Józef Nyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Nyka
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1924
Łysin
Zawód alpinista, publicysta
Wyznanie katolickie

Józef Nyka (ur. 5 grudnia 1924 w Łysininie k. Żnina) – polski alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor przewodników turystycznych.

Ma na koncie szereg najwyższej klasy przejść dróg i pierwszych przejść w Tatrach oraz w Dolomitach. Członek honorowy prestiżowych międzynarodowych organizacji alpinistycznych i górskich, między innymi Polskiego Związku Alpinizmu.

Życiorys[edytuj]

Był wieloletnim redaktorem naczelnym „Taternika”, biuletynu informacyjnego PZA (1963–1993). Wraz z córką Moniką Nyczanką prowadzi wydawnictwo turystyczne „Trawers” oraz redaguje prywatne pisma, częściowo dostępne w internecie: „Głos Seniora” oraz „Gazetę Górską”. Opublikował też wielkie ilości artykułów w innych czasopismach polskich i zagranicznych. Współpracuje z czasopismem „Wierchy” i z „Taternikiem”. Jest autorem wielokrotnie wznawianych przewodników po Tatrach polskich i słowackich, Pieninach i Gorcach.

Mieszkając na początku lat 40. ubiegłego wieku na Podhalu, w latach 1944–1945 był partyzantem IV batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej w Gorcach i na Podhalu.

Na przełomie lat 50. i 60. w Tatrach poprowadził kilkanaście dróg. Jego największe sukcesy taternickie to m.in.:

W Dolomitach przeszedł wiele trudnych dróg, m.in. na Marmoladzie, Torre di Valgrande, Monte Civetta, Cima Grande di Lavaredo i Cima Ovest di Lavaredo, Schiarę. Przejść tych dokonał w zespołach z Zygmuntem Andrzejem Heinrichem, Adamem Szurkiem, Tadeuszem Łaukajtysem i innymi.

W latach 1960–80 należał do zarządów Klubu Wysokogórskiego i jego następcy, Polskiego Związku Alpinizmu. Jest członkiem honorowym PZA, Real Sociedad Española de Alpinismo oraz The Himalayan Club[1].

Jego córka Monika Nyczanka jest również autorką przewodników turystycznych i współredaktorką oraz autorką aktualizacji wielu nowszych wydań przewodników ojca.

Wybrane publikacje[edytuj]

Pozycje wydane i wznawiane współcześnie[edytuj]

Pozycje, które nie są już wznawiane[edytuj]

  • Dolina Roztoki i Pięciu Stawów Polskich. Warszawa: Sport i Turystyka, 1954. 133 strony, brak ISBN.
  • Dolina Rybiego Potoku (Morskiego Oka). Monografia krajoznawcza. Warszawa: Sport i Turystyka, 1956. 203 strony, brak ISBN.
  • Gorce, Warszawa: Sport i Turystyka, 1959. s.264 (wydanie III, ostatnie: 1974).
  • Alpinizm, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza RSW Prasa-Książka-Ruch, 1976. 182 stron, brak ISBN.
  • Szczawnica-Krościenko i okolice: przewodnik, Warszawa: Sport i Turystyka, 1965. 118 stron, brak ISBN. (wydanie III, ostatnie: 1979, 139 stron)
  • Spływ Przełomem Pienińskim: przewodnik turystyczny, Warszawa, Kraków: Wydaw. PTTK "Kraj", 1984. ​ISBN 83-7005-062-X​ (wyd. II: 1987, ​ISBN 83-7005-134-0​)
  • Himalaya & Karakoram. Selected Polish Climbs 1939–1989. Wydaw. PZA, Warszawa 1989, 32 strony.
  • Tatry Polskie i Słowackie: przewodnik turystyczny, wyd. II: 1994, Warszawa: Trawers. Zastąpione później osobnymi pozycjami dla Tatr polskich i słowackich. ​ISBN 83-901580-0-0

Redakcja[edytuj]

Broszury z Biblioteczki historycznej „Głosu Seniora”[edytuj]

