Stary Rynek w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Łódź flag.svg Łódź
Stary Rynek
Stare Miasto
Widok Rynku od strony Parku Staromiejskiego, na dalszym planie Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łodzi
Widok Rynku od strony Parku Staromiejskiego, na dalszym planie Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łodzi
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
Stary Rynek
Stary Rynek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Rynek
Stary Rynek
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Stary Rynek
Stary Rynek
Ziemia 51°46′54″N 19°27′16″E/51,781667 19,454444
Głaz upamiętniający 575 rocznicę przyznania Łodzi praw miejskich
Stary Rynek - początek ulicy Drewnowskiej
Widok na Stary Rynek z Parku Staromiejskiego; na lewo widoczne domy z charakterystycznymi podcieniami

Stary Rynek – plac w środkowo-północnej części Łodzi.

Stary Rynek ma formę dużego placu o kształcie zbliżonym do prostokątu o wymiarach ok. 105 na 85 m. Z 3 stron - od północy, ze wschodu i z zachodu otaczają go charakterystyczne kamienice z podcieniami, przy czym budynki po zachodniej stronie placu oddzielone są od niego przebiegającą wzdłuż Rynku ulicą Zgierską. Od południa do Placu przylega Park Staromiejski.

Stary Rynek i jego najbliższa okolica stanowiły miejsce najstarszego osadnictwa, z którego rozwinęła się dzisiejsza Łódź.

Do początku XIX wieku, tj. do wytyczenia położonego kilkaset metrów na południe nowego centrum miasta - Rynku Nowomiejskiego (dzisiejszy Plac Wolności) Rynek Staromiejski stanowił centrum przedprzemysłowej Łodzi. Plac otaczała drewniana, miejska zabudowa. Także stojący tu ratusz wykonany był z drewna. W okresie tym na południe od Rynku przepływała rzeka Łódka. Na niej, w miejscu dzisiejszego parku, utworzony był staw, a przy nim młyn.

Na początku XIX wieku drewniane budynki zostały zastąpione murowanymi klasycystycznymi kamienicami.
W tym okresie okolice Rynku zamieszkiwała niemal wyłącznie ludność żydowska (m.in. Kalman Poznański - ojciec łódzkiego fabrykanta Izraela Poznańskiego).

W okresie II wojny światowej ta zamieszkana przez Żydów okolica weszła w skład łódzkiego getta. Po jego likwidacji otaczające Rynek domy zostały częściowo rozebrane.

Prace rozbiórkowe były kontynuowane przez władze polskie po 1945 w celu nadania placowi nowego kształtu architektonicznego. Do połowy lat 50. XX wieku wzniesiono nową zabudowę Starego Rynku w formie uproszczonego historyzmu socrealistycznego o trzech kondygnacjach, stromych dachach i z podcieniami na parterze. Dzięki temu utrzymując czytelność placu nadano mu kameralny charakter; historyczna, zamknięta forma Rynku została jednak zagubiona wskutek rezygnacji z zabudowy pierzei południowej. Percepcję miejsca wyraźnie zmieniło także monotonne, "osiedlowe" ukształtowanie fasad oraz funkcjonalne odcięcie go od centrum miasta poprzez Park Staromiejski, w obu przypadkach sprzeczne z dawnym, centralnym i handlowym charakterem placu. W 1964 na rynku odsłonięto duży pomnik Juliana Marchlewskiego w towarzystwie robotników; został on usunięty w pierwszej połowie lat 90. XX w.

W 1998 na rynku umieszczono głaz z tabliczką upamiętniający 575 rocznicę przyznania Łodzi praw miejskich.

W lutym 2008 władze miasta przyjęły koncepcję zamknięcia południowej ściany Starego Rynku gmachem delegatury urzędu miasta Łódź-Bałuty; na placu ma zostać wzniesiony także konny pomnik króla Władysława Jagiełły.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]