Pudu północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pudu ekwadorski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pudu północny
Pudu mephistophiles[1]
(de Winton, 1896)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Rząd parzystokopytne
Rodzina jeleniowate
Podrodzina sarny
Rodzaj pudu
Gatunek pudu północny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Pudu północny[3], pudu ekwadorski, pudu szatanek[4] (Pudu mephistophiles) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych (Cervidae), blisko spokrewniony z pudu południowym (P. puda). Jest jednym z najmniejszych przedstawicieli rodziny. Ze względu na małe wymiary, występowanie w trudno dostępnych regionach i skryty tryb życia biologia gatunku jest jeszcze słabo poznana.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Kolumbię, Ekwador i Peru.

Jego siedliskiem są wysokogórskie lasy strefy umiarkowanej w Andach. Preferują tereny na wysokościach 2700-4000 m n.p.m.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała Wysokość w kłębie Długość ogona Masa ciała Dojrzałość płciowa Długość ciąży Liczba młodych
w miocie
Długość życia
60-74 cm 32-36 cm 3-4 cm 7-10 kg ok. 1 roku ok. 200 dni 1 8-10 lat

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Ciało krępe o długości 60-74 cm, z krótkimi nogami. Wysokość w kłębie nie przekracza 36 cm, a masa ciała sięga 10 kg. Z wyglądu bardziej przypomina antylopę niż jelenia. Krótkie, spiczaste poroże jest przysłonięte długimi włosami (stąd nazwa szatanek). Uszy małe, zaokrąglone. Ubarwienie ciemnobrązowe do prawie czarnego, ciemniejsze niż u pudu chilijskiego.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Pudu są bardzo ostrożne. W obliczu zagrożenia wydają odgłos podobny do szczekania, spłoszone – szybko uciekają. Żyją pojedynczo lub w parach. Żywią się trawą, ziołami, liśćmi i owocami.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża pudu trwa ok. 200 dni. Samica rodzi jedno młode, które po urodzeniu nie ma cętek – w przeciwieństwie do pudu chilijskiego. Młode pozostaje z matką do około 1 roku.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyodrębniono dwa podgatunki pudu północnego:

  • Pudu mephistophiles mephistophiles Winton, 1896 – Peru
  • Pudu mephistophiles wetmorei Lehman, 1945 – Kolumbia

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Pudu są poławiane dla mięsa i skór.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Obszar występowania pudu jest ograniczany rozwojem rolnictwa. Utrata siedlisk, polowania, drapieżniki i konkurencja zwierząt hodowlanych zagrażają obydwu gatunkom pudu. W Argentynie i Chile podjęto próby hodowli pudu, ale pudu chilijski łatwiej się przystosowuje do niewoli niż ekwadorski.

Gatunek jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik II)[5].

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (narażony na wyginięcie)[2].

Przypisy

  1. Pudu mephistophiles, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Barrio, J. & Tirira, D. 2008. Pudu mephistophiles. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-09-03]
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 173. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 195. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Appendices I, II and III of CITES (ang.). cites.org, 12 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
  2. worldDeer.org, 2005: Northern Pudu Pudu mephistopheles (ang.). [dostęp 4 września 2007].