Przejdź do zawartości

Roskilde Festival

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Roskilde Festival
Ilustracja
Scena Roskilde Festival (2012)
Lata aktywności

od 1971[1]

Termin

koniec czerwca – początek lipca[1][2]

Państwo

 Dania

Miejscowość

Roskilde

Obiekt

Dyrskuepladsen[2]

Założyciel

Mogens Sandfær; Jesper Switzer Møller; Karl Fischer[3]

Organizator

The Roskilde Festival Charity Society[1]

Tematyka

muzyka, sztuka, aktywizm[1]

Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Roskilde Festival w 2003 roku

Roskilde Festival – muzyczna impreza cykliczna[4]. Jeden z największych festiwali muzyki rockowej o charakterze międzynarodowym[5][6]. Odbywający się w pobliżu duńskiej miejscowości Roskilde[4]. Jest festiwalem niezależnym i niekomercyjnym organizowanym przez The Roskilde Festival Charity Society[5][7]. Pierwszy festiwal odbył się w 1971 i wystąpiły w nim 33 zespoły głównie z Danii[6][8]. W 2005 liczba zespołów wyniosła 160, a wśród nich można znaleźć wielkie gwiazdy światowego rocka[9].

Roskilde Festival to impreza plenerowa, kilkudniowa, gdzie poza koncertami można obejrzeć występy grup parateatralnych, kabaretów, nieustannie działa kino festiwalowe, można wziąć udział w warsztatach plastycznych i ceramicznych, można skorzystać ze sztucznych ścianek do wspinaczki, boisk do koszykówki oraz trampoliny[6].

Na imprezie aktywne są organizacje praw człowieka[10][11]. Można wziąć udział w happeningu uświadamiającym widzom, czym jest współczesne niewolnictwo[12][13]. Promowana jest ekologia i recykling śmieci[14]. Podczas festiwalu w roku 2000 po raz pierwszy odbyła się żywa biblioteka[15].

Na festiwalu występowali także polscy wykonawcy, między innymi: SBB – 1978.[16][17], Maanam – 1983.[18], Republika – 1984.[18][19], Artur Rubinstein Philharmonic Orchestra (Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina) – 1994.[18], Kapela ze Wsi Warszawa – 2005.[18][20], Behemoth – 2012, 2019.[21][22], Decapitated – 2015.[23], Księżyc – 2017.[24].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Początki

[edytuj | edytuj kod]
Scena typu canopy (późniejsza Orange Stage na Roskilde Festival); fotografia z 1976 roku (Knebworth Fair)[25]. Później[kiedy?] została znacząco zmodernizowana[25].

Pierwsza edycja Roskilde Festival odbyła się 28 i 29 sierpnia 1971 roku; początkowo nosiła nazwę Sound Festival[26][27]. Festiwal stworzyli dwaj uczniowie szkół średnich (Mogens Sandfær i Jesper Switzer Møller) oraz promotor Carl Fischer[26][27]. Impreza inspirowała się m.in. festiwalami i zlotami młodzieżowymi takimi jak Newport Jazz Festival, Isle of Wight Festival i Woodstock[26][27] i – mimo problemów organizacyjnych – przyciągnęła ok. 10–13 tys. uczestników; na jednej scenie przez dwa dni wystąpiło ok. 20 zespołów z pogranicza folku, jazzu, rocka i popu[26][27].

Z powodu ograniczeń czasowych i finansowych pierwotni organizatorzy wycofali się, a edycję 1972 (organizowaną pod nazwą Fantasy Festival) przejęła działająca non-profit Roskilde Foundation we współpracy z amerykańskim muzykiem folkowym Tonym Buschem[26][27]. Fundacja była zaangażowana w organizację miejskiego festynu w Roskilde od 1932 roku[26][27] i dysponowała zapleczem organizacyjnym. W 1972 festiwal przyniósł nadwyżkę, dzięki czemu fundacja mogła przekazać 50 tys. koron duńskich na lokalne projekty dla dzieci i młodzieży[26][27]. Od 1973 roku za organizację festiwalu odpowiadała już Roskilde Foundation (obecnie działająca jako Roskilde Festival Group)[26][27].

