Rachel Grynfeld

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rachel Grynfeld, współautorka autobiograficznej książki „Gwizd życia”, fot. Mirosław Zbigniew Wojalski, Łódź 28 sierpnia 2009 r., podczas obchodów 65. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto

Rachel Grynfeld (z d. Grynglas, ur. 2 stycznia 1925 w Łodzi) – przeżyła Holocaust; wychowawczyni w przedszkolu. Od 1957 roku mieszka w Izraelu, tam upamiętnia dzieje Żydów łódzkich. Jest współautorką autobiograficznej książki Gwizd życia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Mieszkała przy Starym Rynku 3, ale rodzice byli też właścicielami kamienicy przy al. T. Kościuszki 26.

Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczała do żeńskiego Gimnazjum Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich przy ul. G. Piramowicza 6. Ukończyła tam dwie klasy i zdała do III, ale po wybuchu wojny szkołę zamknięto; naukę kontynuowała prywatnie.

W Litzmannstadt Getto[edytuj | edytuj kod]

Dom, w którym mieszkała z rodzicami, znalazł się w granicach getta stworzonego przez hitlerowców na terenie dzielnicy Bałuty w kwietniu 1940. Zamknięta w getcie, początkowo kontynuowała naukę w gimnazjum. Po zamknięciu gimnazjum zmuszona była pracować, najpierw w fabryce (tzw. resorcie) dywanów, następnie w pracowni kapeluszy, a potem w resorcie metalowym.

W sierpniu 1944 getto było likwidowane i została wywieziona wraz z 70 000 jego mieszkańców do obozów koncentracyjnych. Trafiła do Birkenau, należącego do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. W październiku 1944 roku została wywieziona do obozu Halbstadt, podobozu Groß-Rosen. Pracowała przy produkcji broni aż do wyzwolenia obozu w maju 1945 przez wojska radzieckie.

W Łodzi po wojnie[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 1945 wróciła do Łodzi. Dom przy Starym Rynku 3 był zburzony, zamieszkała przy al. T. Kościuszki 26. Zapisała się do szkoły, równocześnie uczyła się księgowości, szkoły jednak nie ukończyła, matury nie otrzymała.

Na jednym ze spotkań organizacji syjonistycznej poznała swojego przyszłego męża Eliezera Grynfelda. Pobrali się 26 marca 1946 i wkrótce wyjechali do Niemiec, z zamiarem dotarcia do Izraela przez obóz UNRRA w Leipheim. Eliezer zachorował i z matką wrócił do Łodzi, ona natomiast jeszcze rok mieszkała w Niemczech i w 1947 wróciła do Łodzi, do męża.

Ponieważ znała język hebrajski, pracowała ucząc tego języka najpierw na koloniach letnich przygotowujących dzieci do wyjazdu do Izraela, potem w żydowskim przedszkolu, domu dziecka, a na koniec w szkole. Wraz z mężem mieszkała w małym posklepowym pomieszczeniu i dopiero po kilku latach, gdy już mieli dwójkę dzieci, przenieśli się do większego mieszkania.

W Łodzi mieszkali z mężem prawie 10 lat, w październiku 1956 wyjechali do Izraela.

W Izraelu[edytuj | edytuj kod]

Do Izraela dotarli 21 października 1956 roku. Po przyjeździe do Izraela pracowała przez wiele lat w przedszkolu WIZO, do przejścia na emeryturę 1 września 1985 września.

Na emeryturze nadal działa społecznie w WIZO i Instytucie Jad Waszem.

Mieszkają z mężem w Holonie w Izraelu, w domu, który razem zbudowali.

Kontakty z miastem rodzinnym[edytuj | edytuj kod]

Kilkakrotnie odwiedziła z mężem Łódź, uczestniczyli oboje w obchodach 60. i 65. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto.

Ma swoje drzewko w Parku Ocalałych w Łodzi.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Razem z mężem napisała książkę biograficzną: Rachel i Eliezer Grynfeldowie, „Gwizd życia. Książka najpierw ukazała się w języku hebrajskim, a potem, przetłumaczona na język polski, miała dwa wydania, wydanie II uzupełnione, Łódź 2009, ​ISBN 978-83-88552-66-3​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Joanna Podolska, „Uratowała ich wiara, że zło musi mieć koniec”, „Gazeta Wyborcza. Łódź”, nr 199, 27 sierpnia 2005, s. 7
  • Anna Gronczewska „Życie ponad wszystko”, „Polska The Times Dziennik Łódzki”, dodatek „Kocham Łódź” 2009 nr 38 s. 6
  • Joanna Podolska „Ocaleli. Rachela i Lolek Grynfeldowie”, „Gazeta Wyborcza. Łódź”, nr 200, 27 sierpnia 2009, s. 6 „Historia. Łódź”.