Referendum w Turcji w 2017 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Turcja
Godło Turcji
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Turcji
Karta do głosowania (wraz z kopertą) w referendum 16 kwietnia 2017

Referendum w Turcji w 2017 rokureferendum w sprawie zmian w ustroju Turcji, polegających na zastąpieniu parlamentarnego modelu sprawowania władzy systemem prezydenckim. Głosowanie referendalne odbyło się 16 kwietnia 2017. Za propozycjami zgłoszonymi przez prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana i związane z nim ugrupowania polityczne według oficjalnych wyników opowiedziała się większość głosujących.

Przedmiot referendum[edytuj]

Pod głosowanie obywateli poddany został pakiet 18 poprawek do konstytucji przedstawionych przez prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana i zatwierdzonych przez parlament głosami rządzącej Partii Sprawiedliwości i Rozwoju oraz Partii Narodowego Działania. Zakładają one, że prezydent byłby jednocześnie szefem państwa i rządu, posiadałby prawo wydawania dekretów z mocą ustawy i prawo arbitralnego rozwiązywania parlamentu. Liczba deputowanych do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji zostanie zwiększona z obecnych 550 do 600. Ustrój państwa opierałby się na prezydenckim systemie władzy. Wzrosnąć miałby także wpływ prezydenta na obsadę stanowisk sędziowskich[1][2][3].

Oficjalne wyniki[edytuj]

Uprawnionych do głosowania w referendum było ok. 55,3 mln osób[4].

Najwyższa Komisja Wyborcza ogłosiła, że głosy na „tak” oddało 51,4% głosujących[5][6], a przewaga zwolenników zmian nad przeciwnikami wyniosła 1,25 mln głosów[7]. Ostateczne wyniki referendum mają być znane w ciągu 10–11 dni od dnia głosowania[8].

Sukcesu odniesionego przez prezydenta Erdoğana w referendum pogratulował prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump[9].

Zastrzeżenia do przebiegu referendum i jego wyników[edytuj]

Partia Ludowo-Republikańska, największe ugrupowanie opozycyjne w Turcji, zażądało od Najwyższej Komisji Wyborczej unieważnienia referendum. Wskazała na nadużycia w trakcie trwania referendum, m.in. na wydawanie nieostemplowanych kart do głosowania i uniemożliwienie osobom uprawnionym do głosowania wzięcia udziału w plebiscycie. Karty do głosowania nie zawierały pytania referendalnego a jedynie wyrazy „Tak” i „Nie”[10][11].

Obserwatorzy referendum z ramienia Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie stwierdzili, że „niedzielne referendum w Turcji w sprawie zmiany systemu rządów z parlamentarnego na prezydencki nie spełniało międzynarodowych standardów”[12].

Szef misji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy oświadczył: „Referendum odbyło się na nierównych zasadach, dwa obozy kampanii nie korzystały z takich samych możliwości. (...) Późne zmiany w procedurze liczenia (głosów) usunęły ważne zabezpieczenie przed oszustwami”[13].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Referendum w Turcji. Czy Erdogan zostanie sułtanem?. 16 kwietnia 16 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-16].
  2. Zakończyło się referendum w Turcji. "Na kartach są tylko dwie odpowiedzi, nie ma pytania". gazeta.pl, 16 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-16].
  3. Turkish parliament nears approval of presidential system sought by Erdogan. reuters.com, 19 stycznia 2017. [dostęp 2017-04-16].
  4. Zakończyło się referendum w Turcji. "Na kartach są tylko dwie odpowiedzi, nie ma pytania". gazeta.pl, 16 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-16].
  5. MSZ Turcji: ocena misji obserwacyjnej OBWE i RE jest nie do przyjęcia. onet.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-17].
  6. Referendum w Turcji. Są wstępne wyniki. Erdogan triumfuje. wyborcza.pl, 16 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-16].
  7. Opozycja wzywa komisję wyborczą w Turcji do unieważnienia referendum. onet.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-17].
  8. MSZ Turcji: ocena misji obserwacyjnej OBWE i RE jest nie do przyjęcia. onet.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-17].
  9. Trump pogratulował Erdoganowi zwycięstwa w referendum. rp.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-21].
  10. Erdogan: wynik referendum jest jasny. Politycy UE: czekamy na ocenę OBWE ws. nieprawidłowości. onet.pl. [dostęp 2017-04-17].
  11. Zakończyło się referendum w Turcji. "Na kartach są tylko dwie odpowiedzi, nie ma pytania". gazeta.pl, 16 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-18].
  12. Więcej władzy dla Erdogana. Kreml: to suwerenna sprawa Turcji. tvn24.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-17].
  13. MSZ Turcji: ocena misji obserwacyjnej OBWE i RE jest nie do przyjęcia. onet.pl, 17 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-17].