W 1978 roku festiwal zyskał nową, charakterystyczną scenę Canopy Scene (w pierwszych latach określaną jako Orange Scene), która stała się rozpoznawalnym symbolem wydarzenia[25].

Ekspansja i profesjonalizacja

[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 80. XX wieku festiwal był już ugruntowany, jednak skala przedsięwzięcia stała się trudna do udźwignięcia przez organizację opartą wyłącznie na wolontariuszach; w kolejnych latach wprowadzano bardziej profesjonalne struktury zarządzania, przy zachowaniu formuły non-profit i szerokiego udziału tysięcy wolontariuszy[28][29].

Od lat 80. następowała rozbudowa programu i infrastruktury scenicznej oraz poszerzanie spektrum gatunków muzycznych; organizatorzy łączyli występy dużych artystów międzynarodowych z zespołami lokalnymi i debiutantami, m.in. U2, które wystąpiło na festiwalu we wczesnym okresie swojej kariery[28]. W latach 90. coraz wyraźniej obecna była też muzyka taneczna i elektroniczna; w 1991 uruchomiono m.in. Club Roskilde – część festiwalu poświęconą muzyce klubowej/dance[30].

W latach 90. organizatorzy zaczęli ograniczać liczbę sprzedawanych biletów oraz rozbudowali teren festiwalu; w 1994 obszar imprezy powiększono na zachód, a w 1995 uruchomiono własny przystanek kolejowy (Roskilde Festival Station), ułatwiający dojazd uczestnikom[31]. Przy uwzględnieniu liczby uczestników festiwal bywa opisywany jako „czwarte co do wielkości miasto” Danii[31].

W latach 2000. wzrosło znaczenie działań środowiskowych i ograniczania śladu ekologicznego. W 2017 roku ok. 90% żywności sprzedawanej na stoiskach była ekologiczna, a rozszerzony system kaucyjny skutkował zwrotem ponad ośmiu milionów opakowań w trakcie jednej edycji[31]. Organizatorzy rozwijali też programy segregacji odpadów i recyklingu oraz – we współpracy z DSB – wzmacniali ofertę dojazdów kolejowych, m.in. poprzez dodatkowe połączenia do przystanku festiwalowego[31][26][27][25][28][31][29][30].

