Psychedelic trance

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Psychedelic trance (częściej psytrance) – podgatunek muzyki trance, powstały we wczesnych latach 90.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Psychedelic trance wywodzi się z muzyki elektronicznej lat osiemdziesiątych następnie rozwijanej przez wiele wpływów oraz orientalnej muzyki goa pochodzącej z prowincji położonej nad Morzem Arabskim o tej samej nazwie. W owej prowincji organizowano masowe imprezy plażowe w otoczeniu palm, wizerunków Buddy i innych mistycznych symboli.

Dzięki masowemu napływowi turystów na plaże Goa, raverzy-trancerzy zaczęli się przenosić do innych rejonów Indii oraz do RPA, Izraela, czy Meksyku. Muzyka także ewoluowała. W Anglii grupa ludzi, którzy powrócili z wypraw chciała odtworzyć niezwykły klimat i ducha panujące na plażach Goa. Artyści zaczęli tworzyć muzykę, określaną dzisiaj psychedelic trance, w swoich rodzinnych miastach. Muzyka oczywiście zaczęła ewoluować, zahaczając o wpływy etniczne (indyjskie dzwonki, bongosy, mantry itp.). Można rozróżnić wiele nurtów psychedelic trance - odpowiednich do rejonów powstawania. I tak w Anglii trance jest dużo bardziej melodyjny, a aranżacje muzyczne skomplikowane (Hallucinogen - "LSD", Man With No Name - "Teleport"). W Izraelu trance jest prostszy, ale bardziej eksperymentalny (Astral Projection - "People Can Fly", "Mahadeva", MFG - "When We Dream").

Psychedelic trance jest muzyką uniwersalną i czerpie pełnymi garściami z innych nurtów muzycznych. Obecnie psychedelic trance odbiega od swojej pierwotnej formy, a artyści koncentrują się na graniu tzw. Full On bądź Dark Psy (Psycore).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Muzyka charakteryzuje się najczęściej jednostajnym bitem granym 4x4 (choć artyści nie odbiegają od wlepiania łamanych bitów - tzw. breaktrance), przeplatanym acidowymi riffami często generowanymi na automatach Rolanda (między innymi TB-303) co nadaje muzyce kwaśne, tłuste i agresywne brzmienie. Muzyka obfituje w przeplatające się dźwięki pozornie niemające ze sobą powiązań, a stanowiących jedną całość. Producenci używają mnóstwa efektów echa, przesteru oraz chorus co nadaje muzyce bardzo przestrzenny wydźwięk.

Przedstawiciele[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znani twórcy tej muzyki: Astral Projection, Man With No Name, MFG, Juno Reactor, Cosmosis, Electric Universe, Total Eclipse, Hallucinogen, Infected Mushroom, X-Dream, Oforia, Prana, Transwave, California Sunshine, Shiva Shidapu, The Musses Rapt, Koxbox, Quirk, Analog Pussy, 1200 Micrograms, GMS, Talamasca, Eat Static, G.B.U., Psydrops, Saafi Brothers, Shpongle, Simon Patterson, Tristan, Man Made Man, Miranda, Space Tribe, Astrix, Psysex, Abomination, Blue Planet Corporation, Deedrah, Filteria, SynSun, Protoculture,CPU, Absolum.

Twórcy polscy: Tromesa, Kino Oko, BigWigs, Artha, Infra Sound, Barracuda, Dhuna, Extreme Discotheque, Tracer, Stellar Magnitude, Sonicwave, Multi Evil, Psy Cut Fingers, Neuro Vortel, Praecox, Prion, Psychotrop, Alien Bug, Seismic Activity, Cosmicgoa, Killer Instinct, Aquilpra, Space Element, Magnatec, Swen (Dzoncy) strOOp, Asphodel, Aeromatic, Janko, PsySutRa, JetMan, Selekos, Jerryjedi

Imprezy, kultura[edytuj | edytuj kod]

Imprezy psychodeliczne organizowane są najczęściej pod gołym niebem (ang. open air) w otoczeniu przyrody, zazwyczaj na odludziu. Na terenie Polski w ciągu całego roku odbywa się wiele imprez plenerowych. Jedną z najbardziej znanych imprez kilkudniowych jest festiwal Moondalla regularnie organizowany w okolicach Trójmiasta. Na szczególną uwagę zasługuje legendarny cykl imprez Wizja Iluzja organizowany w Warszawie. Na trzeciej edycji na wielu scenach prezentujących różne gatunki muzyki elektronicznej pojawiło się wielu znaczących artystów i DJów. Muzyka psytrance to nie tylko plenery, ale także imprezy w klubach lub przestrzeniach mniej lub bardziej do tego przeznaczonych.

