To jest dobry artykuł

SS Merion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SS Merion
Pocztówka przedstawiająca SS "Merion" w służbie cywilnej
Pocztówka przedstawiająca SS "Merion" w służbie cywilnej
Historia
Stocznia John Brown & Company[1]
Clydebank
Wodowanie 26 listopada 1901[2]
 Wielka Brytania
Wejście do służby 1902[1]
 Royal Navy
Wejście do służby 1914
Los okrętu storpedowany i zatopiony przez SM "UB-8" 31 maja 1915[1]
Dane taktyczno-techniczne
Długość 161,7 m[2]
Szerokość 18,0 m[2]
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania[2]
2 śruby napędowe
Prędkość 14 węzłów[2]
Uzbrojenie
4 działa kal. 152 mm (jako statek handlowy w 1914)[3]
Załoga pasażerowie
  • 150 drugiej klasy
  • 1700 trzeciej klasy

SS Merion był statkiem pasażerskim zbudowanym w 1902 dla linii American podległej International Mercantile Marine (IMM). Pływał także w barwach Red Star Line i Dominion Line – obie należały do IMM. Po wybuchu I wojny światowej został zakupiony przez brytyjską Admiralicję i po przerobieniu służył w Royal Navy jako "wabik" przypominający krążownik liniowy HMS "Tiger". W maju 1915 roku, gdy udawał krążownik na Morzu Egejskim, został zatopiony przez niemiecki okręt podwodny SM "UB-8".

Opis[edytuj | edytuj kod]

"Meriona" zbudowano w stoczni John Brown & Company w Clydebank dla American Line należącej do International Navigation Company. Miał numer stoczniowy 345[2], został zwodowany 26 listopada 1901[1]. Jego długość między pionami wynosiła 161,7 m, szerokość 18 m, pojemność rejestrowa 11 621 BRT. Statek posiadał dwie śruby napędowe napędzane dwoma silnikami parowymi potrójnego rozprężania i mógł płynąć z maksymalną prędkością 14 węzłów[2]. Miał jeden komin na śródokręciu i cztery maszty[1]. Po zbudowaniu "Merion" dysponował 150 miejscami dla pasażerów drugiej klasy i 1700 miejscami dla pasażerów trzeciej klasy[1]. Jego statkiem siostrzanym był SS "Haverford"[4].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu budowy statek wyczarterowała Dominion Line, spółka należącą do International Mercantile Marine, z którą International Navigation połączyło się w 1902 roku. 8 marca 1902 roku liniowiec wypłynął w barwach Dominion w dziewiczy rejs z Liverpoolu do Bostonu. Po odbyciu ośmiu podróży "Merion" wrócił do American Line w marcu 1903 roku. W następnym miesiącu rozpoczął żeglugę na trasie Liverpool-Filadelfia, na której pływał przez większość dalszej służby. W 1907 roku na krótko wyczarterowano go Red Star Line – na jedną podróż na trasie Antwerpia-Nowy Jork[1].

Liniowiec uległ w czasie służby pasażerskiej kilku wypadkom. Artykuł w "The Washington Post" z 2 marca 1903 roku zawiera informację, że podczas rejsu z Bostonu do Liverpoolu, "Merion" wszedł na płyciznę krótko po opuszczeniu irlandzkiego Queenstown (obecnie Cobh). Ponad rok później - 30 marca - statek zderzył się z parowcem "Clan Grant" w pobliżu Tuskar Rock i został uszkodzony[1]. 24 grudnia 1912 roku kolejne zderzenie, tym razem ze zbiornikowcem w pobliżu wybrzeża Delaware. W wypadku "Merion" odniósł znaczące uszkodzenia, w tym zalanie dwóch przedziałów. Statek został wyrzucony na brzeg w pobliżu Cross Ledge, ale później wrócił na głęboką wodę i o własnych siłach dotarł do Filadelfii po wyładowaniu ładunku i pasażerów[5].

Po wybuchu I wojny światowej w Europie "Meriona" wyposażono w cztery działa kalibru 152 mm. "Merion" był powodem protestu niemieckiego konsulatu w Filadelfii, gdy zacumował w tym porcie wyposażony w działa, co według Niemców było sprzeczne z ustaleniami dotyczącymi wchodzenia uzbrojonych jednostek pływających do neutralnych portów. Neutralne wówczas Stany Zjednoczone wymogły usunięcie dział przed wyjściem statku z portu[3][Uwaga 1]. Gdy jednostka opuszczała Filadelfię 5 września 1914 roku, działa były zmagazynowane pod pokładem[3]. Ostatnią podróż na linii Liverpool-Filadelfia rozpoczął 31 października, po czym został sprzedany Admiralicji[1].

Statek objęto programem przebudowy liniowców pasażerskich w taki sposób, by przypominały najcięższe okręty Royal Navy. "Merion", przebudowany na podobieństwo krążownika liniowego HMS "Tiger", udał się na Morze Śródziemne[1][Uwaga 2]. W ramach przebudowy liniowiec wyposażono w atrapy dział zbudowane z płótna i drewna, a załoga musiała je chować, gdy tylko w pobliżu pojawiała się jednostka z kraju neutralnego. Poza tym statek załadowano balastem, by obniżyć sylwetkę i zbliżyć ją bardziej do sylwetki prawdziwego "Tigera"[6].

29 maja 1915 roku niemiecki okręt podwodny SM "UB-8"[7], skuszony prawdopodobnie perspektywą zatopienia brytyjskiego krążownika liniowego, pozwolił na przepłynięcie pięciu załadowanym transportowcom, zanim przeprowadził atak torpedowy na "Meriona"[6]. Jedna torpeda z "UB-8" trafiła statek, wyrzucając w powietrze materiał użyty jako balast. Ci z załogantów, którzy zostali zrzuceni przez eksplozję za burtę, dopłynęli do pobliskiej wyspy Strati na szczątkach fałszywych dział liniowca[6]. Pomimo że był mocno przeładowany, "Merion" nie zatonął natychmiast i pozostawał ponad 24 godziny na powierzchni; zatonął dopiero 31 maja[6]. Nie ma informacji o tym, by ktoś zginął podczas zatopienia statku[2][6].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Stany Zjednoczone oficjalnie przystąpiły do I wojny światowej w kwietniu 1917 roku.
  2. Prawdziwy HMS "Tiger" był częścią brytyjskiej Grand Fleet i nie znajdował się na Morzu Śródziemnym. Patrz: Ralph E. Cropley. Only the Naval Reserve. „The Atlantic Monthly”, kwiecień 1918. 

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j Bonsor, vol.3, Ss. 945–946.
  2. a b c d e f g h "Merion" w serwisie miramarshipindex.org (ang.). [dostęp 9 stycznia 2010].
  3. a b c Sails with guns in hold. „The New York Times”, s. 4, 6 września 1914. 
  4. New Dominion Line Steamers. „The Watchman”. 84 (14), 3 kwietnia 1902. 
  5. Ships crash in Delaware. „The New York Times”, 25 grudnia 1912. 
  6. a b c d e Ralph E. Cropley. Only the Naval Reserve. „The Atlantic Monthly”, kwiecień 1918. 
  7. Guðmundur Helgason: Ships hit during WWI: Merion. W: U-Boat War in World War I [on-line]. Uboat.net. [dostęp 3 marca 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]