Edycje

[edytuj | edytuj kod]
# Rok Daty Uczestnicy Gwiazdy Cena biletu w koronach duńskich (DKK)[32]
1 1971 28–29 sierpnia 10 000–13 000 Strawbs, Gasolin'(inne języki), Mick Softley(inne języki), Sebastian(inne języki) 30
2 1972 30 czerwca – 2 lipca 15 000 The Kinks, Sha Na Na(inne języki), Family 40
3 1973 29 czerwca – 1 lipca 15 000 Canned Heat, Gasolin'(inne języki), Fumble(inne języki), Fairport Convention 40
4 1974 28–30 czerwca 21 500 Status Quo, The Incredible String Band, The Savage Rose(inne języki), Camel 50
5 1975 27–29 czerwca 26 000 Ravi Shankar, Focus, Mickey Baker(inne języki), Procol Harum 55
6 1976 2–4 lipca 32 500 Weather Report, Steeleye Span(inne języki), Dr. Hook, Magma, Alan Stivell 60
7 1977 1–3 lipca 31 000 The Chieftains, The Jack Bruce Band, Ian Gillan Band, Dr. Feelgood 80
8 1978 30 czerwca – 2 lipca 36 500 Bob Marley and The Wailers, SBB, Dave Swarbrick, Elvis Costello 100
9 1979 29 czerwca – 1 lipca 40 000 Jeff Beck & Stanley Clarke, Talking Heads, Taj Mahal 110
10 1980 27–29 czerwca 50 100 Santana, Joan Armatrading, Dan Ar Braz(inne języki), Steel Pulse 130
11 1981 26–28 czerwca 51 500 Ian Dury, Robert Palmer, UB40, Toots & the Maytals, Saga 150
12 1982 2–4 lipca 57 500 U2, Mike Oldfield, Osibisa(inne języki), Jackson Browne 170
13 1983 1–3 lipca 60 600 Simple Minds, 10cc, Marillion, Southside Johnny(inne języki), King Sunny Adé(inne języki) 200
14 1984 29 czerwca – 1 lipca 64 800 Lou Reed, Paul Young, The Band, The Smiths (odwołany), Björn Afzelius, Club Karlsson 210
15 1985 28–30 czerwca 53 500 Leonard Cohen, Paul Young, Ramones, The Style Council, The Clash, Indochine, The Cure 240
16 1986 4–6 lipca 56 900 Eric Clapton, Metallica, Phil Collins, Madness, Elvis Costello 390
17 1987 3–5 lipca 58 700 Iggy Pop, Europe, The Pretenders, Van Morrison, The Flaming Lips, Sonic Youth 320
18 1988 30 czerwca – 3 lipca 62 100 Sting, INXS, Bryan Adams, Leonard Cohen, Toto 340
19 1989 30 czerwca – 2 lipca 56 300 Elvis Costello, Joe Cocker, Katrina & The Waves 390
20 1990 28 czerwca – 1 lipca 70 600 Bob Dylan, The Cure, Gorky Park, Midnight Oil, Sinéad O'Connor 445
21 1991 27–30 czerwca 60 500 Iron Maiden, Winger, Billy Idol, Iggy Pop, The Allman Brothers Band, Paul Simon, Primus 490
22 1992 25–28 czerwca 64 500 Nirvana, Megadeth, Texas, Pearl Jam, Faith No More, David Byrne, Phish 540
23 1993 1–4 lipca 76 500 Ray Charles, Velvet Underground, Bad Religion 540
24 1994 30 czerwca – 3 lipca 90 000 Aerosmith, Rage Against the Machine, ZZ Top, Peter Gabriel 540
25 1995 29 czerwca – 2 lipca 111 000 Bob Dylan, Silverchair, Elvis Costello, The Cure, Suede, R.E.M., The Offspring, Van Halen, Oasis (+ Shane MacGowan and The Popes(inne języki)) 600
26 1996 27–30 czerwca 115 000 David Bowie, Sex Pistols, The Flaming Lips, Rage Against the Machine 700
27 1997 26–29 czerwca 115 000 Radiohead  • Silverchair  • Isaac Hayes  • Smashing Pumpkins  • Mötley Crüe  • Suede  • Nick Cave and the Bad Seeds  • David Byrne  • Pet Shop Boys  • Beck  • John Fogerty  • Sexteto Mayor(inne języki) 750
28 1998 25–28 czerwca 100 000 Bob Dylan  • Black Sabbath  • Kraftwerk  • Beastie Boys  • The Verve  • Portishead  • Garbage 810
