Sardonyks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sardonyks
Agat wstęgowy, grudka.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy sardonik
Skład chemiczny dwutlenek krzemu SiO2
Twardość w skali Mohsa 7
Układ krystalograficzny trygonalny
Gęstość minerału 2,61 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa pasy: biało-brunatnoczerwone, biało-brązowe, biało-żółtobrązowe
Połysk szklisty
Współczynnik załamania 1,53-1,54
Inne dwójłomność: 0,004

Sardonyks (sardonik) – gemmologiczna, wielobarwna, przeświecająca odmiana agatu; odznacza się występowaniem naprzemianległych, płaskich, biało-brunatnoczerwonych pasów (wstęg) o różnej grubości.

Nazwa pochodzi od miasta Sardis w Azji Mniejszej, gdzie został znaleziony (gr. sardios = kamień z Sardis i gr. onyx = paznokieć (pazur, racica) – i nawiązuje do wyglądu, twardości i ostrych krawędzi odłupanych kawałków tego minerału.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Od onyksu różni się tylko kolorem pasów, które w przypadku onyksu są czarne. Brązowe zabarwienie pasów sardonyksu spowodowane jest wrostkami związków żelaza – przede wszystkim limonitu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Miejsca występowania:

  • W Polsce: bywa spotykany na Dolnym Śląsku – Szklary, Ząbkowice Śląskie obok sardu i karneolu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • atrakcyjny kamień kolekcjonerski i ozdobny,
  • wykonuje się z niego miniaturowe rzeźby, intaglia, szlifuje w formie paciorków,
  • wykonuje się z niego kamee, pieczątki (szczególnie popularne wśród starożytnych Greków i Rzymian),
  • wykorzystywany do wyrobu drobnych przedmiotów ozdobnych i biżuterii; najczęściej oprawiany w srebro.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

kwarc, chalcedon, agat, sard, onyks

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Maślankiewicz: Kamienie szlachetne, Wyd. Geologiczne – 1982 r.
  • C. Hall: Klejnoty, Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. Wiedza i Życie 1996 r.
  • W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” 2004 r.