Ramaria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koralówka
Ilustracja
Ramaria botrytis (Pers.) Ricken
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd siatkoblaszkowce
Rodzina siatkoblaszkowate
Rodzaj koralówka
Nazwa systematyczna
Ramaria Fr. ex Bonord.
Handb. Allgem. mykol.: 166 (Stuttgart, 1851)
Typ nomenklatoryczny
Ramaria botrytis (Pers.) Ricken

Ramaria Bonord. (koralówka) – rodzaj wielkoowocnikowych podstawczaków należący do rodziny siatkoblaszkowatych (Gomphaceae), którego gatunkiem typowym jest koralówka czerwonowierzchołkowa (Ramaria botrytis)[1]. Polską nazwę podał Władysław Wojewoda w 1999. W polskiej literaturze opisywany był także jako gałęziak, a w XIX wieku dla niektórych gatunków używano także nazw rodzajowych płaskosz, goździanka, goździeńczyk i goździeniec[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Owocniki koralówek wyrastają na ziemi, czasami na drewnie. Mają kształt rozgałęziony, podobny do korala. Zarodniki o kształcie migdałowatym, eliptycznym, lub wrzecionowatym, o powierzchni brodawkowatej lub kolczastej. Wśród koralówek są zarówno gatunki jadalne jak i powodujące dolegliwości trawienne[3].

Filogeneza[edytuj | edytuj kod]

Badania filogenetyczne wskazują, że rodzaj ten w obecnym ujęciu jest polifiletyczny[4]. W XXI w. nie dokonano jednak żadnych zatwierdzonych zmian w statusie i przynależności gatunków.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gomphaceae, Gomphales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Pierwszym rodzajem zawierającym gatunki należące obecnie do koralówek był Coralloides, wyodrębniony przez Josepha de Tournefort w „Éléments de botanique” z 1694 r., którego poprawna (według kodeksu ICN) diagnoza została zawarta przez Giovanniego Battarrę w „Fungorum agri Ariminensis historia” z 1755 r. Battarra zawarł w tym rodzaju cztery gatunki: Coralloides alba, C. amethystina, C. parva ramosa lutea i C. flava, z których jedynie ostatni udało się obecnie zidentyfikować (jako Ramaria flava)[5]. W 1790 r. Johan Holmskjold po raz pierwszy w historii wyodrębnił rodzaj Ramaria w „Skrifter udgivne af Videnskabs-Selskabet i Christiana. Mathematisk-Naturvidenskabelig Klasse”, według obecnych interpretacji nazwa w tym ujęciu jest homonimem synonimicznym dla rodzaju Clavulinopsis[6] lub Isaria[7]. Elias Fries w „Systema mycologicum[8] z 1821 r. zatwierdził dla obecnego ujęcia rodzaju nazwę Ramaria, umieszczając ten takson w randze ówczesnego plemienia rodzaju Clavaria. Zaliczył do niego 23 gatunki[9]:

Zapisem w kodeksie ICBN ustanowiono[10], że obowiązującą nazwą (nomen conservandum) będzie użyta dla późniejszego ujęcia tego rodzaju, zaproponowanego przez Eliasa Friesa, a przedstawionego przez Hermanna Bonordena w „Handbuch der allgemeinen Mykologie” z 1851, a gatunkiem typowym tego rodzaju wybrano Ramaria botrytis. Rodzaj Ramaria umieszczono tam (obok rodzajów Pistillaria, Typhula, Clavaria, Holocoryne, Cornicularia i Sparassis) w rodzinie Clavariacei, podając następującą diagnozę taksonomiczną[11]:

Quote-alpha.png

      5. G. Ramaria. Fr.

   Der Stamm is bald dünn, bald sehr dick und theilt sich corallen-artig in viele rundliche Aeste und Zwelge. Die letzten tenären oder quaternären Aeste sind an den Spitzen gewöhnlich noch eingekerbt. Hierdurch unterscheidet sich Ramria von den ästigen Formen der Clavaria, deren Aeste immer wieder eine Keulenform haben. Das Hymenium ist hier ein wahres und besteht aus langen Basidioen, welche senkrecht auf den langen meist gebogenen, zylindrischen an den Enden etwas angeschwollenen Zellen der Substanz der Pilzes stehen und zwar nur and den Zweigen, nicht am Stamm und dressen primären Aesten.

   Die Mehrzahl der Ramarien wachsen in Wälen, im Boden und bilden blumenkochlähnliche Gewächse, sie haben Wurzeln, gewöhnlich ein tomentöses Mycelium.

Synonimami rodzaju Ramaria[12]:

  • Cladaria Ritgen 1828
  • Clavariella P. Karst. 1881
  • Corallium G. Hahn 1883
  • Coralloidea Roussel 1806
  • Coralloides Tourn. ex Battarra 1755
  • Dendrocladium (Pat.) Lloyd 1919
  • Lachnocladium sect. Dendrocladium Pat. 1889
  • Phaeoclavulina Brinkmann 1897

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz na podstawie Index Fungorum. Obejmuje tylko gatunki potwierdzone, oprócz wyżej wymienionych na liście w Index Fungorum znajdują się (pominięte tu) gatunki o nieokreślonej pozycji taksonomicznej. Nazwy polskie według Wojewody (2003)[2].

Przypisy

  1. a b P.M. Kirk: Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-28].
  2. a b W. Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 579-583. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 242.
  4. A.J. Humpert i in. Molecular Phylogenetics of Ramaria and Related Genera: Evidence from Nuclear Large Subunit and Mitochondrial Small Subunit rDNA Sequences. „Mycologia”. 93, s. 465-744, 2001. Mycological Society of America. ISSN 00275514. 
  5. G.A Battara: Fungorum agri Ariminensis historia. Faenza: Typis Ballantianis, 1755, s. 22.
  6. P.M. Kirk: Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-29].
  7. International Mycological Association: MycoBank (ang.). [dostęp 2013-04-29].
  8. Jest to według kodeksu ICN tzw. praca zatwierdzająca dla większości nazw gatunków i rodzajów grzybów opisanych do czasu jej publikacji.
  9. E.M. Fries: Systema mycologicum. T. I. Greifswald: Sumtibus Ernesti Mauritii, 1821, s. 468-476.
  10. ICBN (Vienna Code) (ang.). 2005. [dostęp 2013-04-29].
  11. H.F. Bonorden: Handbuch der allgemeinen Mykologie als Anleitung zum Studium derselben : nebst speciellen Beiträgen zur Vervollkommnung dieses Zweiges der Naturkunde. Stuttgart: Schweizerbart, 1851, s. 166-167.
  12. P.M. Kirk: Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-05-03].