Oprócz muzyki bardzo ważnym elementem imprez są dekoracje, składające się z wielu elementów: fluorescencyjnych malowideł, konstrukcji UV, wymyślnie splecionych nici, komputerowych projekcji wideo. Jak i w wielu rodzajach muzyki, tak i tutaj mamy do czynienia z wpływami substancji psychoaktywnych - zarówno tych pochodzenia naturalnego, jak i syntetycznych. Ich spożycie nie jest wynikiem charakterystycznej dla kultury klubowej i dyskotekowej, chęci zaspokojenia narkotycznych potrzeb związanych z wywołaniem radości, przyjemności czy odporności na duże dawki alkoholu i zmęczenie (amfetamina, MDMA, bzp, kokaina). Kultura psytrance obcuje z typowymi psychodelikami (psylocybina, psylocyna, LSD, THC), ich mistyczne korzenie wywodzą się z pradawnych kultur, szamańskich obrzędów. Spożycie tych substancji ma na celu zjednoczenie się z otoczeniem, uzyskanie metafizycznego wymiaru tańca, otwarcia umysłu, ponownego odkrywania siebie i swojego miejsca na Ziemi. Spożycie tych substancji nie jest obowiązującą regułą i nie jest nieodzownym elementem koniecznym do dobrej zabawy i przeżywania imprezy - sama muzyka posiada działanie psychoaktywne.

Psychedelic trance osiągnął sporą popularność w Wielkiej Brytanii, Niemczech i innych krajach Europy. Jest bardzo popularny w Izraelu między innymi dlatego, że sprzyja ku temu sytuacja polityczna i jego antystresowe działanie wśród pewnej części armii (utwory Astral Projection były słuchane w izraelskich czołgach!). Popularność nie przemija, choć sama muzyka mocno ewoluowała i podzieliła się na kilka nurtów. Liczącymi się grupami w Polsce związanymi z organizacją imprez są takie kolektywy jak: AOV, Hallabanaha, Mystic Art, Jagodziani, Fantazja, Digital Disorder, Medulla Oblongata, Toga Dansverg, Leśna Szajka, Pulsar Tranceformation, Numen Music, Stropharia Cubebsis Community Uridium, Synapsy, Be Psychedelic, Egodrop, Jebno Kolektyw i inne.

Psychedelic trance a goa trance[edytuj | edytuj kod]

Dzisiaj termin psychedelic trance zmienił nieco swoje znaczenie. Kiedy to w roku 1995 zaczęły powstawać nowe utwory o głębszym brzmieniu, bardziej wyciągniętych liniach basowych, pływających liniach melodycznych lub wręcz pseudomelodycznych zbudowanych w oparciu o efekty, sample, czy bardziej złożone dźwięki syntetyczne, przestano używać terminu goa trance. Typowymi utworami psychedelic są: TIP - Mindboggler, Deviant - Dawn On Epsilon. To po czym można poznać goa, to gęste, acidowe linie basowe, melodyka zbudowana w oparciu o natywną ornamentykę indyjską i izraelską. Za przykład mogą posłużyć utwory: Sheyba - Ganesh, Astral Projection - Kabalah. Można powiedzieć, że goa trance posiada bardziej orientalne instrumentarium, a psychedelic trance bardziej czerpie z technologii komputerowej.

Należy podkreślić, że szczególny wpływ na ewolucję brzmienia całego gatunku miała ewolucja instrumentarium, sprzętu studyjnego oraz nowe techniki realizacji dźwięku.

Można ogólnie przyjąć, że psytrance skupia pod sobą takie nurty jak: goa, fullon, progressive, minimal, dark, tech.

Podgatunki wywodzące się z psychedelic trance[edytuj | edytuj kod]

Nowe możliwości i eksperymenty muzyczne doprowadziły do wyodrębnienia się nowych podgatunków w psychedelic trance. Główne zasady muzyczne są zachowane, a niżej wymienione podgatunki służą słuchaczom do orientacji co dominuje u danego wykonawcy. Tak więc można wyodrębnić:

  • dark full power – istnieje kilka odmian darku - prawdziwie mroczny, do którego zaliczyć można takich wykonawców, jak Xenomorph, Psyfactor. Gatunek zdecydowanie idący w kierunku fullonu, brzmiący jednak mroczniej - Chromatone, Dark Nebula, Seroxat. Najciekawszą odmianą jest dark full power - mroczny, hipnotyczny i zarazem bardzo agresywny z tempem w granicach 145-150 BPM, mocny bas okalany przez dziwaczne krzyki i kwaśne, mroczne dźwięki. Za odrodziciela tego podgatunku uważany jest Psykovsky oraz jego utwór o jednoznacznej nazwie - "Last Bus Madrus", który ukazał się na kompilacji "Zen" wydanej w Dejavu Records, Rosja, 2001 r.
    przykładowe projekty: Kindzadza, Parasense, Para Halu, Samadhi, C-P-C Project.
  • full on – bardzo energiczny i często też melodyjny podgatunek charakteryzujący się szybkim tempem w granicach 140-145 BPM; ta odmiana psytrance'u jest dzisiaj bardzo popularna w Izraelu.
    przykładowe projekty: GMS, Alien Project, Suria, Cosma, 1200 Mic's, Siaqua.
  • progressive psytrance - spokojny, płynący i łagodny, ale także hipnotyczny z tempem utrzymanym w granicach 130-140 BPM, przez niektórych uważany jako ewolucja Minimal Trance; najbardziej popularny w Niemczech i Skandynawii.
    przykładowe projekty: Atmos, Son Kite, Vibrasphere, Beat Bizarre, S-Range, Neelix.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons