Schody ruchome

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jedne z najdłuższych schodów ruchomych na stacji metra Arsenalna w Kijowie

Schody ruchome, eskalator – urządzenie transportowe zaliczane do grupy przenośników i służące do przewozu osób pomiędzy kondygnacjami budynku. Składają się z konstrukcji nośnej, taśmy stopni i poręczy napędzanych przez zespół napędowy z silnikiem elektrycznym i przekładnią[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najdłuższe schody ruchome w Polsce zamontowane na stacji metra Centrum Nauki Kopernik

Na świecie[edytuj | edytuj kod]

W 1892 pierwsze schody ruchome opatentował Jesse Reno[2], który w 1896 zbudował takie schody wzdłuż Old Iron Pier na Coney Island. Pasażerowie byli przewożeni na przenośniku taśmowym pod kątem 25 stopni. W 1897 angielskiej nazwy escalator po raz pierwszy użył Karol Seeberger[3].

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze schody ruchome w Polsce zostały zainstalowane na Górnym Śląsku pod koniec lat 30[4]. Po II wojnie światowej pierwsze schody ruchome uruchomiono na otwartej 22 lipca 1949 w Warszawie Trasie W-Z. Konstrukcja produkcji radzieckiego przedsiębiorstwa Mietrostroj (ros. Метрострой) posiadała trzy biegi z możliwością zmiany kierunku o przepustowości 10 000 osób na godzinę i pokonywała różnicę poziomów wynoszącą 12 m[5].

Prawdopodobnie pierwszymi schodami ruchomymi na obecnym terytorium Polski były te zamontowane w otwartym 2 kwietnia 1930 domu towarowym Wertheim we Wrocławiu[6].

Od 2015 najdłuższe schody ruchome w kraju znajdują się na stacji metra Centrum Nauki Kopernik[7]. Mają one 36 m długości[8].

Układy pracy[edytuj | edytuj kod]

Układ krzyżowy ciągły

Wybór układu pracy determinuje:

  • rodzaj budynku
  • miejsce instalacji i kierunek ruchu
  • natężenie ruchu
  • rodzaj i miejsce zastosowania[9].

Wyróżnia się układy pracy:

  • pojedynczy – schody łączą dwa poziomy, układ stosowany w obiektach, w których ruch odbywa się głównie w jednym kierunku
  • podwójny – stosowany w budynkach o ruchu w dwóch kierunkach
  • krzyżowy – stosowany w małych budynkach dwupoziomowych
  • pojedynczy ciągły – schody łączą kolejne poziomy w ruchu jednokierunkowym, początek kolejnego elewatora znajduje się przy końcu poprzedniego, układ stosowany w małych obiektach wielopoziomowych
  • podwójny ciągły – schody łączą kolejne poziomy w ruchu jednokierunkowym, początek kolejnego elewatora znajduje się przy końcu poprzedniego, układ stosowany w małych obiektach wielopoziomowych
  • podwójny nieciągły – schody łączą kolejne poziomy w ruchu dwukierunkowym, początek kolejnego elewatora nie znajduje się przy końcu poprzedniego, układ stosowany w dużych obiektach wielopoziomowych np. biurowcach i obiektach transportu publicznego
  • krzyżowy ciągły – stosowany w dużych obiektach wielopoziomowych, w których sprawne przemieszczanie się osób pomiędzy kondygnacjami ma znaczenie[9].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Urząd Dozoru Technicznego: Schody ruchome, chodnik ruchomy: nazwa, definicja i podleganie (pol.). udt.gov.pl. [dostęp 2015-02-05].
  2. United States Patent and Trademark Office: Patent Number: US000470918 (pol.). patimg1.uspto.gov. [dostęp 2015-02-05].
  3. Charles D. Seeberger (ang.). National Inventors Hall of Fame. [dostęp 2015-04-06].
  4. Bartosz Paturej: Andrzej Szczerski: dzisiejsze inwestycje z polifonii przekształcają się w kakofonię [wywiad]. wiadomosci.onet, 2015-04-03. [dostęp 2015-04-06].
  5. Paweł Giergoń: Schody ruchome na trasie W-Z (pol.). sztuka.net, 2007-10-06. [dostęp 2015-02-05].
  6. bonczek: Dom Handlowy Renoma (ex PDT) / Wertheim. W: za: Atlas architektury Wrocławia, tom I [on-line]. http://dolny-slask.org.pl/.+[dostęp 2015-04-06].
  7. Mateusz Szmelter: Z kamerą na stacji CNK. Zacieki? „Taka jest specyfika” (pol.). tvnwarszawa.tvn24.pl, 2015-02-03. [dostęp 2015-02-05].
  8. Centrum Nauki Kopernik. „iZTM”. marzec 2015 wydanie specjalne, s. 19-20. Warszawa: Zarząd Transportu Miejskiego (pol.). 
  9. 9,0 9,1 GMV: Schody ruchome (pol.). gmv.pl. [dostęp 2015-02-05].