wenecja Euganejska i Friuli-Wenecja Julijska[3]. Trzy strefy produkcji zostały wyróżnione i mogą nazwę Prosecco DOC poprzedzać swoją nazwą: Conegliano, Valdobbiadene, Colli Asolani i Asolo[3]. Do produkcji prosecco mogą być używane winogrona glera[3]. Możliwość produkcji wina z odmiany prosecco (glera) została w 2009 wstrzymana w regionie Trydent-Górna Adyga[3].

Region produkcji Prosecco[6][edytuj | edytuj kod]

  • Prosecco DOC – podstawowe i najbardziej popularne Prosecco. Może być produkowane w całych północno-wschodnich Włoszech. Niektóre z nich są świetne, większość jest jednak taka sama.
  • Prosecco Trieste DOC oraz Prosecco Treviso DOC – oznaczają wina, które produkowane są nieco dalej niż podstawowe Prosecco na znacznie mniejszym obszarze, dzięki czemu jakość wina jest nieco lepsza. Oczywiście zdarzają się też wyjątki!
  • Conegliano Valdobbiadene Prosecco DOCG – obszar produkcji jest znacznie mniejszy i bardziej pagórkowaty niż region Treviso. Apelacja DOCG nakłada jeszcze bardziej rygorystyczne standardy jakości niż DOC, dzięki czemu w tym regionie powstają jedne z najlepszych win Prosecco!
  • Valdobbiadene Superiore di Cartizze DOCG – jest bardzo małym obszarem o powierzchni 107 hektarów położonym na pagórkowatych obrzeżach miasta Valdobbiadene. W Cartizze produkuje się bardzo małą ilość Prosecco (około 1 miliona butelek) jednak o najwyższej możliwej jakości. Co ciekawe region ten został zgłoszony w 2008 roku jako kandydat do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO ze względu na unikalny krajobraz kulturowy stworzony przez lokalnych winiarzy.
  • Asolo Prosecco DOCG – ten obszar jest bardzo rzadko opisywany przez miłośników wina, jednak jego położenie tuż pod rzeką Piave, stanowiącą głównę linię podziału podczas II wojny światowej czyni go szczególnym miejscem.

Rodzaje Prosecco[edytuj | edytuj kod]

Butelka prosecco w wiaderku z lodem

Prosecco jest produkowane metodą Charmata – w odróżnieniu od metody szampańskiej druga fermentacja zachodzi nie w butelce, a w zbiornikach ciśnieniowych i dopiero gotowe wino musujące jest butelkowane[7][4].

W zależności od zawartości dwutlenku węgla rozróżnia się prosecco[1]:

  • spumante (musujące) – ciśnienie minimum 3 bar
  • frizzante (perliste) – ciśnienie pomiędzy 1 a 2,5 bar
  • tranquillo (spokojne) – bez dwutlenku węgla.

W zależności od poziomu cukru resztkowego stosuje się określenia[1][8]:

  • brut (poniżej 12 g cukru na litr)
  • extra dry (12-17 g/l)
  • dry (17-32 g/l)
  • demi-sec (32-50 g/l).

Minimalny poziom alkoholu gatunkowego prosecco wynosi 10,5 % (dla stołowego i frizzante) oraz 11 % (dla musującego)[1].

Drinki z Prosecco[9][edytuj | edytuj kod]

Prosecco jest podstawą popularnych koktajli, m.in. bellini i michelangelo[7][10].

  • Aperol Spritz – najpopularniejszy włoski drink, powstający z 3 części Prosecco, 2 części Aperola oraz 1 części wody gazowanej, podawany na kostkach lodu.
  • Martini Royale – popularny drink powstający z 1 części Prosecco, 1 części Martini Royale Bianco oraz soku z całej limonki z lodem.
  • Mimoza – Prosecco z sokiem pomarańczowym podawane w proporcji 1:2 – jedna część soku pomarańczowego na dwie części Prosecco.
  • Bellini – Prosecco z nektarem (musem) brzoskwiniowym podawane w proporcji 1:3 - jedna część owoców na trzy części Prosecco.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Typen (niem. • ang. • wł. • ros.). Consorzio Tutela Prosecco DOC. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  2. a b Export der DOC Prosecco auf Allzeithoch. Consorzio di tutela della DOC Prosecco, 16 marca 2015. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  3. a b c d e f Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1166/2009 (pol. • niem.). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, 30 listopada 2009. [dostęp 26 kwietnia 2015].
  4. a b Eckhard Supp, Steffen Maus: Włochy. W: André Dominé: Wino. Wyd. 2. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2009, s. 392. ISBN 978-83-7626-712-8. (pol.)
  5. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  6. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  7. a b Stuart Walton, Brian Glover: The Ultimate Encyclopedia of Wine, Beer, Spirits and Liqueurs. Hermes House, 1998, s. 88. ISBN 978-1840380859. (ang.)
  8. Brut, Dry, Extra-dry, o-winie.pl [dostęp 2018-07-10] (pol.).
  9. Prosecco – opis wina, rodzaje, drinki, ceny, gdzie kupić?, wino.pizza, 6 sierpnia 2019 [dostęp 2019-08-12] (pol.).
  10. Bibiana Behrendt: Cocktail Basics. Wyd. 7. Monachium: Gräfe und Unzer Verlag, 2008, s. 86-90. ISBN 978-3-7742-5798-6. (niem.)