29 1999 1–4 lipca 96 000 R.E.M.  • Placebo  • Blur  • Robbie Williams  • Metallica  • Suede  • Marilyn Manson  • Culture Club 810
30 2000 25 czerwca – 2 lipca 102 000 Lou Reed  • Iron Maiden  • Oasis (odwołany)  • Pearl Jam  • The Cure  • Willie Nelson  • Nine Inch Nails  • Pet Shop Boys (odwołany)  • D-A-D  • The The 860
31 2001 24 czerwca – 1 lipca 92 000 Bob Dylan  • Robbie Williams  • Neil Young  • Beck  • Nick Cave and the Bad Seeds  • Aqua  • The Gathering  • Tool 860
32 2002 23–30 czerwca 100 000 Red Hot Chili Peppers  • Rammstein  • Travis  • Pet Shop Boys  • Manu Chao  • Garbage 950
33 2003 22–29 czerwca 107 000 Iron Maiden  • Blur  • Coldplay  • Metallica  • Massive Attack  • Queens of the Stone Age  • Björk  • Dave Gahan  • Zwan  • Karamelo Santo(inne języki) 1150
34 2004 27 czerwca – 4 lipca 106 000 David Bowie (odwołany)  • Muse  • Santana  • Wu-Tang Clan  • Iggy Pop  • Avril Lavigne  • N*E*R*D  • Slipknot  • KoRn 1150
35 2005 26 czerwca – 3 lipca 97 000 Black Sabbath  • Brian Wilson  • Foo Fighters  • Green Day  • Duran Duran  • Snoop Dogg  • D-A-D  • Kent 1250
36 2006 25 czerwca – 2 lipca 110 000 Bob Dylan  • Guns N' Roses  • Roger Waters  • Morrissey  • Tool  • The Strokes  • Kanye West  • Franz Ferdinand  • The Streets 1350
37 2007 1–8 lipca 110 000 The Who  • Red Hot Chili Peppers  • Muse  • Beastie Boys  • Queens of the Stone Age  • Björk  • Tiësto  • Nephew 1475
38 2008 29 czerwca – 6 lipca 93 000 Kings of Leon  • Radiohead  • Jay-Z  • Neil Young  • Judas Priest  • Slayer  • The Chemical Brothers  • Grinderman  • My Bloody Valentine 1650
39 2009 28 czerwca – 5 lipca 110 000 Coldplay  • Oasis  • Kanye West  • Nine Inch Nails  • Faith No More  • Nick Cave and the Bad Seeds  • Pet Shop Boys  • Slipknot  • Trentemøller 1785
40 2010 27 czerwca – 4 lipca 125 000 Prince  • Gorillaz  • Muse  • The Prodigy  • Patti Smith  • Them Crooked Vultures  • Jack Johnson  • Nephew 1675
41 2011 30 czerwca – 3 lipca 130 000 Iron Maiden  • Kings of Leon  • Arctic Monkeys  • Mastodon  • M.I.A.  • PJ Harvey  • The Strokes  • Portishead 1725
42 2012 30 czerwca – 8 lipca 110 000 Bruce Springsteen  • The Cure  • Björk  • Bon Iver  • Mew  • The Roots  • Jack White 1790
43 2013 29 czerwca – 7 lipca 110 000 Metallica  • Kraftwerk  • The National  • Queens of the Stone Age  • Rihanna  • Volbeat  • Sigur Rós  • Slipknot[33] 1910
44 2014 29 czerwca – 6 lipca 133 000 The Rolling Stones  • Stevie Wonder  • Arctic Monkeys  • Damon Albarn  • Drake (odwołany)  • Major Lazer  • Outkast  • Trentemøller[33] 1910
45 2015 27 czerwca – 4 lipca 130 000 Paul McCartney  • Noel Gallagher's High Flying Birds  • Florence and the Machine  • Kendrick Lamar  • Mew  • Muse  • Pharrell Williams  • Nicki Minaj  • Disclosure 1940
46 2016 25 czerwca – 3 lipca 130 000 LCD Soundsystem  • Macklemore & Ryan Lewis(inne języki)  • MØ  • Neil Young + Promise of the Real  • New Order  • PJ Harvey  • Red Hot Chili Peppers  • Tame Impala  • Tenacious D  • Wiz Khalifa 1995
47 2017 24 czerwca – 1 lipca 130 000 A Tribe Called Quest (odwołany)  • Foo Fighters  • Arcade Fire  • Justice  • Blink-182 (odwołany)  • Moderat/Modeselektor  • Solange  • Trentemøller  • Ice Cube  • The Weeknd  • Lorde 1995
48 2018 30 czerwca – 7 lipca 130 000

