Skała Pisana
Skała Pisana – kilkunastometrowej wysokości pionowa, płaska skała wapienna znajdująca się w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich. Położona jest w odległości 4,3 km od Kir, powyżej Polany Pisanej, w skalnej gardzieli Kościeliskiego Potoku, zwanej Wyżnią Kościeliską Bramą (Bramą Raptawicką). Skała znajduje się tuż obok drewnianego mostka na Kościeliskim Potoku, po wschodniej stronie doliny, stronę zachodnią skalnej gardzieli tworzą w tym miejscu urwiska Raptawickiej Turni. Cała skała pokryta jest prawie już niewidocznymi autografami kilku pokoleń turystów sprzed lat, między którymi są również podpisy znanych ludzi, np. malarza Henryka Siemiradzkiego[1]. W 1832 r. dwukrotnie oglądał ją Seweryn Goszczyński. Po sierpniowej wycieczce notował w swym „Dzienniku podróży do Tatrów”: Naga skalista ściana, dosyć wysoka (...). Jest ona gościnną księgą dla zwiedzających Dolinę Kościeliską. Miękki jej kamień okryty jest napisami rozmaitego kształtu, rozmaitej mowy, rozmaitej treści, imionami i nazwiskami osób wszelkiej płci, wieku, stanu i narodu[2].
Pod Skałą Pisaną znajduje się wielki wypływ wody, stanowiący odwodnienie Wąwozu Kraków i połączony podziemnymi szczelinami z Kościeliskim Potokiem. Około 200 m powyżej w Kościeliskim Potoku występuje tzw. ponor. Woda potoku zanika (nieraz całkowicie) – wpływa do podziemnego koryta i wypływa właśnie tu, a także w Jaskini Wodnej pod Raptawicką. Otwór, którym woda wypływa spod Skały Pisanej, prowadzi do Jaskini Wodnej pod Pisaną. Większość wypływającej tu wody pochodzi z Kościeliskiego Potoku[3].
Znajdują się też tu jaskinia Wyzior i Jaskinia Wodna przy Pisanej[4].
Po zachodniej stronie drogi, tuż obok mostka schodzi w tym miejscu jednokierunkowa ścieżka z Jaskini Mylnej.
Pod Skałą Pisaną 21 lutego 1914 r. zastrzeliła się Jadwiga Janczewska, narzeczona Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Szlaki turystyczne
[edytuj | edytuj kod]
– zielony szlak z Kir dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska na Hali Ornak.
- Czas przejścia z Kir na polanę: 1:10 h, ↓ 1:10 h
- Czas przejścia z polany do schroniska: 30 min, ↓ 25 min
– żółty, jednokierunkowy szlak na wschód przez Smoczą Jamę w Wąwozie Kraków. Szlak rozpoczyna się nieco za południowym krańcem Polany Pisanej i biegnie przez wąwóz i jaskinię do zejścia na Polanę Pisaną. Czas przejścia: 50 min
– ok. 5 min powyżej Skały Pisanej odchodzi na zachód czarny szlak do Jaskini Raptawickiej. Czas przejścia: 15 min, ↓ 15 min
– razem z czarnym biegnie szlak czerwony (jednokierunkowy) na zachód do Jaskini Mylnej i Obłazkowej (początkowy odcinek wspólny ze szlakiem czarnym), schodzący do doliny przy Skale Pisanej. Czas przejścia całego szlaku przez Jaskinię Mylną: 50 min[5]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Józef Nyka, Tatry Polskie. Przewodnik, wyd. 13, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 2003, ISBN 83-915859-1-3.
- ↑ Seweryn Goszczyński: „Dziennik podróży do Tatrów” wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, we współpracy z De Agostini Polska Sp. z o.o., Wrocław 2005, s. 201, ISBN 83-04-04762-4.
- ↑ Władysław Szafer, Tatrzański Park Narodowy, Zakład Ochrony Przyrody PAN, 1962.
- ↑ Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [online], jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2017-01-22] (pol.).
- ↑ Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000, Warszawa: ExpressMap Polska, 2005, ISBN 83-88112-35-X.