Ražanac

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ražanac
Ilustracja
Mury obronne oraz port
Państwo  Chorwacja
Żupania zadarska
Populacja (2001)
• liczba ludności

3107
Nr kierunkowy 023
Tablice rejestracyjne ZD
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Ražanac
Ražanac
Ziemia44°17′N 15°21′E/44,283333 15,350000
Strona internetowa

Ražanac (wł. Rassanze) – miejscowość i gmina w północnej Dalmacji, w komitacie Zadarska županija. Położona jest nad Adriatykiem (Velebitski kanal).

W skład gminy wchodzą miejscowości Jovići, Krneza, Ljubač, Ljubački Stanovi, Podrvšje, Radovin, Ražanac i Rtina. Ražanac jest miejscowością turystyczną; oprócz turystyki mieszkańcy trudnią się rybołówstwem i rolnictwem.

Historia[edytuj]

Pierwsze ślady życia pochodzą z epoki kamiennej, natomiast pierwsza wzmianka pisana pochodzi z 1332 - Ražanac był własnością zadarskiego szlachcica Vučine Martinušića. Stary Ražanac rozciągał się wokół kościoła św. Andrzeja, około dwóch kilometrów od dzisiejszej wioski. W 1507 Wenecjanie rozpoczęli tutaj budowę twierdzy i murów obronnych, w celu ochrony przed Turkami, co zapoczątkowało rozwój dzisiejszej miejscowości. Mimo to miejscowość została przez Turków zniszczona i splądrowana w 1570, a większość mieszkańców uciekła lub została wymordowana. W późniejszym okresie, w obliczu ciągłych walk pomiędzy Wenecją a Imperium Osmańskim, Turcy pojawili się w tej okolicy jeszcze kilkukrotnie (m.in. w 1646 zniszczyli wszystkie domy oraz podpalili twierdzę).

W 1608 we wsi mieszkały 234 osoby. W obliczu zagrożenia tureckiego często uciekali na pobliskie wyspy lub do Zadaru. Po wyparciu Osmanów z tych terenów osada rozwija się w miejscu poprzedniej, nad morzem, wokół dawnej twierdzy.

W XIX wieku wieś znalazła się pod panowaniem Habsburgów, po 1918 w granicach Królestwa SHS, a potem Jugosławii.

W 1941, po utworzeniu Niepodległego Państwa Chorwackiego, teren ten wyłączono spod władzy ustaszy - stał się częścią włoskiej prowincji Governatorato di Dalmazia. Mieszkańcy traktowali jednak Włochów jako okupantów, z kolei ci rozpoczęli intensywną italienizację[1]. Po kapitulacji Włoch do Ražanacu wkroczyli Niemcy i wojsko chorwackie, chroniące miejscowy port, z którego dostarczano sprzęt wojskowy oraz zapasy do Szybenika. Spowodowało to, że alianci dwukrotnie bombardowali Ražanac w maju 1944. Zatopiono wówczas jeden statek, zniszczono cysterny z paliwem, były też ofiary śmiertelne wśród żołnierzy. W kolejnym bombardowaniu we wrześniu zginęło kilkanaście osób, również mieszkańców. Ražanac został zdobyty przez komunistycznych partyzantów 23 września 1944 roku.

W czasie wojny w Chorwacji w samej miejscowości nie było walk, ale z powodu położonych niedaleko strategicznych mostów Maslenica (zniszczonego w czasie wojny) i na wyspę Pag oraz ciągłego zagrożenia ze strony wojsk serbskich miejscowi Chorwaci kilkukrotnie opuszczali wieś. Chronili się tutaj także uchodźcy z terenów objętych działaniami wojennymi.

Zabytki[edytuj]

Ruiny wieży obronnej

Z zabytkowych obiektów do dzisiaj zachowały się:

  • kościół parafialny MB Różańcowej - wybudowany w XIV wieku, zniszczony przez Turków, odbudowany w 1670,
  • kościół z 1680,
  • twierdza, której budowę rozpoczęto w 1507; resztki murów z basztami.

Przypisy