Eminem

2100
49 2019 29 czerwca – 6 lipca 130 000

Bob Dylan

2100
50 2020 28 czerwca – 4 lipca Odwołany

Taylor Swift

2250
51 2021 27 czerwca – 3 lipca Odwołany

Kendrick Lamar

2250
52 2022 25 czerwca – 2 lipca 130 000+

Post Malone

2250
53 2023 24 czerwca – 1 lipca 130 000+

Blur

2400
54 2024 29 czerwca – 6 lipca 130 000+

21 Savage

2400
55 2025 28 czerwca – 5 lipca[34]

Charli XCX

2520


Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b c d Facts about Roskilde Festival 2026. Roskilde Festival. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  2. ↑ a b Roskilde Festival - Northern Europe’s largest. VisitDenmark. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  3. ↑ Roskilde Festival. Trap Danmark, 2021-10-01. [dostęp 2026-01-02]. (duń.).
  4. ↑ a b Roskilde Festival - Northern Europe’s largest [online], VisitDenmark [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  5. ↑ a b Vivien Hódi, Valeria Bottiglione, Exploring Loyalty to Music Festivals: The Case of Roskilde Festival [online], CBS Research Portal, 15 września 2017 [dostęp 2024-08-12] (ang.).
  6. ↑ a b c Olav Harsløf, The Great Festival: A Theoretical Performance Narrative of Antiquity’s Feasts and the Modern Rock Festival, Routledge, 18 marca 2020, s. 66, ISBN 978-1-000-05159-9 [dostęp 2024-08-12] (ang.).
  7. ↑ Facts about Roskilde Festival 2026 [online], Roskilde Festival (press kit) [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  8. ↑ Roskilde Festival 1971 [online], festivalhistorik.dk [dostęp 2024-08-12] (ang.).
  9. ↑ Roskilde Festival 2005 [online], festivalhistorik.dk [dostęp 2024-08-12] (ang.).
  10. ↑ Tara Patterson, Join HRF at the Roskilde Festival on July 4 [online], Human Rights Foundation, 21 czerwca 2024 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  11. ↑ Galschiøts værker [online], Galschiøt [dostęp 2026-01-02] (duń.).
  12. ↑ Andreas Becker, Heißes Gummi ohne Stiefel [online], taz.de, 5 lipca 2005 [dostęp 2026-01-02] (niem.).
  13. ↑ Roskilde Festival Fights Modern Slavery in Cambodia [online], ScandAsia, 21 maja 2006 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  14. ↑ Smaller footprint, greater consideration [online], Roskilde Festival [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  15. ↑ Living Library - Youth [online], Council of Europe [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  16. ↑ SBB - Życie i twórczość. Culture.pl. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  17. ↑ SBB - Roskilde 1978. ArtRock.pl. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  18. ↑ a b c d Kapela Ze Wsi Warszawa na Roskilde!. Onet Kultura, 2005-03-23. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  19. ↑ Polskie gwiazdy na światowych scenach. Onet Kultura, 2015-03-03. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  20. ↑ Robert Sankowski: Roskilde 2005: Kapela Ze Wsi Warszawa rozruszała Duńczyków. Gazeta.pl, 2005-07-01. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  21. ↑ Behemoth jedzie do Roskilde!. Polskie Radio, 2012-03-05. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  22. ↑ Behemoth Setlist at Roskilde Festival 2019. Setlist.fm, 2019-07-06. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  23. ↑ Golasy znów ścigały się na Roskilde [ZDJĘCIA]. Dziennik.pl. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  24. ↑ Księżyc. JazzPress. [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  25. ↑ a b c d Jakob Caspersen, 50 år med Roskilde Festival – Anden del: Fra rockere og rockmusik til reggae og en ny scene. 1977–78 [online], Danmarks Rockmuseum, RAGNAROCK [dostęp 2026-01-02] (duń.).
  26. ↑ a b c d e f g h i History [online], Roskilde Festival [dostęp 2026-01-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05] (ang.).
  27. ↑ a b c Jakob Caspersen, 50 år med Roskilde Festival – Tredje del: Fra Alternativby og U2 til Grøn Scene og Metallica. 1982–1990 [online], Danmarks Rockmuseum, RAGNAROCK, 24 czerwca 2020 [dostęp 2026-01-02] (duń.).
  28. ↑ a b About us [online], Roskilde Festival [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  29. ↑ a b In Breaking New Artists [online], Music & Media, 11 maja 1991 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  30. ↑ a b c d e Roskilde Festivals areal svarer til 350 fodboldbaner, og gæsterne får skænket en million liter fadøl [online], avisen.dk, 30 czerwca 2017 [dostęp 2026-01-02] (duń.).
  31. ↑ Tickets [online], roskilde-festival.dk [dostęp 2026-01-02] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-13].
  32. ↑ a b Roskilde Festival 2014 – Bands [online], roskilde-festival.dk [dostęp 2014-05-19] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-21].
  33. ↑ Roskilde Festival completes line-up for 2025 [online], roskilde-festival.dk, 30 kwietnia 2025 [dostęp 2026-01-02].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Roskilde_Festival&oldid=78663508”