Rzęśl wielkoowockowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzęśl wielkoowockowa
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj rzęśl
Gatunek rzęśl wielkoowockowa
Nazwa systematyczna
Callitriche stagnalis Scop.
Fl. Carniol. ed. 2, 2: 251 1772

Rzęśl wielkoowockowa (Callitriche stagnalis Scop.) – gatunek rośliny z rodziny babkowatych. Jako gatunek autochtoniczny występuje w Europie, od Islandii i Azorów na zachodzie po Ural na wschodzie. Został zawleczony do Ameryki Północnej, Australii, Nowej Kaledonii i Nowej Zelandii[2]. W Polsce rośnie w zachodniej części kraju[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój 
Roślina pokryta niewielkimi, gwiazdkowatymi włosami, zanurzona w wodzie.
Łodyga 
O długości 10-70 cm.
Liście 
Jasnozielone, jajowate lub łopatkowate, 1-3-nerwowe. Liście szczytowe skupione w różyczkę.
Kwiaty 
Nadwodne. Dwa podkwiatki, sierpowato zgięte. Szyjka słupka wzniesiona, o długości 2-3 mm. Pyłek żółty.
Owoc 
Szeroko, przejrzyście obłoniony, okrągławy, brązowy, o średnicy 1,6-2 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hydrofit. Rośnie w płytkich wodach stojących. Kwitnie od czerwca do października. Liczba chromosomów 2n = 10[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Surowiec zielarski: napar, alkoholatura, maceraty z ziela (Herba Callitricheae) zawierają: irydoidy, flawonoidy, kwasy fenolowe. Działanie: rozkurczowe na mięśnie gładkie (spazmolityczne), przeciwzapalne, antyseptyczne, bakteriostatyczne, przeciwwirusowe, hepatoprotekcyjne, moczopędne, immunostymulujące, uspokajające, przeciwkaszlowe. Wskazania: niewydolność wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, stany skurczowe układu pokarmowego, układu moczowego i płciowego, stany zapalne gardła, jamy ustnej i przewodu pokarmowego, stany zapalne skóry, zaburzenia w wydzielaniu żółci, owrzodzenia jelit i żołądka[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na polskiej czerwonej liście w kategorii DD (stopień zagrożenia nie może być określony)[6]. Znajduje się także w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych w kategorii LC (najmniejszej troski)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-11-20].
  2. a b Callitriche stagnalis na IUCN red List [dostęp 2017-11-20]
  3. Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001. ISBN 978-83-61191-72-8.
  4. Rutkowski Lucjan: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Różański Henryk: Rzęśl – Callitriche jako surowiec irydoidowy i flawonoidowy (pol.). [dostęp 2017-11-20].
  6. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.