  • Czesław Bajer: Koło Taterników Łodzian, 1999 (zeszyt 3).
  • Monika Nyczanka: Uczestnicy polskich wypraw w Hindukusz 1960–1983, 2000 (zeszyt 5).
  • Strzały na Żabim Niżnim, 2001 (zeszyt 7).
  • Jerzy Kolankowski, 2001 (zeszyt 8).
  • Wanda Rutkiewicz: to już dziesięć lat, 2002 (zeszyt 9).
  • Zdobycie Ostrego Szczytu: Karol Englisch, 2002 (zeszyt 10).
  • Tatry: 100 zapomnianych nazw, 2002 (zeszyt 11).
  • Wanda Rutkiewicz: Mój Everest, 2003 (zeszyt 12).
  • Janusz Chmielowski: Na Gierlach w styczniu (Przed 100 laty), 2004 (zeszyt 15).
  • Jerzy Wesołowski: Tadeusz Jacobi i ćwierć wieku PKG, 2005 (zeszyt 16).
  • Spod bomb w ciszę gór (Kinderlandverschickung 1940–1945), 2005 (zeszyt 17).
  • Alfred Martin: Zimowe drogi w Tatrach 1906, 2005 (zeszyt 18).

Po zmianie nazwy na Górska Biblioteczka Historyczna[edytuj]

  • Wincenty Birkenmajer: Trzy miesiące biwaku w Tatrach, 2006 (zeszyt 21).
  • A potem zapadła cisza. Żydzi w obozach pracy pod Tatrami, 2007 (zeszyt 22).
  • Edmund V. Téry: Zdobycie Pośredniej Grani, 2007 (zeszyt 23).
  • „Taternik” pół wieku temu 1947–1960, 2007 (zeszyt 24).
  • Felicja Panak: Irena Pawlewska-Szydłowska 1892–1982, 2008 (zeszyt 25).
  • Hitlerowski przemysł zbrojeniowy pod Tatrami, 2009 (zeszyt 27).
  • Bolesław Chwaściński w stulecie urodzin, 2009 (zeszyt 28).
  • Alfred Martin: Nowe drogi w Tatrach 1908, 2009 (zeszyt 29).
  • Lata wojny pod Tatrami. Kręte ścieżki pamięci, 2010 (zeszyt 30).
  • Arno Puškáš 1925–2001. Mieliśmy przyjaciela, 2011 (zeszyt 31).
  • Walenty Nyka: Mój koniec wojny – Czarny Dunajec 1944–1945, 2012 (zeszyt 32).
  • Spod bomb w ciszę gór (Kinderlandverschickung 1940–1945), II wydanie, 2012 (zeszyt 33).
  • A potem zapadła cisza. Niemieckie obozy pracy dla Żydów pod Tatrami, II wydanie, 2012 (zeszyt 34).
  • Józef Nyka: Zdzisław Dziędzielewicz-Kirkin, 2012 (zeszyt 35).
  • Irena Pawlewska-Szydłowska: Lu, Helcia, Głuskula. Helena Dłuska 1892–1921, 2013 (zeszyt 36).
  • Zdzisław Dziędzielewicz-Kirkin: Echa okupacyjnych lat, 2013 (zeszyt 37).
  • Józef Nyka: Wypadki w górach najwyższych 1986, 2014 (zeszyt 38).
  • Georg Buchholtz: Sławkowski Szczyt 350 lat temu, 2014 (zeszyt 39).
  • Józef Nyka: 70 lat temu: Z Pazurem pod Tylką, 2014 (zeszyt 40).
  • Józef Nyka: 70 lat temu: Bitwa ochotnicka, 2014 (zeszyt 41).
  • Ĺudo Smatana, Julius Hefty: W limbowym gaju pod Osterwą, 2017 (zeszyt 45).
  • Monika Nyczanka: O twórcach Symbolicznego Cmentarza pod Osterwą, 2017 (zeszyt 46).
  • Christian Genersich: Nad Morskim Okiem, w Białej Wodzie, 2017 (zeszyt 47).
  • Józef Nyka: Organizacje wysokogórskie w Warszawie 1927–1977, 2017 (zeszyt 48).
  • Józef Nyka: Batalion Lamparta – trzy przyczynki, 2017 (zeszyt 49).

Inne[edytuj]

  • Taternicy Ojczyźnie 1939–1945, publikacja 11. Explorers Festival Łódź 2009.

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. The Himalayan Club: Office Bearers. [dostęp 2017-09-22].
  2. Odznaczenia na Kasprowym Wierchu. 2015-04-25. [dostęp 2015-04-25].
  3. "Dziękuję za zasługi w drodze ku polskiej wolności". prezydent.pl, 2015-03-03. [dostęp 2015-06-17].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]