Rewolucja róż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rewolucja róż
Ilustracja
Manifestacje w Tbilisi – 23 listopada 2003
Kraj  Gruzja
Początek wystąpień 2 listopada 2003
Koniec wystąpień 23 listopada 2003
Charakter wystąpień demonstracje
Przyczyny wystąpień  • sfałszowanie wyborów prezydenckich
Rezultat wystąpień  • odsunięcie od władzy Eduarda Szewardnadze,
 • przeprowadzenie nowych wyborów prezydenckich, które wygrał Micheil Saakaszwili
Demonstracja w Tbilisi z udziałem Nino Burdżanadze

Rewolucja róż – pokojowe protesty, które w listopadzie 2003 doprowadziły w Gruzji do ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadze i zastąpienia go przez prozachodniego reformatora Micheila Saakaszwilego. Nazwa rewolucji wzięła się od kwiatów, które trzymali w dłoniach zwolennicy opozycji, gdy wkraczali do parlamentu, domagając się ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadzego

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Wybory parlamentarne, które odbyły się w Gruzji 2 listopada, zakończyły się według exit polls zwycięstwem opozycji, jednak rząd ogłosił zupełnie inne wyniki[1]. Raport OBWE wskazywał również na liczne nieprawidłowości w trakcie przeprowadzania wyborów, takie jak tolerowanie przez władze ataków chuligańskich, próby zastraszania oraz manipulacje listą uprawnionych do głosowania[2]. Gdy fałszerstwo stało się oczywiste, opozycja wezwała Gruzinów do kampanii obywatelskiego nieposłuszeństwa.

4 listopada ok. 10 tys. zwolenników opozycji przemaszerowała przez Prospektem Rustawelego – główną ulicę Tbilisi[1]. 5 listopada policja zatrzymała 19 autokarów przewożących ludźmi jadącymi do stolicy. Jednocześnie w Tbilisi trwała pikieta przeciwko prezydentowi pod budynkiem parlamentu[1]. Część protestując prowadziła strajk głodowy. Wkrótce protestujący domagali się nie tylko odsunięcia od władzy prezydenta Szewardnadzego, ale i także poprawy sytuacji gospodarczej[1].

20 listopada Micheil Saakaszwili udał się na prowincję w celu zebrania zwolenników. W Zugdidi na zachodzie Gruzji Saakaszwilego powitały tłumy[1]. Wkrótce potem Saakaszwili zapowiedział zablokowanie inauguracyjnej sesji nowego parlamentu, którą wyznaczono na 22 listopada. Szefowa Bloku Demokratów i ówczesna przewodnicząca parlamentu Nino Burdżanadze uznała, że opozycja powinna się zjednoczyć i nie pozwolić na legitymizację nowego parlamentu[1].

Protesty w parlamencie[edytuj | edytuj kod]

22 listopada w Tbilisi rozpoczął się masowy wiec opozycji przeprowadzony przez Saakaszwilego, Burdżanadze oraz Zuraba Żwanię[1]. Żwania zaapelował do policji oraz wojska, by nie słuchały rozkazów Szewardnadzego, a Burdżanadze zaapelowała, by służby mundurowe „przeszły na stronę narodu”[1]. Do gmachu parlamentu wkroczyły tysiące nieuzbrojonych Gruzinów trzymających róże w dłoniach, domagając się ustąpienia prezydenta. Szewardnadze pod ochroną kilkudziesięciu nieuzbrojonych ochroniarzy uciekł z Tbilisi oraz uznał, że w kraju doszło do zamachu stanu i ogłosił stan wyjątkowy[1].

23 listopada Szewardnadze podał się do dymisji. Decyzja ta przywitana została powszechnym entuzjazmem. Przed parlamentem tłum, liczący rano kilka tysięcy osób, powiększył się do ponad 50 tys[1]. Niektórzy zwycięstwo rewolucji przypisali wstawiennictwu patrona Gruzji – świętego Jerzego[3]. Dzień patrona Gruzji zbiegł się w czasie z rewolucją róż[3].

Wydarzenia po dymisji Szewardnadze[edytuj | edytuj kod]

5 stycznia 2004 roku odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał Micheil Saakaszwili. 28 marca 2004 roku odbyły się nowe wybory parlamentarne, które wygrał Zjednoczony Ruch Narodowy[4].

W epilogu rewolucji róż mieszkańcy Adżarii obalili Asłana Abaszydze i przywrócili suwerenność Gruzji na jej terytorium[1].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Rewolucja róż 2003 roku (pol.). naukawpolsce.pap.pl, 2008-11-22. [dostęp 2017-06-07].
  2. OSCE/ODIHR Election Observation Mission Report, Part 1 (ang.). OSCE, 2003-11-02. [dostęp 2017-05-07].
  3. a b Diana Zadura: Rewolucja róż: 7 lat później .. (pol.). Portal Spraw Zagranicznych, 2010-11-21. [dostęp 2017-06-07].
  4. GEORGIA ELECTIONS IN 2004 (ang.). ipu.org. [dostęp 2017-06-07].