Serial kinowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Serial kinowy (ang. serial lub serial film) – popularna w pierwszej połowie XX wieku forma filmowa, w ramach której utwór kinowy wyświetlano w postaci odcinkowej. W większości przypadków odcinki kończyły się tzw. cliffhangerami i emitowane były w tygodniowych odstępach czasu, często jako wstęp do głównego seansu filmowego. Ostatnie seriale kinowe miały swoją premierę w 1956 i zostały całkowicie zastąpione przez seriale telewizyjne.

Seriale kinowe czasami nieprawidłowo określane są mianem seriali filmowych[1] (od dosłownego tłumaczenie angielskiego terminu serial film) lub bywają mylone z seriami kinowymi[2] (które składają się z pełnometrażowych filmów fabularnych lub animowanych, będących oddzielnymi produkcjami). Ponadto serialami kinowymi nie są filmy kinowe lub telewizyjne, które ze względu na objętość materiału podzielono na wyświetlane w odstępach czasu części, stanowiące odpowiednik filmu pełnometrażowego (np. dwuczęściowy Potop i trzyczęściowy Jak rozpętałem drugą wojnę światową, natomiast seriale kinowe liczyły najczęściej 10-20 odcinków).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plakat serialu Flash Gordon

Pierwsze seriale kinowe pojawiły się na przełomie pierwszej i drugiej dekady XX w., w epoce kina niemego. Forma ta szybko zyskała dużą popularność i do początku lat 20. XX w. w ciągu roku wyświetlano kilkadziesiąt zróżnicowanych gatunkowo (dramaty, komedie, westerny, seriale sensacyjne, detektywistyczne, przygodowe) produkcji tego typu. Kryzys w branży nastąpił wraz z popularyzacją filmów dźwiękowych w drugiej połowie lat 20. i nastaniem w 1929 kryzysu gospodarczego[3]. Z kilkunastu studiów filmowych realizujących seriale kinowe do 1937 na rynku zdołały się utrzymać zaledwie trzy: Universal Studios (do 1946), Columbia Pictures (do 1956) i powstałe w wyniku fuzji 6 mniejszych przedsiębiorstw (w tym przede wszystkim Mascot Pictures) Republic Pictures (do 1955), a liczba ich produkcji spadła do kilku rocznie[4].

Z końcem kryzysu rozpoczęła się tzw. złota era seriali kinowych, trwająca od 1936 do końca II wojny światowej. Z tego okresu pochodzą najsłynniejsze produkcje: seriale detektywistyczne z Batmanem (2 seriale w 1943 i w 1949) lub Dickiem Tracym (4 seriale w latach 1936-1941), westerny z Samotnym Jeźdźcem (dwa seriale w latach 1938–1939) oraz space opery z Flashem Gordonem (3 seriale w latach 1936-1940) oraz Buckiem Rogersem (1 serial w 1939) z Busterem Crabbem w roli głównej, które w późniejszych latach stały się inspiracją m.in. dla Gwiezdnych wojen George Lucasa[5].

Rosnąca popularność telewizji po II wojnie światowej (w szczególności seriali telewizyjnych) negatywnie oddziaływała na seriale kinowe i w 1956 wyświetlono ostatni z nich: western Blazing the Overland Trail produkcji Columbia Pictures, co definitywnie zakończyło tę formę filmową[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Szyłak: Trzy spojrzenia na Batmana. Batcave. [dostęp 2016-12-30].
  2. Katarzyna Sobiechowska-Szuchta: To już jest koniec? Ostatni Harry Potter już w polskich kinach. Batcave. [dostęp 2016-12-30].
  3. Gary Johnson: The Serials, page 2. Images Journal. [dostęp 2016-12-30].
  4. Gary Johnson: The Serials, page 3. Images Journal. [dostęp 2016-12-30].
  5. Forrest Wickman: Star Wars Is a Postmodern Masterpiece. Slate. [dostęp 2016-12-30].
  6. Gary Johnson: The Serials, page 5. Images Journal. [dostęp 2016-12-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]